Кіріспе

Батыстық банан жегіш (Crinifer piscator), сондай-ақ сұр банан жегіш немесе батыс сұр банан жегіш деп те аталады, тураколар тұқымдасының ірі мүшесі болып табылады. Бұл тұқым Африкаға ғана тән, ағаштарда қоныстануға бейімделген, құстар тобына жатады. Бұл түр тропикалық Батыс Африканың ашық орманды жерлерінде тұрақты көбейеді. Ол ағаш платформасында екі-үш жұмыртқа салады. Бұл құстар көп кездесетін, шулы және көзге түсетін, бірақ қызғылт турако сияқты туыстарының жарқын түстеріне ие емес. Олардың ұзындығы құйрығымен бірге 50 см-ге жетеді. Қауырсындарының көп бөлігі сұр, үстіне қоңыр дақтар шашыраңқы орналасқан. Басы, тік тұратын шоқысы, мойны және кеудесі күміс сызықтары бар қоңыр түсті. Қарны ақшыл, қоңыр жолақтармен қалыңдап жабылыпты. Батыстық банан жегіштің қалың, ашық сары түсті мүсігі және ұшып келе жатқанда ақ қанат жолағы байқалады. Еркек және ұрғашы құстар бір-бірінен ажыратылмайды, бірақ жас құстардың басы күміс сызықтары жоқ қара түсті жүнмен жабылған. Бұл құс жақын туысы – шығыс банан жегіш құсына ұқсас. Айырмашылығы, шығыс банан жегіштің құйрығында ақ жолақтар болады және кеудесі мен қанат қауырсындары батыс туысынан өзгеше. Бұл түр жемістермен, әсіресе інжірлермен, тұқымдармен және басқа да өсімдіктермен қоректенеді. Батыстық банан жегіштің дауысы – "сиыр-сиыр-сиыр" деп естіледі, ол Батыс Африкада өте таныс.

Таксономия

Батыстағы банан жегішті француз ғалымы Жорж Луи Леклер, Буффон графы 1770 жылы Сенегалда жиналған мысалдан өзінің "Құстардың табиғи тарихында" сипаттаған. Құс сондай-ақ Франсуа Николас Мартинет салған, Эдме Луи Добентонның қадағалауымен Буффонның мәтініне қосымша жасалған "Табиғи тарихтың жарқыраған суреттеріндегі" қолмен боялған пластинкада бейнеленген. Пластинканың тақырыбында да, Буффонның сипаттамасында да ғылыми атау болмаған, бірақ 1783 жылы голланд натуралисі Питер Боддарт өзінің "Жарқыраған суреттер каталогында" Falco piscator есімді екі атауын енгізді. Батыс банан жегіші қазірде 1821 жылы поляк зоологы Феликс Павель Ярокки құрған Crinifer туысына жатқызылады. Туыс атауы латын тіліндегі crinis – "шаш" және fer – "денеу" сөздерінен құралған. Ал piscator атауы латын тілінде "балықшы" дегенді білдіреді. Америкалық орнитолог Джеймс Л. Петерс Добентонның пластинкасын батыс банан жегішімен байланыстыруға келіспеді, оның орнына 1790 жылы Джон Лэтам ұсынған africanus есімін қолданды: "Добентонның пластинкасы Фесианус африканус Лэтамды бейнелейтінін мойындау үшін менде жеткілікті қиял жоқ". Мүмкін, пластинкада Африкалық балық бүркіті бейнеленген болар.