Кіріспе

Француз фотографы, антропологы, жазушысы және профессоры (1902–1996)

Пьер Эдуард Леопольд Вергер, сонымен қатар Fatumbi немесе Fátúmbí деп те белгілі (4 қараша 1902, Париж – 11 ақпан 1996, Сальвадор, Бразилия) – фотограф, өзіндік білімімен этнограф болған және babalawo (Ифаның йоруба діни қызметкері) – өмірінің көп бөлігін африкалық диаспораны зерттеуге, яғни құл саудасын, жаңа әлемдегі африкалық негізгі діндерді және Африкадан және Африқаға ағын қондырылған мәдени және экономикалық байланыстарды зерттеуге арнады.

Өмір

30 жасында, отбасын жоғалтқаннан кейін, Пьер Вержер журналистік фотографтық мансабын бастады. Келесі 15 жыл ішінде ол төрт құрлықты аралап, көп ұзамай прогреске ұшырап, жойылатын көптеген өркениеттерді құжаттады. Оның барған жерлері: Таити (1933); АҚШ, Жапония және Қытай (1934 және 1937); Италия, Испания, Судан (қазіргі Мали), Нигер, Жоғарғы Вольта, Того және Дагоме (қазіргі Бенин, 1935); Батыс Үндістан (1936); Мексика (1937, 1939 және 1957); Филиппин және Индокитай (қазіргі Таиланд, Лаос, Камбоджа және Вьетнам, 1938); Гватемала және Эквадор (1939); Сенегал (әскерге шақырылған ретінде, 1940); Аргентина (1941), Перу және Боливия (1942 және 1946); және, соңында, Бразилия (1946). Оның фотосуреттері Paris Soir, Daily Mirror (“Мистер Ленсман” деген псевдониммен), Life және Paris Match сияқты журналдарда жарияланды. 1955 жылы оның басына дөңгелектермен гүл шоқтарын ұстаған үш әйелдің көркем композициясы куратор Эдвард Стайхен тарапынан MoMA-ның 1955 жылғы әлемдік “Адамзат отбасы” көрмесі үшін таңдалды, оны 9 миллионнан астам адам көрді. Бразилияның Сальвадор қаласында ол жер мен халқына ғашық болып, мәңгілік қоныстанды. Жергілікті тарих пен мәдениетке қызығушылық танытқан ол, кездейсоқ фотографтан Америкадағы африкалық диаспораны зерттеушіге айналды. Оның келесі саяхаттары осы мақсатқа бағытталған: Африканың батыс жағалауы мен Парамарибо (1948), Гаити (1949), Куба (1957). Бразилиядағы йоруба мәдениетін және оның ықпалын зерттегеннен кейін Вержер Кандомбле дінінің жақтасы болды және оның рәсімдерін өткізді. Бенинге сапары кезінде ол Ифаға (сәуегейлік) кірістірілді, Орунмиланың бабалавосы (қасиетті кісісі) болды және Фатумби (“Ифа оракулы арқылы қайта туылған”) деп аталды. Вегердің этнографияға қосқан үлесі ондаған конференциялық баяндамаларда, журналдық мақалаларда және кітаптарда көрініс тапты. Соробонна университеті оған 1966 жылы докторлық дәрежесін (Docteur 3eme Cycle) берді — 17 жасында мектепті тастаған адам үшін бұл үлкен жетістік. Вержер өзінің таңдаған тақырыбын 93 жасында Сальвадорда қайтыс болғанға дейін зерттеуді және құжаттауды жалғастырды. Ол сол уақытта 1973 жылы Баия Федералды университетінде профессор болып жұмыс істеді, онда Сальвадордағы афро-бразилиялық мұражайын құруға жауапты болды; сондай-ақ Нигериядағы Ифе университетінде қонақ профессор болып қызмет етті. Ол өзінің жұмысын жалғастыру үшін Сальвадорда құрылған Pierre Verger қоры 1973 жылға дейін түсірілген 63 000-нан астам фотосуреттер мен негативтерді, сондай-ақ оның құжаттары мен хат-хабарларын сақтайды. Оның өмірі Жером Соутидің кітабында және фильмде баяндалған.