Ст. Луистегі Пруитт-Игоу тұрғын үй кешенінің қирауы

Кіріспе

Сент-Луистегі қиратылған тұрғын үй жобасы, АҚШ. Филип Гластың "Пруит Иго" музыкалық шығармасы. Вендел О. Пруит үйлері мен Уильям Иго пәтерлері, бірігіп Пруит–Иго (/'//p//r//uː//ɪ//t// //'//aɪ//g//oʊ/) деп аталады, 1954 жылы Миссури штатының Сент-Луис қаласында алғаш салынып біткен бірлескен қалалық тұрғын үй жобалары. 33 он бір қабаттан тұратын ғимараттар Минору Ямасакимен модернистік сәулет стилінде жобаланған. Ашылған кезде елдегі ең ірі қоғамдық тұрғын үй кешендерінің бірі болды. Бұл кешен бұрынғы шалап тұрған ауданның орнында, қаланың қалалық жаңару бағдарламасы аясында федералдық қаражат есебінен салынды. Заң бойынша біріктірілгеніне қарамастан, ол негізінен афроамерикандықтарды қамтыды. Бастапқыда бұрынғы тұрғын үйлерге қарағанда жақсару деп есептелсе де, Пруит–Игодағы тұру жағдайы салынысымен бірге нашарлай бастады. 1960 жылдардың ортасына қарай нашар күтім мен қылмыс, әсіресе вандализм мен жасөспірімдердің құқық бұзушылығымен күресті. Жағдайды түзетуге жасалған көптеген әрекеттер сәтсіз аяқталды, ал 1970 жылға қарай кешеннің үштен екісі бос тұрды. Кешендің бұзуы 1972 жылы бірнеше ғимараттың телеарнада көрсетілген жарқылымен басталды. Келесі төрт жыл ішінде кешеннің қалған бөлігі босатылып, қиратылды. Бұзудан кейін Пруит–Игоэ қоғамдық кемшіліктердің символына айналды, өйткені жобаның проблемалары қауіпті және жайсыз орта жасаған архитектуралық қателерге байланысты деп есептелді. Сыншы Чарльз Дженкс оның бұзылуын "Қазіргі заманғы сәулет өлген күн" деп сипаттады. Соңғы бағалаулар Сент-Луис қаласының қарқынды түрде азаятын халқына және жергілікті тұрғын үй басқармасының қаржылық қиындықтарына көбірек назар аударды. "Архитектуралық шолу" журналы қазіргі консенсус қорытындысында жобаның "бастапқыда-ақ сәтсіздікке ұшырағанын" мәлімдейді. 2023 жылдың қазіргі күніне дейін Пруит–Игоэ жерінің көп бөлігі бос тұр, бірақ жаңа құрылыс жоспарлануда.

Demolished housing project in St. Louis, US

Philip Glass's musical piece "Pruit Igoe"

The Wendell O. Pruitt Homes and William Igoe Apartments, known together as Pruitt–Igoe (/'//p//r//uː//ɪ//t// //'//aɪ//g//oʊ/), were joint urban housing projects first occupied in 1954 in St. Louis, Missouri, United States. The complex of 33 eleven story high rises was designed in the modernist architectural style by Minoru Yamasaki. At the time of opening, it was one of the largest public housing developments in the country. It was constructed with federal funds on the site of a former slum as part of the city's urban renewal program. Despite being legally integrated, it almost exclusively accommodated African Americans. Although initially viewed as an improvement over the tenement housing it replaced, living conditions in Pruitt–Igoe began to deteriorate soon after completion. By the mid 1960s it was plagued by poor maintenance and crime, particularly vandalism and juvenile delinquency. Numerous initiatives to reverse the decline failed, and by 1970 more than two thirds of the complex was vacant. Demolition of the complex began in 1972 with a televised implosion of several of the buildings. Over the next four years, the rest of the complex was vacated and demolished. In the aftermath of its demolition, Pruitt–Igoe became a symbol of the failings of the society changing aspirations of modernist architecture, as the project's problems were widely attributed to architectural flaws that created a hostile and unsafe environment. Critic Charles Jencks described its demolition as "the day Modern architecture died". More recent appraisals have placed a greater emphasis on St. Louis's precipitously declining population, and fiscal problems with the local housing authority. The Architectural Review states in a summary of the modern consensus that the project was "doomed from the outset". as of 2023, most of the Pruitt–Igoe site remained vacant, although new development was pending.

Сипаттама

Пруитт–Игое 33 он бір қабатты бетонды пәтер ғимараттарынан тұрды, олар кірпішпен қапталған. Бұл кешен Сент-Луис қаласының солтүстік жағында, Касс авенюінің солтүстік, Солтүстік Джефферсон авенюінің батыс, Карр көшесінің оңтүстік және Солтүстік 20-шы көшесінің шығыс жағымен шектесетін жерде орналасқан. Әр ғимараттың ұзындығы 52 метр (170 фут) болды; көбісі 80-90 пәтерден тұрды, бірақ кейбір ғимараттарда 150-ге дейін пәтерлер болды. Кешенде барлығы 2870 пәтер (Пруитта 1736, Игода 1132) болды, толық толғанда 10 000-нан астам адам тұрды. Пәтерлер қасақана кішкентай болды, кішкентай ас үй құралдарымен жабдықталған және аз ғана пәтерлер үлкен отбасыларға арналған. Пәтерлерде балкондар болған жоқ. Лифттердің тығынын азайту үшін "бір-бірден өткізіп тоқтау" жүйесімен, лифттер бірінші, төртінші, жетінші және оныншы "негізгі" қабаттарда ғана тоқтады, бұл көптеген тұрғындарды баспалдақтарды пайдалануға мәжбүр етті. Осы негізгі қабаттарда оңтүстікке қарайтын үлкен ортақ дәліздер, "галереялар" деп аталатын, сондай-ақ кір жуу бөлмелері мен қоқыс құбырлары орналасқан.

Өмірбаян

1940 жылдары Сент-Луис қаласы тығыз халқымен көзге түсті, ал кейбір аудандардағы тұрғын үй жағдайлары "Чарльз Диккенстің романынан алынғандай" екені айтылды. 1940 жылдары тұрғын үй қоры нашарлап, 85 000-нан астам отбасы 19 ғасырдағы үйлерде тұрды. 1947 жылы жасалған ресми сараптамада 33 000 үйде ортақ дәретхана бар екені анықталды. Орта тапқа жататын, көбінесе ақ нәсілді тұрғындар қаладан көшіп кетіп, олардың бұрынғы үйлерін аз қамтылған отбасылар иеленді. Солтүстіктегі қара нәсілділердің, ал оңтүстіктегі ақ нәсілділердің шалаптықтары кеңейіп, қала орталығын қоршап алу қаупі тудырды. Орталық мүлікті құнсызданудан қорғау үшін қала әкімдігі орталық бизнес ауданының ішкі шеңберін қайта жаңартуға бейімділік танытты. Жағдайдың нашарлығына байланысты, ауданды жақсарту мәселесі мұнда қарастырылмады. Сент-Луис қаласының тұрғын үй құрылысының бірінші буыны 1937 жылғы Тұрғын үй заңы арқасында іске асырылды және 1942 жылы екі бірдей, бірақ нәсілдік бөлініске ұшыраған төмен қабатты үйлер ашылды: Солтүстік-батыстағы афроамерикандықтарға арналған Карр сквері және оңтүстік-батыстағы ақ нәсілділерге арналған Клинтон Пибоди. Бұл жобалар нақты кедейлерге емес, жұмыс істейтін кедейлерге арналған еді және сәтті аяқталды. 1947 жылы Сент-Луис қалалық жоспарлаушылары қара нәсілді тұрғындары көп болатын, құлдыраған Де-Сото Карр ауданын екі және үш қабатты тұрғын үйлермен және қоғамдық саябақпен алмастыруды ұсынды. Алайда, бұл жоспар іске аспады. Оның орнына, 1949 жылы сайланған демократ әкім Джозеф Дарст және республикалық штат басшылары шалаптықтарды тазартып, оларды биік, тығыз тұрғын үйлермен алмастыруды қолдады. Олар жаңа жобалардың қаланың кірісін арттырып, жаңа саябақтар, ойын алаңдары мен сауда орындарын ашады деп есептеді. Дарст 1951 жылы былай деді:

Біз қалаларымыздың ортасын қайта құруымыз, кеңейтуіміз және тазалауымыз керек. Шалаптықтардың құрылуындағы барлық кемшіліктердің кінәсі біздің бәріміздікі. Енді бұл зиянды жою - әркімнің міндеті. 1948 жылы сайлаушылар қалалық жаңартуды қаржыландыруға арналған муниципалдық қарызды мақұлдамады, бірақ жағдай 1949 жылғы Тұрғын үй заңымен және мемлекеттік тұрғын үй жобаларын бірлесіп қаржыландыруды көздейтін Миссури штатының заңдарымен тез өзгерді. Дарсттың қалаларды жаңартуға қатысты көзқарасы президент Гарри С. Трумэн әкімшілігімен және соғыс кезінде жұмыс күшімен толы басқа қалалардың әкімдерімен ортақ болды. Атап айтқанда, Сент-Луис жерді тазарту және қайта дамыту басқармасына ішкі шеңбердегі шалаптықтарды сатып алуға және бұзуға, содан кейін жерді жеке дамытушыларға төмен бағамен сатуға рұқсат берілді. Бұл орта тапты дамытуға және отбасыларды қала сыртындағы аудандардан қайтаруға бағытталған шара еді. Сент-Луис тұрғын үй басқармасы бұрынғы шалаптықтарда тұрғандарға арналған тұрғын үйлер салу үшін жерді тазартуға міндеттелді.

Дизайн және құрылыс

1950 жылы Сент-Луис 1949 жылғы Тұрғын үй заңы бойынша 5800 қоғамдық тұрғын үйді қаржыландыруға федералдық міндеттеме алды. Сент-Луистегі алғашқы ірі қоғамдық тұрғын үй кешені – Кокран Гарденс 1953 жылы салынды. Онда орташа және жоғары қабатты үйлерден тұратын 704 пәтер болды. Одан кейін Пруит–Иго, Вон және Дарст–Вебб деген үш жоба іске асырылды. Пруит–Иго кешеніне Сент-Луис тұрғындары, екінші дүниежүзілік соғыстағы афроамерикалық ұшқыш Венделл О. Пруит және бұрынғы АҚШ конгрессмені Уильям Л. Игое есімдері берілді. Алғашқы жоспар бойынша, Пруит қара нәсілділерге, ал Иго ақ нәсілділерге арналған болуы тиіс еді, себебі Сент-Луистегі қоғамдық тұрғын үйлер 1955 жылға дейін бөлініп салынған. 1950 жылы қала жаңа қоғамдық тұрғын үй кешенін жобалау үшін Сент-Луис қаласындағы Лейнвебер, Ямасаки және Хеллмут архитектуралық фирмасын таңдады. Жобаны архитектор Минору Ямасаки басқарды, ол кезде карьерасының басында болатын, және федералдық билік органдарының қадағалауы мен шектеулерімен жүргізілді. Оның бастапқы ұсынысы, оның ішінде орта және жоғары қабатты үйлер де бар, Сент-Луис билігінен қабылданды, бірақ Мемлекеттік Тұрғын үй Басқармасы белгілеген федералдық шығын шегінен асып кетті. Агенттік араласып, барлық үйлердің биіктігін 11 қабатқа дейін біркелкі етуді талап етті. Корея соғысынан туындаған материалдардың тапшылығы және Конгресстегі шиеленіс федералдық бақылауды одан әрі күшейтті. Жалпы тығыздық бір акрға 50 пәтер деңгейінде белгіленді, бұл қала орталығындағы қираған үйлерден жоғары көрсеткіш. Әр қатар үйлерді «ашық кеңістіктің өзенімен» қоршау жоспарланғанмен, соңғы жобадан көріктендіру жұмыстары алынып тасталды және ағаштар аз отырғызылды. Құрылыс 1951 жылы басталды. Пруит 1954 жылдың қараша айында алғашқы тұрғындарын қабылдады, ал Иго – 1955 жылдың шілдесінде. Екі кешен ашылған кезде, олар елдегі ең ірі қоғамдық тұрғын үйлердің біріне айналды. Федералдық шығындарды қысқарту регламенттеріне қарамастан, Пруит–Иго бастапқыда 36 миллион долларға бағаланды, бұл қоғамдық тұрғын үйдің ұлттық орташа көрсеткішінен 60 пайызға жоғары. Мұның бір себебі – қымбат жылыту жүйесінің орнатылуы болды. Салынған үйлердің сапасы нашар болғанына қарамастан, материал жеткізушілер өз жарнамаларында Пруит–Иго жобасының кең танылуын пайдаланып, оған сілтеме жасады.

By 1950, St. Louis had received a federal commitment under the Housing Act of 1949 to finance 5,800 public housing units. The first large public housing in St. Louis, Cochran Gardens, was completed in 1953. It contained 704 units in a mix of medium and high rise buildings. It was followed by three more projects: Pruitt–Igoe, Vaughn, and Darst–Webbe. Pruitt–Igoe was named for St. Louisans Wendell O. Pruitt, an African American fighter pilot in World War II, and William L. Igoe, a former US Congressman. Originally, the city planned two partitions: Pruitt for black residents and Igoe for whites, as St. Louis public housing was segregated until 1955. In 1950, the city picked Leinweber, Yamasaki & Hellmuth, an architectural firm based in St. Louis, to design the new public housing complex. The project was led by architect Minoru Yamasaki, then early in his career, and performed under supervision and constraints imposed by the federal authorities. His initial proposal, which included walk up and mid rise buildings as well as high rises, was accepted by the St. Louis authorities, but exceeded the federal cost limits imposed by the Public Housing Administration; the agency intervened and imposed a uniform building height of 11 floors. Shortages of materials caused by the Korean War and tensions in the Congress further tightened federal controls. Overall density was set at a level of 50 units per acre, higher than in downtown slums. Although each row of buildings was supposed to be flanked by a "river of open space", landscaping was omitted from the final plan and few trees were planted. Construction began in 1951. Pruitt accepted its first tenants in November 1954, Igoe in July 1955. When the two projects opened, they were one of the largest public housing developments in the country. Even under federal cost cutting regulations, Pruitt–Igoe initially cost $36 million, 60 percent above the national average for public housing; one factor was the installation of an expensive heating system. Despite the poor build quality, material suppliers cited Pruitt–Igoe in their advertisements to capitalize on the national exposure of the project.

Алғашқы жылдар

Пруит-Иго бастапқыда қалаларды жаңартудағы маңызды қадам ретінде қарастырылды. Алғашқы тұрғындардың бірі 11-қабаттағы пәтерін "кедей адамның люкс пәтері" деп сипаттады. Пруит-Иго 1954 жылы Жоғарғы Сот шешімімен ресми түрде нәсілдік бөліністен құтылды, ал бастапқы тұрғындардың 40 пайызы ақ нәсілді болды, бірақ 1960 жылдардың ортасына қарай ол толығымен афроамерикалықтарға толып кетті.

Құлдырау

1958 жылы, жоба ашылғанына төрт жыл өткен соң, жағдайдың нашарлауы көріне бастады. Лифттердің жиі бұзылуы және вандализм басты мәселелер ретінде аталып өтті. Ямасаки кейіннен «адамдардың осы деңгейде қиратуға қабілетті екенін ешқашан ойламағанын» айтып өкінді. Сент-Луис қаласының ыстық және ылғалды жаздарына қарамастан, желдету жүйесі нашар жұмыс істеді. Осы кезде Сент-Луис Тұрғын үй басқармасы ғимараттарын тиімсіз және қымбат күтіп ұстау мәселесімен ондаған жылдар бойы күресіп келді, бұл еңбек одақтарының ықпалымен байланысты болды. Сатылар мен дәліздер тонаушыларды тартып, жағдайды нашарлататын тоқтап-тоқтап істейтін лифттер одан да қиындатты. Оның «құрып бара жатқан және тасталған ғимараттардың теңізінде» орналасуы және сауда және ойын-сауық орындарына қолжетімділіктің шектеулі болуы (ақша үнемдеу үшін жер қабаттағы бизнес жобадан алынып тасталды, ал кешенде мемлекеттік пошта жәшігі болмады) проблемаларды күшейте түсті. Дамудың 11 қабаттан тұратын алып ғимараттары қылмыскерлер мен қарапайым адамдарды тарту орталығына айналды; 1959 жылғы аудитте вандализмнің көп бөлігін тұрғындар емес, көшпенділер жасағаны анықталды, ал 1967 жылғы есепте де қылмыстардың «эдәуір үлесі» сырттан келгендердің есебінен жасалғаны көрсетілді. Ірі қылмыстық топтар жобада жиі кездеспеді. 1958 жылғы экономикалық дағдарыс қылмыстың өсуіне, бос тұрғын үйлердің көбеюіне және жалдау төлемдерінің кешігуіне әкелді, бұл тұрғын үй басқармасының кірісін азайтты. Жауап ретінде басқарма күтіп ұстау шығындарын 10 пайызға қысқартты, ал күтіп ұстаудың азаюы және Пруит-Игоедегі қылмыс деңгейін сынаған үлкен қазылар алқасының есебі дамуға түсетін өтінімдердің күрт төмендеуіне себеп болды. Бос тұрғын үйлердің көбеюі жалға алудан түсетін кірістің азаюына байланысты тұрғын үй басқармасын күтіп ұстауды қысқартуға мәжбүрлеген кері байланыс циклін тудырды, бұл жобаның тартымдылығын одан әрі төмендетті. Пруит және Игоедегі тұрғын үйлердің толып тұру деңгейі алғашқы жылдары тиісінше 95 және 86 пайызды құрады. 1960 жылдары Пруит шамамен 75 пайызға, Игое 65 пайызға толы болды. 1969 жылы бұл көрсеткіштер тиісінше 57,1 пайызға және 48,9 пайызға төмендеді; бір кезде бос тұрғын үйлердің саны елдегі басқа кез келген мемлекеттік тұрғын үй кешенінен жоғары болды. Жылдық айналым 20 пайызды құрады. 1960 жылдан кейін Пруит-Игоеден түскен жалға алу табысы операциялық шығындарды жабуға жетпеді, бұл тұрғын үй басқармасын резервтерін пайдалануға және өзі табысты дамулардағы қысқартуларға мәжбүр етті. Жергілікті биліктің тұрғын үй жағдайын жақсартуға жасаған әрекеттері жеткілікті ресурстардың болмауына байланысты қиындыққа тап болды, бірақ жеке күзетшілерді жалдау, жаңа тұрғындарды тарту үшін жалға алуға жеңілдіктер жасау және академиялық зерттеулерге гранттар беру сияқты көптеген бағдарламалар сыналып көрді. Басқарманың қаржылық жағдайы нашарлаған сайын, ол ең төменгі жалға алу ақысын 1952 жылы айына 20 доллардан 1958 жылы 32 долларға, 1962 жылы 43 долларға және 1968 жылы 58 долларға дейін көтерді. Бұл өсім кейбір отбасыларды кірісінің 75 пайызын жалға төлеуге жұмсауға мәжбүр етті. Жалға алу ақысын арттырудан басқа, тұрғындарға негізгі қызметтер үшін, мысалы, сақтандырғыштарды және есік құлыптарын ауыстыру үшін де ақы алынды. Жалға алу ақысын арттыру 1969 жылы тұрғындар ұйымдастырған тоғыз айлық жалға төлеуден бас тарту акциясының басты себебі болды. Акция 2 ақпанда қаланың басқа тұрғын үй жобаларында басталды және 1 сәуірде Пруит-Игоеге тарады. Нәтижесінде, тұрғын үй басқармасы комиссиясы отставкаға кетті және тұрғындар ұйымдарына көбірек ықпал берілді. 1965 жылы жоба ғимараттардың физикалық жағдайын жақсарту және тұрғындар үшін әлеуметтік бағдарламалар құру үшін федералды грант алды, бірақ грант құлдырауды тоқтатуға жеткіліксіз болды. 1963-1966 жылдары Ли Рейнвотер бұл жоба бойынша социологиялық зерттеу жүргізді. 1966 жылы Пруит-Игое ауданы корпорациясы тұрғын үй жобасының техникалық қызмет көрсетуі, қауіпсіздігі және басқаруымен байланысты көптеген мәселелерді тізімдеген сауалнама тапсырыс берді. Лифттер және жылу сияқты негізгі қызметтер жиі істен шығып, тұрғындардың сұранысына жауап беру үшін жөндеу жұмыстарына бірнеше жыл уақыт кетіп жатты. 1967 жылы ғимараттарды қарауылдаған жеке күзетшілер күшінің кетуі қылмыстың және вандализмнің одан әрі өсуіне әкелді, бұл ішінара жалғызбасты ата-аналы үйлерде жасөспірімдердің көптігіне байланысты болды; 1965 жылғы қыркүйекте жүргізілген санақ тұрғындардың 69,2 пайызының кәмелетке толмағандар екенін, ал балалы үйлердің 30 пайызынан азында екі ата-анасы бар екенін көрсетті. Жасөспірімдер жүктілігі және жасөспірімдер арасындағы қылмыстылық тұрғындар тарапынан үлкен проблемалар деп саналды. Пруит-Игоедегі отбасылардың мүшелері көп болды: шаңырақтың орташа мөлшері төрт кәмелетке толмаған баладан тұрды. Туған балалардың жартысына жуығы (және алғашқы баланың 73 пайызы) никахсыз туған, бірақ бұл көрсеткіш Пруит-Игоедегідей жеке тұрғын үйлерде де жоғары болды. Көптеген мәселелерге қарамастан, Пруит-Игое тұрғындарының көпшілігі қалыпты өмір салған, ал Рейнвотер мен белсенді Джоан Миллердің сөзіне сүйенсек, «көпшілігі ауру қоғамға дені сау жауап берді». Тұрғындардың 78 пайызы пәтеріне қанағаттанғанын, ал 80 пайызы Пруит-Игое олардың бұрынғы тұрғын үйінен «біршама жақсырақ» немесе «әлдеқайда жақсырақ» жағдай ұсынатынын айтты. Ең қиын жылдарында да жобада жақсылықтың оқшауланған ошақтары болды, ал кішкентай, екі отбасылық кіреберістерге жақын орналасқан пәтерлерде тұрғындар ортақ аумақтарын күтіп ұстауға тырысып, көбінесе сәттілікке жетті.

By 1958, just four years after the opening of the project, deteriorating conditions were already evident. Elevator breakdowns and vandalism were cited as major problems—Yamasaki later lamented that he "never thought people were that destructive". Ventilation was poor despite St. Louis's hot and humid summers. Meanwhile, the St. Louis Housing Authority was in the midst of a decades long problem with inefficient and costly maintenance of its buildings, partly attributed to the power of labor unions. The stairwells and corridors attracted muggers, a situation exacerbated by the skip stop elevators. Its location in "a sea of decaying and abandoned buildings" and limited access to shopping and recreation (ground floor businesses had been eliminated from the design to save money, and the complex had no public mailbox) contributed to its problems. The huge, 11 story buildings of the development were reportedly a magnet for criminals and vagrants from the surrounding low rise slums; a 1959 audit reported that most of the vandalism was done by transients rather than residents, and a 1967 report similarly found that a "relatively large proportion" of crimes were committed by outsiders. Large criminal gangs were not common in the project. The Recession of 1958 led to increased crime, vacancy, and rent delinquency in the development, which cut into the housing authority's revenue. In response, the authority reduced maintenance by 10 percent, and the reduction in maintenance coupled with a grand jury report that criticized crime levels in Pruitt–Igoe caused a significant drop in applications to the development. Increasing vacancy rates set off a feedback loop where the loss of revenue from rent forced the housing authority to curtail maintenance, further reducing the project's desirability. Occupancy at both Pruitt and Igoe peaked in the first years, at 95 and 86 percent, respectively. In the 1960s, Pruitt remained about 75 percent full and Igoe 65 percent. In 1969, those numbers fell to 57.1 percent and 48.9 percent; at one point the vacancy rate was higher than any other public housing complex in the country. The annual turn over rate was 20 percent. After 1960, the rental income from Pruitt–Igoe failed to cover the cost of operation, forcing the housing authority to tap into its reserves and causing cutbacks at other developments, which were themselves profitable. Attempts by local authorities to improve living conditions were handicapped by lack of resources, though numerous programs, including the hiring of private security, rent incentives to attract new tenants, and grants for academic studies, were tried. As the financial position of the authority worsened, it raised the minimum rent from $20 a month in 1952, to $32 in 1958, $43 in 1962, and $58 in 1968. The increases forced some families to devote as much as 75 percent of their income to rent. In addition to the rent increases, tenants were charged for basic services like replacing fuses and door locks. The rent increases were a major factor in a nine month rent strike by tenants in 1969. The strike began on February 2 at other public housing projects in the city and spread to Pruitt–Igoe by April 1. It ended with a settlement under which the board of commissioners of the housing authority resigned and tenant organizations were granted more influence. In 1965, the project received a federal grant to improve the physical condition of the buildings and establish social programs for residents, but the grant failed to reverse the decline. Between 1963 and 1966 it was the subject of a sociological study by Lee Rainwater. In 1966, the Pruitt–Igoe Neighborhood Corporation commissioned a survey of the housing project that catalogued numerous issues with its maintenance, security, and management. Basic services like elevators and heating often failed, and maintenance sometimes took years to respond to tenant requests. The withdrawal in 1967 of a private security force that patrolled the buildings led to a further escalation in crime and vandalism, which was partially attributed to the large number of juveniles in single parent households; a census undertaken in September 1965 found that 69.2 percent of inhabitants were minors, and less than 30 percent of households with children had both parents present. Teenage pregnancy and juvenile delinquency were considered major problems by the residents. Families at Pruitt–Igoe were large: the average household had four minors. Nearly half of births (and 73 percent of first born children) were out of wedlock, though this statistic was no higher in Pruitt–Igoe than in nearby private housing. In spite of the widespread issues, most inhabitants of Pruitt–Igoe continued to live ordinary lives, and, according to Rainwater and activist Joan Miller, "the vast majority responded to their sick society in a healthy manner." 78 percent of residents reported that they were satisfied with their apartment, and 80 percent said that Pruitt–Igoe met their needs "a little better" or "much better" than their previous place of residence. The project contained isolated pockets of well being throughout its worst years, and apartments clustered around small, two family landings with tenants working to maintain and clear their common areas were often relatively successful.

Құру

1968 жылы федералды Тұрғын үй және қалалық даму департаменті (HUD) қалған тұрғындарды Пруит–Игодан кетуге ынталандыра бастады. 1970 жылғы есеп ғимараттарға келген зиянның мөлшерін «сенуге келмейтіндей» және Сент-Луис қаласының басқа да жобаларына қарағанда әлдеқайда ауыр деп бағалады. Көптеген ғимараттар толығымен ойрандалып, терезелері мен есіктері бұзылған, қабырғалары сым мен құбырлардан ажыратылған, ал қоқыстар шашырап жатқан. Бастапқы 33 ғимараттың бар болғаны 10-ы ғана әлі де пайдаланылып тұрды. 1971 жылдың желтоқсан айында мемлекеттік және федералды билік Пруит–Игоның екі ғимаратын бұзуға келісті. Олар халық санының және ғимараттардың тығыздығының біртіндеп азаюы жағдайды жақсартады деп үміттенді; сол кезде Пруит–Игоға 57 миллион доллар жұмсалған еді, олар бұл инвестицияны толығымен қабылдамауға болмайды деп санады. Билік Пруит–Игоны қайта жаңартудың әртүрлі мүмкіндіктерін қарастырды, оның ішінде мұнараларды бірнеше қабатқа дейін құлатып, төменгі қабатты аудандарға айналдыру арқылы тығыздықты азайтуды қарастырды. 1971 жылдан кейін көптеген тұрғындар Игое бөліміне шоғырландырылды. Бұзуға дайындық қарастырылып жатқанмен, 1970 жылдары қайта жаңартуға 1 миллион доллардан астам қаражат жұмсалды, оның көп бөлігі федералды үкіметтен алынған гранттар есебінен қаржыландырылды. Бірнеше айлық дайындықтан кейін, 1972 жылдың 16 наурызында алғашқы ғимарат жарылғыш заттармен бұзылды. 21 сәуірде, 9 маусымда және 15 шілдеде тағы да ғимараттар қиратылды. 1973 жылдың тамызында HUD кешеннің қалған бөлігін бұзу туралы шешім қабылдады. Жергілікті аудандық даму корпорациясының бірнеше ғимараттарды сатып алып, қайта жаңартуға жасаған соңғы әрекеті HUD тарапынан қабылданбады. Соңғы тұрғын 1974 жылдың мамырында көшіп кетті, ал жоба 1976 жылға қарай толығымен тазартылды, бұл процеске 3,5 миллион доллар жұмсалды. Осылайша, АҚШ-тағы алғашқы ірі тұрғын үй жобаларының бірі бұзылып жатты. Бұзудың кадрлары «Коянискаци» фильмінде көрсетілді.

Сайт

Пруит-Иго бұзылғаннан кейін, оның жерін пайдалану үшін әртүрлі жоспарлар ұсынылды, оның ішінде гольф алаңы, бизнес-парк. 1995 жылы жердің бір бөлігінде бастауыш мектеп салынды, бірақ 2023 жылға дейін оның көп бөлігі бос тұрды, тіпті көршілес учаскелер қайта жаңартылса да. 2020 жылы Понсе денсаулық ғылымдары университеті осы жерде 80 миллион долларлық кешен салуға ниетті екенін жариялады. Аяқталғаннан кейін, кешенде Сент-Луис қаласындағы Понсе денсаулық ғылымдары университетінің медицина мектебі орналасуы жоспарланған. 2021 жылы бір әзірлеуші кеңсе ғимараттары мен қонақ үй салу үшін жерді пайдалануға рұқсат беру туралы өтініш берді. 2022 жылы бұрынғы Гомер Г. Филлипс ауруханасының атымен аталатын жедел жәрдем орталығы салынды, бірақ жақын мандағы Ұлттық геокеңістік барлау агенттігінің жаңа бас кеңсесінің құрылысына байланысты шектеулер осы учаскені қайта дамытуды тежеп тұр деген хабар бар.

Мұра

Пруитт–Иго архитектуралық әдебиетте кеңінен талданды; архитектор Уильям Рамрот оны «Америка тарихындағы ең танымал қоғамдық тұрғын үй апаты» және қоғамдық тұрғын үй жобаларының сәтсіздігінің «символы» деп сипаттайды. Дегенмен, Пруитт–Игоның бастапқы қабылдануы оң болды, бірақ көпшілік пікірге қарамастан, жоба ешқашан архитектуралық сыйлықтарды жеңіп алған жоқ. 1951 жылы, құрылыс аяқталмай тұрып, «Архитектуралық форум» журналында жарияланған мақала Ямасакидің бастапқы ұсынысын мақтап, оның жоспарын «кедейлер үшін тік қабатты аудандар» деп бағалады, ал Ямасакидің өмірбаяуын жазған Пол Киддер оны «үлкен американдық қаладағы қиын жағдайды лайықты және жақсы нәрсеге айналдыруға жасалған таңғажайып және амбициялық әрекет» деп атады. Ямасакидің дизайны модернистік үлгілерге сәйкес келсе де және Ле Корбюзьенің «сияқты қала» (ville radieuse) тұжырымдамасынан әсер алса да, көптеген дизайн шешімдері федералды билік органдары тарапынан қабылданып, оның ішінде әртүрлі биіктіктегі құрылыстардың қоспасы туралы бастапқы ұсынысқа вето қойылды. Жоба аяқталғанға дейін Ямасаки биік ғимараттардың тұрғындар үшін пайдалы болатынына күмәнданып, «Төменгі ғимарат, төмен тығыздық әлдеқайда қанағаттанарлық, көп қабатты тұрғын үйден гөрі» деген пікір білдірді. Дегенмен, ол биік ғимараттарды шалаптарды тазалау үшін қажеттілік деп қорғады. Жобаның архитектуралық дизайнына сын 1960 жылдары басталды. Лифттердің тоқтаусыз жұмыс істеуі көптеген тұрғындарды баспалдақтарды пайдалануға мәжбүр етті, онда қарақшылық жиі кездесетін. Суреттері салынбаған, жиһазсызданған және жарығы аз галереялар, қоғамдық кеңістер емес, қылмыстық топтардың жиналатын орындарына айналды. Пруитт–Игоны «саябақтағы мұнаралар» ету үшін жоспарланған абаттандыру жұмыстары соңғы жоспардан алынып тасталды, ал айналасы шөлге айналды. Архитектуралық кемшіліктерге қоса, құрылыстың жалпы сапасы өте нашар болды: тұрғын үй зерттеушісі Юджин Михан ғимараттарды «болат пен бетоннан жасалған, нашар жобаланған, жабдықталмаған, кішкентай, дұрыс орналаспаған, желдетілмеген және күтіп ұстау мүмкін емес қоянның қоршауларынан артық емес» деп сипаттады. 1972 жылы алғашқы ғимараттардың бұзылуынан кейін Пруитт–Иго кеңінен танылып, модернистік архитектураның жалпы сәтсіздігі ретінде қарастырыла бастады. 1970 жылдардың соңына қарай бұл көзқарас «архитектуралық догмаға» айналды, әсіресе постмодернистік архитектура және орта және мінез-құлық архитектурасының жаңа қозғалыстары үшін. Постмодернистік архитектура тарихшысы Чарльз Дженкс оның бұзылуын «Қазіргі архитектураның өлімі» деп атады және оны Халықаралық архитектура мектебінің қоғамды өзгертуге бағытталған ұмтылыстарына тікелей айыптау деп қарастырды, сондай-ақ модернистердің нақты әлемдегі әлеуметтік дамуға қайшы келетін ниеттерінің мысалы деп бағалады. Пруитт–Иго Оскар Ньюменнің «қорғанысты кеңістік» тұжырымдамасының зерттелуіне мүмкіндік берді, онда құрылыстар тұрғындардың айналасын бақылауы мен жауапкершілік сезінуі үшін орналастырылған. Ньюмен ондаған отбасы бөліскен үлкен кеңістіктерді «жақын маңдағы тұрғындарға тіпті қалыпты мінез-құлық туралы келісімге келуге мүмкіндік бермейтін» анонимді қоғамдық кеңістіктер деп сынға алды және Пруитт–Игоның әлеуметтік проблемаларын биік ғимараттардың дизайнымен және қорғанысты кеңістіктің болмауымен байланыстырды, оны сол кезеңде толық қамтылған және көбінесе қиындықтарсыз болған ұқсас демографиялық құрамы бар жақын орналасқан Карр ауылымен салыстырды. Ньюманның талдауы жобаның сәтсіздігін «экологиялық тұрғыдан анықталған архитектураға» жатқызудағы ең ықпалды талдаулардың бірі болды. Басқа сыншылар Пруитт–Иго архитектурасының саяси және әлеуметтік факторлармен салыстырғанда артық бағаланғанын айтады, бұл көзқарасты Кэтрин Бристол (сол кезде архитектура саласындағы докторлық студенті) 1991 жылы жариялаған «Пруитт–Иго мифы» атты мақаласында кеңінен жариялады. Жобаның дизайнындағы кемшіліктерді мойындаған Бристол қоғамдық тұрғын үйді қаржыландырудың жеткіліксіздігін және тұрғын үй органының ғимараттарды дұрыс күтіп ұстай алмауының, сондай-ақ кедейлік пен нәсілдік кемсітутің тұрғындарына тигізген зиянды әсерін Пруитт–Игоның құлдырауының маңызды факторлары ретінде атады. Сент-Луис қаласының халқының күрт төмендеуі жобадағы бос орындар мәселесін ушықтырды. 1940 жылдары 850,000 болған халқы 1970 жылы 1 миллионға жетеді деп күтілгеніне қарамастан, қала сол кезеңде қала тұрғындарының 30 пайызын жоғалтты, себебі қала шетіне көшу және ақ халықтың қаладан кетуі, сондай-ақ экономиканың көкжұмыстыдан ақ жағалы жұмыстарға өтуі салдарынан 11,000 өндіріс жұмысы жойылды. 2011 жылы түсірілген «Пруитт–Иго мифы» атты деректі фильмі Бристолдің көзқарасын негізгі оқиға ретінде алды. Сент-Луис қаласының қоғамдық тұрғын үй саясатын зерттеген толық көлемді еңбегінде Юджин Михан түбірлі себебін «сәтсіздікке бағдарланған саясаттар жиынтығы» деп бағалады, әсіресе 1949 жылғы Тұрғын үй заңының жергілікті тұрғын үй органдарына жалгерлерден түскен кірістерден шығыстарын өтеуді талап ететін ережесі, бұл оларды қаржылық проблемаларға сезімтал етті. «Долларлық шығындарға немқұрайлылықпен қарау» және «ашкөз және тиімсіз» жергілікті құрылыс индустриясы да жобаның күтіп ұстау мәселелеріне үлес қосты. Қоғамдық тұрғын үйге қарсы кеңінен тараған сайлаушылардың наразылығы, жергілікті де, ұлттық деңгейде, үкіметтен қаржылық көмекке қолдау көрсетуді шектеді; өз кезегінде, жобаның сәтсіздігі қоғамдық тұрғын үйге қарсы наразылықты одан әрі күшейтті, жергілікті де, ұлттық деңгейде де. «Архитектуралық шолу» журналының мәліметінше, қазіргі консенсус – жеткіліксіз қаржыланған жоба «бастапқыда-ақ сәтсіздікке ұшырады». Пруитт–Игоның сәтсіздігі мен бұзылуы Ямасакидің архитектуралық беделін түсірді, және ол жеке өзі ғимараттарды жобалауға өкінді.

Pruitt–Igoe has received extensive commentary in the architectural literature; architect William Ramroth describes it as "the most infamous public housing disaster in American history" and a "poster child" for the failures of public housing projects. Nonetheless, the initial reception of Pruitt–Igoe was positive, although contrary to popular belief the project never won any architectural awards. In 1951, before construction had finished, an Architectural Forum article lauded Yamasaki's original proposal, praising the layout as "vertical neighborhoods for poor people", and Yamasaki biographer Paul Kidder appraised it as "an amazingly ambitious effort to turn the embarrassment of tenement squalor in a great American city into something decent and good". Although Yamasaki's design followed modernist conventions and was influenced by Le Corbusier's ville radieuse concept, many design decisions were imposed by federal authorities, including vetoing the original proposal of a mix of structures of different heights. Even before the completion of the project, Yamasaki was skeptical that high rise buildings would be beneficial to tenants, stating that "The low building with low density is unquestionably more satisfactory than multi story living." Nonetheless, he defended the high rise design as a practical necessity for clearing slums. Criticism of the project's architectural design began in the 1960s. The skip stop elevators forced many residents to use the stairwells, where muggings were frequent. The galleries, which were unpainted, unfurnished, and dimly lit, served as hang outs for criminal gangs rather than communal spaces. The landscaping intended to make Pruitt–Igoe "towers in the park" was cut from the final plan, and the surrounding area subsequently turned to wasteland. In addition to the architectural flaws, the overall quality of construction was extremely poor: the buildings were described by housing researcher Eugene Meehan as "little more than steel and concrete rabbit warrens, poorly designed, badly equipped, inadequate in size, badly located, unventilated, and virtually impossible to maintain". After the demolition of the first buildings in 1972, Pruitt–Igoe received wider attention and began to be perceived as a failure of modernist architecture as a whole. By the late 1970s, this view had coalesced into "architectural dogma", especially for the nascent movements of postmodern architecture and environment and behavior architecture. Postmodern architectural historian Charles Jencks called its destruction "the day Modern architecture died" and considered it a direct indictment of the society changing aspirations of the International school of architecture and an example of modernists' intentions running contrary to real world social development. Pruitt–Igoe served as a case study for Oscar Newman's concept of defensible space, in which structures are laid out so that residents have control and responsibility over their surroundings. Newman criticized the large spaces shared by dozens of families as "anonymous public spaces [that] made it impossible for even neighboring residents to develop an accord about acceptable behavior", and attributed Pruitt–Igoe's social problems to its high rise design and lack of defensible space, contrasting it unfavorably with the adjacent Carr Village, a low rise area with a similar demographic makeup that remained fully occupied and largely trouble free in the same period. Newman's analysis was one of the most influential in attributing the project's failure to "environmentally determined architecture". Other critics argue that the Pruitt–Igoe's architecture has been overemphasized compared to political and social factors, a view prominently advanced by Katharine Bristol (at the time a doctoral student in architecture) in a 1991 article titled "The Pruitt–Igoe Myth". While acknowledging flaws in the project's design, Bristol cited the underfunding of public housing and consequent inability for the housing authority to properly maintain the buildings and the deleterious effects of poverty and racial discrimination on its residents as crucial factors in Pruitt–Igoe's decline. The steep fall in St. Louis's population exacerbated the project's vacancy problem—instead of growing from 850,000 in the 1940s to 1 million in 1970 as projected, the city lost 30 percent of its residents in that timespan due to suburbanization and white flight, as well as 11,000 manufacturing jobs in an overall shift from a blue collar to white collar economy. The Pruitt Igoe Myth, a 2011 documentary film, largely followed Bristol's view. In his book length study of St. Louis public housing policy, Eugene Meehan assessed the root cause as "a set of policies programmed for failure", in particular the requirement of the Housing Act of 1949 that local housing authorities pay their expenses from rental income, which made them vulnerable to fiscal problems. The "mindless concentration on dollar costs" and "voracious and inefficient" local construction industry also contributed to the project's maintenance woes. Widespread voter opposition to public housing, both locally and nationally, created a "hostile climate" that limited financial assistance from the government; in turn, the eventual failure of the project contributed to the further unpopularity of public housing, both locally and nationally. According to The Architectural Review, the modern consensus is that the underfunded project was "doomed from the outset". The failure and demolition of Pruitt–Igoe damaged Yamasaki's reputation as an architect, and he personally regretted designing the buildings.