Кіріспе

Ланкаширдің ежелгі бөлігі

Уэст-Дерби (аудио=En derby.ogg/'/d//ɑːr//b//i/ DARbee) – Англияның Ливерпуль қаласының маңындағы аудан. Ол қаланың шығысында орналасқан және Ливерпуль қалалық кеңесінің сайлау округі болып табылады. 2011 жылғы халық санауы бойынша, халық саны 14 382 адамды құрады.

Батыс Дерби

Домсдей кітабында еске алынған Батыс Дерби, Ливерпульдің өзінен гөрі әлдеқайда ертерек маңызға ие болды. Батыс Дерби атауы ежелгі скандинав тілінен шыққан, "жабайы аңдар мекені" немесе "жабайы бұғылар паркі" деген мағынаны білдіреді және ол король Эдуард Танушы орнатқан бұғылар паркіне (қазіргі Крокстет паркі) сілтеме жасайды. Батыс Дерби нормандық жаулап алу кезінде қазіргі Ливерпульдің бас әкімшілік аймағына айналды және оңтүстік-батыс Ланкаширдің көп бөлігін қамтыған Батыс Дерби жүзіндегі ең ірі аудан болды. Көптеген адамдардың ойынша, Дерби графының атағы Батыс Дербиден емес, Дербиширден берілген, ал Роберт де Феррерс – алғашқы граф болды. Кейінірек Стэнли әулетіне атақтар тағайындалды. Дерби (ат жарысы) 12-ші граф Эдвард Смит Стэнлидің құрметіне аталған. "Жергілікті дерби" терминінің түпнұсқасы – Дерби қаласы. Елизавета I патшаның тұсында салынған сот ғимараты бүгінге дейін сақталған: Батыс Дербидегі алғашқы (Вапентак) соты шамамен 1000 жыл бұрын құрылған. 1586 жылы салынған Батыс Дерби сот ғимараты 2005 жылы қайта жаңартылып, консервацияланды және Ұлыбританиядағы ортағасырлық сот ғимараттарының арасындағы жалғыз тұрған ғимарат болып табылады. ІІ* санаттағы шағын ғимарат сәуірден қазанға дейінгі кезеңде, Пасхадан басқа әр жексенбіде сағат 14:00-ден 16:00-ға дейін тегін кірумен ашық. Сот ғимаратының қарамағысында Виктория дәуіріндегі шойыннан жасалған тұтқындау құрылғысы орналасқан, ол бұрын қылмыскерлерді ұстау үшін қолданылған. Ауыл тұрғындары оларға жеміс-жидектер мен шіріген көкөністер лақтыратын. Бұл құрылғы 1902 жылы VII Эдуардтың тәж киюінің құрметіне қазіргі орнына орнатылды. 2008 жылы жаңарту жұмыстары кезінде уақытша алынып тасталған құрылғы кейіннен қайта орнатылды. Бұл аймақта Сефтон графтары (Молино әулеті) тұрған, олардың Крокстет Холл үйі және айналасындағы ауылдық жерлер қазір Крокстет паркін құрайды, ол тартымды қоғамдық кеңістік. 1835 және 1895 жылдары Ливерпульдің шекарасы Батыс Дербині қамту үшін кеңейтілді.

Батыс Дерби қамалы

Батыс Дербиде бұрын Мотт пен Бейли типіндегі қамалдық кешен болған, қазір ол толығымен жойылған. Ол Кастлсайт жолы мен Медоу-Лейн арасында орналасқан еді. 1327 жылы ол қираған күйде екені хабарланған. Сондай-ақ, Кастелсайт деп аталатын көшеде римдік ортаға байланысты болжамдар бар (кейбір жергілікті тұрғындар оны "Розилер" деп атайды). Қазір бұл орын римдік казарма немесе кастраға ұқсас пішін мен өлшемдері бар шағын қоғамдық саябаққа айналған. 1930 жылдардың ортасында осы учаскеде жүргізілген қазба жұмыстары кезінде ағаштан жасалған қамалдың қалдықтары табылды.

Ұйымдар

Алдер Хей балалар ауруханасы Батыс Дербидің оңтүстік жағында, Итон жолында орналасқан. «Эвертон» және «Ливерпуль» футбол клубтары өздерінің жаттығу алаңдарын Батыс Дербиде орналастырды, «Эвертон» – Беллфилдте, ал «Ливерпуль» – Мелвудта. Дегенмен, «Эвертон» 2007 жылы оңтүстік Ливерпульдегі «Финч Ферм» деп аталатын жаңа кешеніне көшті, ал «Ливерпуль» 2019 жылдың тамызында Мелвуд жаттығу алаңын сатуды жариялады. Батыс Дерби қоғамы 1977 жылы құрылған және ай сайын тұрақты жиналыстар мен саяхаттар ұйымдастырады. Ол жоспарлау және қоршаған орта мәселелері бойынша әсер етеді. Батыс Дерби қауымдастығы, тіркелген қайырымдылық ұйымы, Батыс Дербидегі ІІ санаттағы «Lowlands» мүлігіне ие. Бұл 1846 жылғы сарай 1 миллион фунт стерлинг көлеміндегі Heritage Lottery Fund грантының көмегімен қайта жаңартылып, күрделі жөндеуден өтті.

Көлік

Батыс Дерби теміржол станциясы Солтүстік Ливерпуль желісінің кеңейтілген бөлігінде орналасқан. Станция ғимараты қазір дүкенге айналдырылған, ал бұрынғы платформаларға баратын пандустар сақталған, бірақ өткелдердің бірі жұртшылыққа жабық. Теміржол жолы алынып тасталды, ал жол төсегі қазір Ұлттық велосипед желісінің 62-ші маршрутының және Ливерпуль мен Саутпорт арасындағы қоғамдық жаяу жолының бөлігі болып табылады. 12, 13 және 15 автобус маршруттары Батыс Дерби арқылы өтеді, олар қала орталығымен, Хьютонмен және Стокбридж ауылымен байланыс жасайды; 15 автобусы жақын жердегі Алдер Хей балалар ауруханасына да қатынайды. 61 автобус маршруты да Батыс Дерби арқылы өтеді және қаланың оңтүстігіндегі Бутл Стрэнд пен Айгбурт Вейлге автобус қызметін ұсынады. 18 автобус маршруты Крокстед Парк ауданынан Ливерпуль қаласының орталығына жүреді.