Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ванпорт, кейде Ванпорт қаласы немесе Кайзервилл деп еске алынады.
Vanport, sometimes referred to as Vanport City or Kaiserville,
Тарих
Ванпорт қаласының құрылысы 1942 жылдың тамызында Портленд және Вашингтон штатындағы Ванкувердегі Kaiser кеме құрылыс кешендерінде жұмыс істейтін жұмысшыларды орналастыру мақсатымен басталды. "Ванкувер" және "Портленд" сөздерінің қосылуынан пайда болған Ванпорт қаласында 40 000 адам тұрды, олардың шамамен 40 пайызы афроамерикалықтар болды. Бұл сол кезде Орегон штатының екінші ірі қаласы және елдегі ең ірі мемлекеттік тұрғын үй жобасы еді. Соғыс аяқталғаннан кейін, көптеген соғыс уақытындағы жұмысшылар аймақты тастап кеткендіктен, Ванпорт халқының жартысынан астамы азайып, 18 500 адамға дейін төмендеді. Алайда, екінші дүниежүзілік соғыстан оралған ардагерлердің де саны көбейді. Ардагерлер мен олардың отбасыларын тарту мақсатымен Портленд тұрғын үй басқармасы Ванпорт кеңейтім орталығы деп аталған колледж ашты, ол кейін Портленд мемлекеттік университеті болып қайта аталды. 1948 жылдың 30 мамырында сағат 16:05-те Колумбия өзенін тоқтатып тұрған теміржолдың 61 метрлік бөлігі су тасқыны кезінде құлап, 15 адамның қаза болуына себеп болды, нәтижесінде Ванпорт қаласы қирады. Түнге дейін қала су астында қалды, шамамен 18 000 тұрғыны баспанасыз қалды.
Vanport construction began in August 1942 to house the workers at the wartime Kaiser Shipyards in Portland and Vancouver, Washington. Vanport—a portmanteau of "Vancouver" and "Portland"—was home to 40,000 people, about 40 percent of them African American, making it Oregon's second largest city at the time, and the largest public housing project in the nation. After the war, Vanport lost more than half of its population, dropping to 18,500, as many wartime workers left the area. However, there was also an influx of returning World War II veterans. In order to attract veterans and their families, the Housing Authority of Portland opened a college named the Vanport Extension Center; the school would eventually be renamed Portland State University. Vanport was dramatically destroyed at 4:05 p. m. on May 30, 1948, when a 200 feet (61 m) section of a railroad berm holding back the Columbia River collapsed during a flood, killing 15 people. The city was underwater by nightfall, leaving around 18,000 of its inhabitants homeless.
Тұрғындар саны
Қала елдің түкпір-түкпірінен келген уақытша жұмысшылардың тоғысқан жері болды; тұрғындардың көбісінің бір-бірімен ұзақ мерзімді байланысы болмады және оларды құруға мүмкіндік немесе ынта жоқ еді. Жаңа қаланың уақытша сипаты тұрғындар арасында жалпы қауіпсіздіксіздік пен алаңдаушылық сезімін күшейтті. Кәсіпорындар мен демалыс орындарының жетіспеуі сенімсіздікке алып келді, ал басым көпшілігі ер адамдардан тұратын жұмыс күшінің оқшаулануы газет немесе жоғары мектеп сияқты қоғамдық институттарға сұраныстың төмен болуына себеп болды. 1943–44 жылдары Ванпортта тұратын отбасылар күніне 100 адамнан көшіп кетіп жатты. Соғыс кезінде асығыс тұрғызылған қаланың әлеуметтік және мәдени нормалары Портлендтің жалпы нормаларынан ерекшеленді. Ванпортқа көшіп келгендер елдің әртүрлі жерлерінен өздерінің нәсілшілдік көзқарастарын әкелді. Оңтүстіктен келген ақ нәсілді мигранттар HAP-тың мектептерде, автобустарда және жұмыс орындарында талап ететін интеграция деңгейіне ең қарсы болды. Басқарма бұл шағымдарға немқұрайлы қарады және Vanport-тың ешбір нысанында заң жүзінде сегрегация енгізілген жоқ. Жергілікті шарада қара нәсілді ер адамдар ақ нәсілді әйелдермен билегендіктен полиция шақырылғанда, тек ақ нәсілді әйелдер ғана ұсталды және олардың осы әрекеті нәсілдік қақтығысқа әкелуі мүмкін екені ескертілді. HAP ешқашан сегрегацияны қолдайтын нақты саясат жүргізбеді; алайда, түрлі себептерге байланысты іс жүзінде сегрегация қалыпты жағдайға айналды. Ақ нәсілділер "қара" аудандарға жақын орналастырылғанда наразылық білдірді, ал Vanport-ты аудандар бойынша бөлу заңды түрде бекітілгендей болды. Тек 1944 жылы қаладағы сегрегациялық жағдайға қатысты шағымдар көтерілді. Элеонора Рузвельттің сыны мен қысымына жауап ретінде 1944 жылдың сәуірінде HAP келген қара нәсілділерді елді мекеннің "ақ" аудандарына орналастыруды бастады. Бірақ бұл туралы ақпарат тез тарады және 63 ақ нәсілді тұрғын саясатты кері қайтаруды талап ететін петицияға қол қойды. Олар "қара" аудандарда толықтай бос ғимараттар бар екенін, ал интеграция жоспарына қарсылар HAP отырысында пайда болғаннан кейін басқарма бұрынғы саясатын қайта жаңартуға шешім қабылдады. Интеграцияның беспрецеденттік деңгейі және ірі нәсілдік оқиғалардың немесе шиеленістердің болмауы мәселелер жоқ дегенді білдірмейді. Қара және ақ нәсілділер арасындағы шиеленіс әлі де Ванпорт өмірінің бір бөлігі болды, сонымен қатар Портлендпен қарым-қатынаста қиындықтар тудырды. 1943–44 жылдары American Sociological Review журналында жарияланған зерттеуде Ванпорт тұрғындарының ең көп шағымданған бес мәселесі: "бір ауданда қаралар мен ақтардың бірге тұруы", "бір мектепте қаралар мен ақтардың бірге оқуы" және "Портленд тұрғындарының Ванпорт тұрғындарына жасаған кемсітушілік әрекеттері" болды. Портлендтің қара нәсілді халқының бір бөлігі соғысқа дейін қаланың 60 санақ учаскесінің 53-інде тұрғанмен, олардың шамамен жартысы Вилламет өзенінің шығысында және қаланың шығыс-батыс орта сызығының солтүстігінде шоғырланған. Соғыстан кейін Портлендтің қара қауымының көп бөлігі қаланың солтүстік-шығыс бөлігінде орналасты. 1948 жылғы Ванпорт су тасқыны Нью-Орлеандағы Катрина даулымен салыстырылады. Екі жағдайда да мемлекеттік шенеуніктер халыққа зардаптың аз болатынын жеткізді, ал екі жағдайда да апатқа жауап беру үкімет тарапынан қатты сынға ілікті. Сыншылар екі жағдайда да жауаптың нашарлығын шенеуніктердің нәсілшіл көзқарастарына байланысты деп санайды, олар қара нәсілді тұрғындарының саны салыстырмалы түрде көп болған қоғамдастықтың қирауына тиісті жауап беруге мән бермеді. Алайда, көптеген адамдар расизмнің рөлін жоққа шығарады, Ванпорттың Екінші дүниежүзілік соғыс ардагерлері мен олардың отбасыларының келуінен және Ванпортта Портленд агломерациясының жалғыз мемлекеттік колледжінің құрылуынан аймаққа көрсетілген ресми міндеттемелерге назар аударады. Су тасқыны кезінде Ванпорт тұрғындарының үштен бірі қара нәсілділер еді.
The city was a hub of transient laborers from all corners of the country; few residents had any long term connections with each other and little opportunity or interest to build them. The temporary nature of the new city contributed to an overall sense of insecurity and anxiety among residents. The lack of businesses and recreation opportunities contributed to a sense of distrust, and the relative isolation of the largely male workforce meant there was little demand for community institutions such as a newspaper or high school. By 1943–44, families living in Vanport were moving out at the rate of 100 a day. The hastily constructed wartime development's social and cultural mores had little in common with Portland as a whole. Vanport's immigrants imported their particular brands of racism from throughout the country. White migrants from the South were the most vocal in opposing the degree of integration that HAP dictated for schools, buses and work sites. The Authority was largely unsympathetic to these complaints and at no time was de jure segregation imposed on any of Vanport's facilities. When police were called because Black men were dancing with white women at a local event, only the white women were detained and warned that their conduct might lead to a race riot. HAP never had any explicit policy advocating segregation; nonetheless, for various reasons de facto segregation was the norm. Whites complained when placed near "Black" areas, and segregation of Vanport by neighborhood might as well have been enforced legally. Only in 1944 were complaints raised about the segregation situation in the city. Reacting to the criticism—and pressure from Eleanor Roosevelt—by April 1944, HAP began placing incoming Blacks into the "white" areas of the settlement. However, word quickly spread and 63 white residents quickly signed a petition demanding a reversal of the policy. Entire buildings were free in the "Black" areas of town, they argued, and after opponents of the integration plan appeared at a HAP meeting the authority decided to resume its previous policies. The unprecedented level of integration and lack of any major racial incidents or severe tensions did not mean there were no problems. Black/white tensions were still a part of Vanport life as well as a problem in relating to Portland. A 1943–44 study published in the American Sociological Review indicates that the top five complaints from Vanport residents included "negroes and whites in same neighborhood", "negroes and whites in same school", and "discrimination against Vanport people by Portlanders". Although some of Portland's Black people lived in 53 of the city's 60 census tracts before the war, about half were concentrated in two tracts east of the Willamette River and north of the east–west centerline of the city. After the war, much of Portland's Black community remained centered in northeastern parts of the city. The 1948 Vanport Flood parallels the more recent Hurricane Katrina disaster in New Orleans. In both cases, public officials led the population to believe that the damage would be slight, and in both cases the government response to the disaster was harshly criticized. Critics attributed the poor response, in both cases, to racist attitudes on the part of officials, who pointedly neglected to respond appropriately to the destruction of a community that had a relatively large number of black residents. However, many dispute the role of racism, pointing to the transformation of Vanport by the influx of World War II veterans and their families and official commitment to the area shown by the establishment at Vanport of the only state college in the greater Portland metropolitan area. At the time of the flood, one third of Vanport residents were black.
Су тасқыны
Ванпорт, әсіресе, су тасқынына осал болды, себебі ол Колумбия өзенінің жағасындағы қайта қалпына келтірілген төмендіктерге салынған. Колумбия алқабы – АҚШ-тың жеті штаты мен Канаданың Британ Колумбиясын қамтитын кең аумақ. Алдыңғы қыстағы қардың мөлшері қалыпты көрсеткіштің 75-135%-ын құрады. 1948 жылдың 19-23 мамыр және 26-29 мамыр аралығындағы екі күшті жаңбыр Колумбияға құятын көптеген салаларды суға толтырып, 1894 жылғы рекордтық су тасқынынан бері көрілмеген жоғары су деңгейін тудырды. Ванпорттың ең төменгі нүктесі өзендегі су деңгейінен шамамен 5 метр төмен болды. Су тасқынынан бір күн бұрын радио арқылы ескерту берілді, соның салдарынан кейбір тұрғындар мүліктерін шатырға және жоғарғы қабаттарға көшірді. Су деңгейінің қаншалықты көтерілетінін аз ғана адам болжады. Тұрғындардың ерікті түрде эвакуацияланбауына себеп болған тағы бір фактор – көптеген адамдардың тек қоғамдық көлікке тәуелді болуы. 1948 жылдың 30 мамырында, Еске алу күні таңында Портленд қалалық тұрғын үй басқармасы мынадай мәлімдеме жасады: "Естеріңізде болсын: бөгеттер қазіргі уақытта қауіпсіз. Қажет болған жағдайда ескертілесіздер. Кетуге уақыт жетеді. Паникаға түспеңіздер". Сағат 16:17-де Спокан, Портленд және Сиэтл темір жолының жартарағы жарылып, Ванпорт колледжі аумағына 3 метрлік су толқыны жетті. Тарихи мақалада айтылғандай, бұзылу бұрынғы теміржол кесігінің орнында болған. Аймақтағы көптеген шалшықтар мен су тоғандарының болуы су тасқынының 30 минутқа кешігуіне себеп болды, бұл тұрғындарға қашуға қосымша уақыт берді. Авариялық дабыл дереу естіліп, тұрғындар Солтүстік Денвер даңғылымен биік жерге қарай жүгіре бастады. Су тасқыны кезінде Ванпорттың халқы шамамен 18 500 адамға дейін азайды. Мереке күні болғандықтан, көптеген тұрғындар сол күні үйден тыс болды. Осы факторлар салдарынан адам шығыны азая түсті: ресми мәлімет бойынша, 15 адам қаза тапты. Дегенмен, қала толығымен қирады. 1948 жылдың 11 маусымында президент Гарри С. Трумэн зардаптарды тексеру үшін Портлендке ұшып келді. Қалпына келтіру жұмысына Ванпорт колледжі мен Қызыл Крест көмектесті.
Vanport was especially vulnerable to flooding, since it was built on reclaimed lowlands along the Columbia River. The Columbia Basin is a massive area encompassing seven U. S. states and British Columbia, Canada. The previous winter snowpack was 75 to 135% of normal. Above normal temperatures accompanied two major rainstorms May 19 to 23, 1948, and again May 26 to 29. Rainfall combined with melt water swelled the many tributaries feeding the Columbia in the days prior to the flood, creating high water levels not seen since the record flood of 1894. The lowest point in Vanport was about 15 feet (5 m) below the water level in the river. A radio alert was issued the night before the flood, and some residents moved their belongings into attics and upper floors. Few imagined the possible extent to which the water levels would rise. Another contributing factor to the lack of voluntary evacuation was the fact that many residents relied solely on public transportation. On the morning of Memorial Day, May 30, 1948, the Housing Authority of Portland issued the following statement: "Remember: Dikes are safe at present. You will be warned if necessary. You will have time to leave. Don't get excited." At about 4:17 p. m. the Spokane, Portland and Seattle Railway berm burst, sending a 10 feet (3 m) wall of water into the area of Vanport College. According to a historical marker, the break happened at an old railroad cut that had been filled in. Because of the numerous sloughs and backwaters in the area, the progress of the flood was delayed about 30 minutes, giving residents more time to escape. An emergency siren began to sound shortly after the initial breach, and residents began to head up North Denver Avenue to higher ground. At the time of the flood, the population of Vanport was down to about 18,500 people. Because of the holiday, many residents were away from their homes for the day. These factors contributed to the low loss of life: officially, there were only 15 deaths. Nonetheless, the city was a complete loss. On June 11, 1948, President Harry S. Truman flew to Portland to examine the damage. The recovery effort was assisted by Vanport College and the Red Cross.
Мұра
Ванпорт Портленд пен Орегон штаттарында афроамерикалықтарды интеграциялауға көшпес басшылық етті. "Соғыс жылдарында штаттың алғашқы афроамерикалық мұғалімдері мен полиция қызметкерлері Ванпортта жұмысқа алынды". Осы афроамерикалық мұғалімдердің бірі – Марта Джордан кейін Портленд мемлекеттік мектептеріне жұмысқа алынған алғашқы афроамерикалық мұғалім атанды. Ванпорттың қирауы Солтүстік және Солтүстік-Шығыс Портлендке үлкен афроамерикалық халықтың интеграциясын жеңілдетті. Шындығында, кейбір афроамерикалық көшбасшылар су тасқыны қаланың афроамерикалық қауымы үшін соңында пайдалы болды деп мәлімдеді. Ұлттық қалалық лига директоры Лестер Грейнджердің пікірінше, Ванпорт – "жаман, бөлінген гетто" еді, онда "афроамерикалықтар Оңтүстіктегідей өмір сүрді". Ол ауданды жойған су тасқыны, оның айтуынша, афроамерикалықтардың Портленд қоғамына толық интеграциялануына мүмкіндік берді. Мұндай жағдайлардың алдын алу үшін Конгресс 1950 жылы Су тасқындарын бақылау туралы заңды қабылдады, нәтижесінде Прайст-Рапидс бөгеті сияқты жобалар іске асырылды. Су тасқыны 1961 жылғы Колумбия өзені туралы келісімге және кейін Монтана штатындағы Либби бөгетінің салынуына әкелді. Ванпорттың жоғалуы 1970 жылы Хейден аралындағы Jantzen Beach ойын-сауық паркінің жабылуына ықпал еткен факторлардың бірі саналады. Бұрынғы қаланың бірнеше акр жері "Батыс Дельта паркіне" айналды, қазір ол Портленд халықаралық жарыс жолы болып табылады. Ванпорт кеңейту орталығы су тасқынынан кейін жабылудан бас тартты және Портленд қаласының орталығында тез қайта ашылды. Бір ұлттық журнал оны "Өлмейтін колледж" деп атады, ол қазіргі Портленд мемлекеттік университетіне айналды. 2016 жылдан бастап Ванпорт Мозаика фестивалі қала мен оның тарихын еске алу мақсатымен жыл сайын өткізіліп келеді.
Vanport led Portland and Oregon in integrating Black people. "The first black teachers and policemen in the state were hired in Vanport during the war years". One of those Black teachers, Martha Jordan, later became the first Black teacher hired by Portland Public Schools. Vanport's destruction eased the integration of a large African American population into North and Northeast Portland. Indeed, some Black leaders argued that the flood was ultimately beneficial for the city's Black community. Vanport, argued National Urban League director Lester Granger, was a "nasty, segregated ghetto" where "negroes lived in the same patterns as they did in the South." The flood that wiped out the district, he continued, was a benefit in that it allowed Black people to further integrate into Portland's society. To prevent future incidents, Congress enacted the Flood Control Act of 1950 which spawned projects such as the Priest Rapids Dam. The flood also resulted in the 1961 Columbia River Treaty and later the construction of Libby Dam in Montana. The loss of Vanport is considered a factor in the eventual closing of the Jantzen Beach Amusement Park on Hayden Island in 1970. Several acres of the former city became "West Delta Park" which is now the Portland International Raceway. The Vanport Extension Center refused to close after the flood disaster and quickly reopened in downtown Portland. Dubbed by a national magazine "The College that Wouldn't Die," it became present day Portland State University. Beginning in 2016, the Vanport Mosaic Festival has been held annually to commemorate the city and its history.