Кіріспе

Антиохия грек православие шіркеуінің АҚШ және Канададағы юрисдикциясы

Солтүстік Америкадағы Антиохиялық православиелік христиан архиепископтығы (AOCANA), Солтүстік Америкада көбінесе жай ғана Антиохия архиепископтығы деп аталады, Антиохия грек православие шіркеуінің АҚШ және Канададағы юрисдикциясы болып табылады. Бастапқыда Ресей православие шіркеуінің қамқорлығында болған Сирия-Ливан Шығыс православие христиандарының АҚШ және Канадаға көшіп келгендеріне большевик революциясынан кейін Антиохия шіркеуінің қарамағында өз юрисдикциясы берілді. Ішкі қайшылықтар Антиохиялық православиелік сенушілерді 1975 жылға дейін Нью-Йорк және Толедо архиепископтықтарына бөлді, содан кейін митрополит Филипп (Салиба) қайта біріккен Антиохия архиепископтығының жалғыз архиепископы болды. 2014 жылға қарай архиепископтық 275-тен астам приход шіркеуіне дейін өсті. Бұл қазіргі таңда Литургиялық Батыс қағидаларын, сондай-ақ Византия қағидаларын Ресейден тыс Ресей православие шіркеуі мен Америкадағы православие шіркеуімен бірге қолданатын Солтүстік Америкадағы үш православиелік христиандық юрисдикциясының бірі.

Тарих

Антиохиялық православие ізбастары бастапқыда Америкадағы орыс православие шіркеуінің қамқорлығында болды. Солтүстік Америкада құдайы қызметке тағайындалған алғашқы епископ, Бруклиннің Рафаилі, 1904 жылы Америкадағы орыс православие шіркеуімен Сирия-Левант грек православие христиандарының Осман империясынан келген иммигранттарына қамқорлық ету үшін құдайы қызметке тағайындалды. Олар негізінен Адана, Алеппо, Дамаск және Бейрут вилаяттарынан (қауымдастықтың негізін қалаушы Бруклиннің Рафаилінің туған жері) келген. Большевик революциясы Ресей православие шіркеуін және оның шетелдегі жандарын хаосқа ұшыратқаннан кейін, Солтүстік Америкадағы Сирия-Левант грек православие жамағаты, сүйікті епископы Рафаилінің қазасына байланысты, Дамасктағы Антиохия патриархатының тікелей қамқорлығына өтуді таңдады. Алайда, ішкі қайшылықтардың салдарынан Солтүстік Америкадағы Антиохиялық православие жамағаты Нью-Йорк және Толедо архиепископтықтарына бөлінді. 1975 жылы екі Антиохиялық православие архиепископтығы Солтүстік Америка архиепископтығы ретінде біріктірілді (қазіргі штаб-пәтері Нью-Джерси штатының Энглвуд қаласында). Одан бері Солтүстік Америкадағы миссионерлік жұмыстың жалғасуы және Таяу Шығыстан православие арабтарының көшіп келуі арқасында айтарлықтай өсімге қол жеткізді. 1966 жылдан 2014 жылға дейін оның басшысы митрополит Филипп Салиба болды. Алты басқа епархиялық епископ архиепископқа осы архиепископтықты басқаруға көмектесті, ол Солтүстік Америкадағы үшінші ірі православие христиандық юрисдикциясы болып табылады, онда АҚШ-та 74 600 жатқан, олардың 27 300-і тұрақты түрде шіркеуге қатысады. 2011 жылғы мәліметтер бойынша, АҚШ-та 249 приход және екі монастырь бар. Митрополит Филипп 2014 жылы қайтыс болды және оның орнына митрополит Иосиф Аль-Зехлауи келді. Митрополит Иосиф 2022 жылы сексуалдық зәбір көрсету туралы айыптауларға байланысты зейнеткерлікке шықты. Архиепископтық Америка Құрама Штаттарының канондық православие епископтарының ассамблеясының қатысушы мүшесі болып табылады. Митрополит Иосиф осы органның бірінші вице-президенті болды.

Евангелизм

Көптеген консервативті бұрынғы англикандықтар архиепископтыққа құқықтық билік ету аймағы ретінде жүз бұрды, кейбіреулері Батыс христиандарына көбірек таныс литургиясы бар Батыс ритуалдық приходтарына қосылып, оларды басқарды. Солтүстік Америкадағы Антиохиялық православиелік христиан архиепископтығының қазіргі миссиясы – "Америкаға православиені жеткізу". Оның Миссиялар және Евангелизм департаментінің төрағасы Питер Гилквист болды, ол Евангелистік православие шіркеуінің Шығыс православиесіне жаппай өтуіне жетекшілік етті. Гилквист қайтыс болды. Қазіргі төраға – Джон Финли. Архиепископтықтың құрамында Ежелгі сенім министрлігі де бар, оның ішінде православие христиандығына арналған контенті бар, ағынмен берілетін станциялары мен 100-ден астам подкасттары бар интернет-радио станциясы – Ежелгі сенім радиосы бөлімшесі де бар. Евангелизм және миссионерлік жұмысының нәтижесінде Антиохиялық архиепископтық 1960 жылдардың ортасынан бастап айтарлықтай өсімді көрді. 1960 жылдардың ортасында архиепископтықта АҚШ бойынша барлығы 65 приход болса, 2015 жылға қарай бұл сан 249 приходқа жетті.

Басқа да христиандық ұйымдармен қарым-қатынастар

Архиепископтық бұрын Ұлттық шіркеулер кеңесінің (NCC) мүшесі болған, бірақ оның архиепископтық конвенциясы бірауыздан дауыс беріп, саясиланудың күшеюі және жалпы нәтижесіз қарым-қатынасқа байланысты осы ұйымнан толықтай шығуға шешім қабылдады, осылайша АҚШ-тағы Шығыс православиелік юрисдикциялардың арасында осы қадамды жасаған жалғыз ірі юрисдикция болды.

Епископтық

Америкалық дінге кіргендер архиепископтық өмірде маңызды рөл атқарады, дін қызметкерлері мен мирян арасында көптеп ұсынылған, бірақ Антиохия архиепископлығының барлық епископтары Леванттан шыққан.

Митрополит архиепископ

Саба Эспер, Нью-Йорк архиепископы және Солтүстік Америка Антиохиялық православиелік христиан архиепископиясының митрополиті.