Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Солтүстік Еуропаның тарихи аймағы, қазіргі уақытта Ресейдің бөлігі.
Historic region of Northern Europe, now part of Russia
Шығыс Карелия (Шығыс Карелия немесе Ресей Карелиясы деп те аталады) – 1617 жылғы Столбово шартынан бері Шығыс православиесін ұстанатын және Ресей құрамында қалған Карелияның бөлігі. Бұл Карелияның батыс бөлігінен – Фин Карелиясы немесе тарихи Швеция Карелиясынан (1808 жылға дейін) ерекшеленеді. Шығыс Карелияның көп бөлігі Ресей Федерациясы құрамындағы Карелия Республикасының бір бөлігіне айналды. Ол негізінен Viena Karjala (Ақ Карелия) және Aunus Karjala (Олонец Карелиясы) ескі тарихи аймақтарынан тұрады.
East Karelia (, ), also rendered as Eastern Karelia or Russian Karelia, is a name for the part of Karelia that since the Treaty of Stolbovo in 1617 has remained Eastern Orthodox and a part of Russia. It is separate from the western part of Karelia, called Finnish Karelia or historically Swedish Karelia (before 1808). Most of East Karelia has become part of the Republic of Karelia within the Russian Federation. It consists mainly of the old historical regions of Viena Karjala (English: White Karelia) and Aunus Karjala (English: Olonets Karelia).
Мәдениет және идеология
19 ғасырдағы этникалық ұлтшыл феномдықтар Шығыс Карелияны скандинавтар немесе славяндар "бұзбаған" фин мәдениетінің ежелгі отаны ретінде қарастырды. Аз қоныстанған Шығыс Карелияның шет аймақтарында, негізінен Ақ Карелияда, Элиас Лённрот (1802–1884) халық ертегілерін жинады, олар кейіннен Финляндияның ұлттық эпосы – «Калевала» (1835–1849 жылдары жарық көрді) болып қалыптасты. 1917 жылдан кейін жаңадан тәуелсіздік алған Финляндияда Шығыс Карелияны «Ұлы Финляндияның» құрамына қосу идеясы кең қолдау тапты. Бұл әсіресе 1941–1944 жылдардағы фин-совет үздіріліс соғысы кезінде танымал болды, себебі Германияның Кеңес Одағын басып алуы күтілген кезде мұндай аннексия мүмкін болып көрінді. Фин әскерлері 1941 жылдан 1944 жылға дейін Шығыс Карелияның көп бөлігін басып алды. Соғыс жергілікті орыс халқына ауыр қиындықтар әкелді, оның ішінде мәжбүрлі еңбек және жау шетелдігі ретінде түрме лагерьлерінде ұстау. 1944 жылдың қыркүйегіндегі Мәскеу келісімінен кейін Шығыс Карелияны Финляндияға қосу туралы ұсыныстар дерлік жойылды.
19th century ethnic nationalist Fennomans saw East Karelia as the ancient home of Finnic culture, "un contaminated" by either Scandinavians or Slavs. In the sparsely populated East Karelian backwoods, mainly in White Karelia, Elias Lönnrot (1802–1884) collected the folk tales that ultimately would become Finland's national epic, the Kalevala (published from 1835 to 1849). The idea of annexing East Karelia to Finland as part of a "Greater Finland" had wide support in newly independent Finland after 1917. It was especially popular during the Russo Finnish Continuation War of 1941–1944, when such annexation seemed feasible in the wake of an expected German conquest of the Soviet Union. Finnish forces occupied most of East Karelia from 1941 to 1944. The war meant hardship for the local ethnic Russian civilians, including forced labour and internment in prison camps as enemy aliens. After the Moscow Armistice of September 1944, calls for the annexation of East Karelia to Finland virtually disappeared.
Тарих және дипломатия
1920 жылы Финляндия мен Кеңес Ресейі Карелияны бөліскеннен кейін, Кеңес үкіметі Шығыс Карелияның көп бөлігін құраған фин тайпаларына кең мәдени құқықтарды уәде етті. Бірақ Карелия Автономиялық Кеңес Социалистік Республикасында бұл құқықтар іске аспады, ал Сталин (1928-1953 жылдары билікте болған) тұсында этникалық финдер қудаланды және қарқынды русификация бағдарламасы қолға алынды. 1991 жылы Кеңес Одағы тарағаннан бері Шығыс Карелияда фин мәдениеті қайта жандануда.
After Finland and Soviet Russia divided Karelia between themselves in 1920, the Soviet authorities promised far reaching cultural rights to the Finnic peoples that made up most of the population of East Karelia. However, within the Karelian Autonomous Soviet Socialist Republic these rights were never realised, and under Stalin (in power 1928 to 1953) ethnic Finns were persecuted and an intensive Russification programme began. Since the dissolution of the Soviet Union in 1991, Finnic culture in East Karelia has experienced a revival.