Кіріспе

Құс түрлері

Ақкөкіректі суқұйрық (Amaurornis phoenicurus) – Оңтүстік және Оңтүстік-Шығыс Азияда кеңінен таралған, Rallidae тұқымдасына жататын су құсы. Олар қара сланды түсті, таза ақ бет, көкірек және ішкі жағы болады. Басқа суқұйрықтарға қарағанда олар көбірек батыл, сондықтан оларды ашық батпақтарда немесе тіпті көлік көп жүретін жолдардың жанындағы арықтарда құйрығын тік көтеріп, баяу қадам басқанда жиі кездестіруге болады. Олар көбінесе суырып салып, күн батқанда белсенді болады және көбейту маусымында, алғашқы жаңбырдан кейін, жоғары және қайталамалы қарқырау дыбыстарын шығарады.

Сипаттама

Ересек ақкөзді суқұйрықтардың жотасы мен қабырғалары көбінесе қара сұр түсті, ал беті, мойны және кеудесі ақ түсті болады. Құрсағының төменгі бөлігі мен құйрық асты қызыл немесе ақ түсті. Қамыс немесе бұталардың арасынан оңай өту үшін денесі бүйірден жазықталған. Олардың ұзын саусақтары, қысқа құйрығы, сары тұмсығы мен аяқтары болады. Екі жыныс та бір-біріне ұқсас, бірақ аналықтары сәл кішідірек. Жасы кішкентай құстар ересектерге қарағанда әлдеқайда бозғыл түсті болады. Жұмсақ қауырсынды балапандар барлық суқұйрықтар сияқты қара түсті болады. Көптеген түршелер кең таралған популяциялардың құрметіне аталған. Атаулы түрше Шри-Ланкадан сипатталған, бірақ көбінесе Үндістанның құрлық бөлігі мен Азияның іргелес аймақтарын, батысқа Арабияға және шығысқа Жапонияға дейін қамтиды. Қалған түршелер аралдардан шыққан, оларға Андаман және Никобар аралдарының insularis, Орталық Никобар аралдарының midnicobaricus, Кар Никобар аралдарының leucocephala, Мальдив аралдарының maldivus, Яваның javanicus және Сулавеси мен Кіші Сунда аралдарының leucomelanus түрлері жатады.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Олардың көбейетін жері – тропикалық Азияның Пакистаннан шығысқа қарай Индонезияға дейінгі батпақтары. Олар көбінесе жазықтарда кездеседі, бірақ Наинитал (1300 м) және Кераладағы Жоғары таулы аймақ (1500 м) сияқты биік жерлерде де табылған. Бұл ірі, ұзын денелі рельстер өмір бойында мекендейтін аймақтарында қоныстанады. Олар қысқа қашықтыққа көшіп, жаңа жерлерді жайлап алуға бейім. Вулкандық Раката аралындағы алғашқы қоныс аударушылардың бірі ретінде белгілі. Көбінесе тұщы судың жанында кездеседі, бірақ тұзды судың жанында және тіпті тұщы судың болмаған жағдайында, мысалы Андман аралдарындағы жанартаулық Баррен аралында теңіз жағалауында да кездеседі. Кейде олар балықша сияқты терең суларда жем алады. Ұялау маусымы негізінен маусымнан қазанға дейін, бірақ жергілікті жағдайларға байланысты өзгереді. Олар құрғақ жерде, батпақ өсімдіктері арасында ұя салады, 6-7 жұмыртқа туады. Ұсыну кезінде иіліп, мүңкілдесіп, жұмсақ тілдеседі. Жұмыртқалар шамамен 19 күнде жарылады. Екеуі де жұмыртқаларды күтіп, балапандарды бағады. Балапандар жыртқыштардан қашу үшін жиі суға сүңгіп кетеді. Көптеген рельстер өте жасырын, бірақ ақ кеуделі суқұйрықтар көбінесе ашық жерде көрінеді. Олар әсіресе таңертең және кешке дауыстап, қатты, қарқыраған дыбыстар шығарады. Андман аралдарындағы популяциясы иттің үніне ұқсас дауыс шығарады дейді.