Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Радимно (Ради́мно Radymno, Redem) – Польшаның оңтүстік-шығысында орналасқан, 5 543 тұрғыны бар қала (2009 жылғы 2 маусымдағы мәлімет бойынша). 1999 жылы құрылғаннан бері Подкарпацк воеводтығының құрамына кіреді. Бұрынғыда, 1975–1998 жылдар аралығында Радимно Пржемысль воеводтығына қарасты болған.
Radymno (Ради́мно Radymno, Redem) is a town in south eastern Poland with 5,543 inhabitants (02.06.2009). It has been part of the Podkarpackie Voivodeship since its creation in 1999. Radymno was previously in the Przemyśl Voivodeship between 1975–1998.
Тарих
Радимноның қазіргі аумағында адам қонысының алғашқы іздері неолит дәуіріне дейін жетеді, 1958 жылы археологтар 2 ғасырға жататын қоныстың қалдықтарын тапқан. Ерте орта ғасырларда бұл аймақ Польша мемлекетінің құрамында болған, бірақ 981 жылы Киев Русі оны басып алды. Содан кейін Польша бұл аймақты тағы екі рет басып алып, жоғалтты. 13 ғасырдың ортасында ол моңғол билігіне қарады, ал 14 ғасырдың ортасында Польша патшасы Ұлы Казимир III оны қайта басып алды. 1366 жылы Синуалдтық Бернард есімді дворян Казимир III-тен далаға қоныс салуға рұқсат алды. 1384 жылы Радимно Пшемысль епископтарына берілді, ал 1431 жылы король Владислав II Ягелло ауылға қала құқығын берді. Сан өзенінің жанында және көрікті сауда жолы бойында орналасқандықтан, Радимно маңызды сауда және базар орталығы болды. Алайда, қала валахиялықтар (1488 ж.) және Қырым татарлары (1502 ж., 1624 ж.) тарапынан тоналанды. Сонымен қатар, ол өрттерде өртенді (1603, 1638, 1647). Радимноны одан әрі шабуылдардан қорғау үшін 1625 жылы бекіністер салынды, бірақ 1656 жылы шведтер, ал 1657 жылы Польшаға жасалған швед шабуылы кезінде Трансильваниялықтар басып алды. Швед соғыстары Радимноны қиратып, қала көп жылдар бойы ауыр зардаптардан қалпына келе алмады. 1683 жылдың шілдесінің соңында гетман Станислав Ян Яблоновский әскері Венаға жол тартқанда Радимно маңында орналасты (Виена шайқасына қараңыз). 18 ғасырдың екінші жартысында, Польшаның бөлінісіне дейін Радимноның халқы 1200 адамды құрады, 154 үй, үш шіркеу, аурухана, приход мектебі, екі кірпіш зауыты және Пшемысль епископтарының резиденциясы болды. 18 ғасырдың ортасында Радимнода 860 католик, 196 грек-католик және 26 еврей тұрды. Польшаның бірінші бөлісінің нәтижесінде (1772 жылғы 5 шілдедегі Санкт-Петербург шарты) Радимно Габсбург монархиясына қосылды. Ол Ярослав округінің (Bezirkshauptmannschaft Jaroslau) құрамына кірді. Ол жаңадан құрылған Галиция және Лодомерия Корольдігінің (Польшаның австриялық бөлігі) құрамына кірді және Польша 1918 жылдың қарашасында тәуелсіздігін қалпына келтіріп, қаланың бақылауын алғанға дейін осы құрамда қалды. 1860 жылы Радимно Пшемысльмен теміржол байланысын алды. Австрия үкіметі біраз уақыт бойы мұнда бекініс салуды қарастырды, бірақ ойын өзгертіп, оның орнына Пшемысль бекінісін салды. 1857–1867 жылдары Радимно округ орталығы болды. 19 ғасырдың соңында қалада 2700 адам тұрды. 1915 жылғы 24 мамырда генерал Алексей Брусиловтың басқаратын орыс 8-армиясы мен генерал Август фон Маккенсеннің басқаратын неміс-австриялық 8-армиясы арасында Радимно шайқасы болды. Қала дерлік толығымен қирады. Екінші Польша Республикасында Радимно Львов воеводствосына қарасты, онда поляктар мен еврейлердің аралас халқы 2500 адамды құрады.
First traces of human settlement in what today is Radymno date back to the Neolithic times, as in 1958, archaeologists found remains of a 2nd century settlement. In the early Middle Ages, the area was part of Polish state, but in 981, it was seized by Kievan Rus'. The area was then captured and lost by Poland two more times. In the mid 13th century it fell under Mongol suzerainty, and afterwards it was eventually captured by Polish King Casimir III the Great in mid 14th century. In 1366, a nobleman Bernard of Szynwałd received permission from Casimir III to establish a settlement in the fields. In 1384, Radymno was presented to the Bishops of Przemyśl, and in 1431 King Władysław II Jagiełło gave town charter to the village. Due to its location by the San, and along a busy merchant route, Radymno was an important trade and market center. The town, however, was looted by Wallachians (1488) and Crimean Tatars (1502, 1624). Furthermore, it burned in fires (1603, 1638, 1647). To protect it from further raids, Radymno was fortified in 1625, but in 1656 it was captured by Swedes, and in 1657 by Transilvanians during the Swedish invasion of Poland. Swedish wars left Radymno in ruins, and the town for many years did not recover from widespread destruction. In late July 1683, the army of Hetman Stanisław Jan Jabłonowski camped near Radymno, on its way towards Vienna (see Battle of Vienna). In the second half of the 18th century, before the Partitions of Poland, the population of Radymno was 1200, with 154 houses, three churches, hospital, parish school, two brickyards, and a residence of the Bishops of Przemyśl. In the middle of 18th century, Radymno had a population of 860 Roman Catholics, 196 people of Greek Catholic faith, and 26 Jews. As a result of the First Partition of Poland (Treaty of St Petersburg dated 5 July 1772), Radymno was annexed by the Habsburg monarchy. It was part of the Bezirkshauptmannschaft Jaroslau (Jarosław County). It formed part of the newly formed Kingdom of Galicia and Lodomeria (Austrian Partition of Poland), within which it remained until November 1918, when Poland regained independence and control of the town. In 1860, Radymno received rail connection with Przemyśl. Austrian government for a while considered construction of a fortress here, but changed their minds and created Przemyśl Fortress instead. In 1857–1867 Radymno was the seat of a county. In late 19th century, the town had the population of 2700. On May 24, 1915, the Battle of Radymno took place between Russian 8th Army of General Aleksei Brusilov, and German Austrian 8th Army under General August von Mackensen. The town was almost completely destroyed. In the Second Polish Republic, Radymno belonged to the Lwów Voivodeship, with a mixed Polish Jewish population of 2,500.
Екінші дүниежүзілік соғыс
1939 жылдың 10 қыркүйегінде Польшаға жасалған шабуыл кезінде, Екінші дүниежүзілік соғысты бастарған, неміс 4-жеңіл дивизиясы осы жерде Сан өзенін кесіп өтті, бұл оқиғада польша армиясының Ярослав тобының полковнигі Ян Войчик басқаратын күштерден өте аз қарсылық көрсетілді және шайқас болған жоқ. Полковник Войчик пен оның әскері шығысқа қарай мүмкіндігінше тез қашып, Польшаны өз күшімен қорғануға қалдырды. Дов Хистердің естеліктерінде айтылғандай, Радимноға неміс шабуыл жасағанда үш жас поляк әскері Кеңес мұнарасында бекініп, қорғанысқа тұрды. Немістер бір зеңбірекпен мұнараны жарып, үш жігітті мұнараның қирандыларының астында қалдырып, өлтірді. Радимно неміс оккупациясына түсті, ал Einsatzgruppe I қалаға кіріп, азаматтарға қарсы түрлі қылмыстар жасады. 1940 жылдың сәуір-мамыр айларында кеңестіктер жасаған Катынь қырғынының құрбандары арасында жергілікті польша әскери бөлімдерінің офицерлері болды. Соғыс жылдарында аймақта әрекет еткен Украина Ұлттық Ұйымының топтары 59 полякты өлтірді, оның ішінде 29-ы Михаловка ауылында қаза тапты. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін Радимнода шамамен 1200 еврей тұрған, олардың тек азы ғана аман қалды, көптегендері украиндықтардың немістерге және олардың нацистік режиміне тапсырылды. 1939 жылдың қыркүйегінде нацистер кейбір еврейлерді ауыл сыртында өлтірді. Радимнодағы еврей тұрғындарының тарихы Дов Хистердің "Тірі қалу күші" кітабында жазылған. 1944 жылдың 26 шілдесінде Радимно қызыл әскер тарапынан неміс бронетехникасымен болған қатты шайқас салдарынан басып алынды, содан кейін Польшаға қайтарылды.
On September 10, 1939, during the Invasion of Poland, which started World War II, German 4th Light Division crossed the San here, after a very light resistance and barely any battle with Polish Army's Jarosław Group under Colonel Jan Wójcik, who just escaped to the East as quickly as he could leaving Poland to defend itself. According to the memoir of Dov Hister, during the German invasion of Radymno three Polish Army Youth took out a position in the Council's tower, the Germans blown the tower with one cannon shot and killed and buried the three boys under the tower's rubble. Radymno fell under German occupation, and the Einsatzgruppe I entered the town to commit various atrocities against the populace. Officers of the local Polish military unit were among the victims of the large Katyn massacre, which was carried out by the Russians in April–May 1940. During the war, groups of the Organization of Ukrainian Nationalists, which operated in the area, murdered 59 Poles, including 29 killed in the village of Michałówka. Of the estimated 1,200 Jews in Radymno prior to the World War II only a handful survived, many were handed over by the Ukrainian's collaborators to the Germans and their Nazi regime. Some of the Jews were murdered by the Nazis outside the village in September 1939. The story of the Jewish residents of Radymno is documented in Dov Hister book The Power of Survival. Radymno was captured by the Red Army on July 26, 1944, after heavy fighting with German armoured units, and afterwards it was restored to Poland.
Спорт
Радымно - шағын қала, бірақ спорт жағынан өте дамыған. Қазір қалада 4 спорт клубы жұмыс істейді.
Radymno is a small town, but it is extremely developed in terms of sport. Currently in the city there are 4 sports club.
МКС Радымно
Бұл футболмен айналысатын ерлер клубы. 1934 жылдан бері Радымно әскери-азаматтық спорт қоғамы құрамында қызмет етіп келеді. Кейін клубтың аты өзгерді. Қазіргі таңда оның атауы МКС Радымно. Команданың өзіне тиесілі стадионы бар, онда шамамен 1000 орын бар. 2004/05 маусымынан бастап команда аймақтық лигада ойнайды. Қазіргі уақытта МКС Радымно Бесінші дивизионда ойнап жатыр. Клубта 3 бөлім бар: ересектер, жастар және оқушылар. Бұл клуб тарихында көптеген президенттер болған, бірақ қазіргі президент – Гжегорц Олех. (Ресми бет)
It is a football men's club. Since 1934 operated in Radymno Military&Civil Sports Society. Later, the name of this club has changed. Until now its name is MKS Radymno. The team has its own stadium, where we can find about 1000 seats. Since season 2004/05 the team plays in class constituency. At the moment, MKS Radymno plays in the Fifth Division. There are 3 sections: senior, junior and junior junior. In this club's history we can find many presidents, but Grzegorz Olech is a current one. (Official page )
TKS Żagiel Radymno
Бұл ерлер волейбол клубы. "Żagiel" клубы салыстырмалы түрде жас, себебі ол 2010 жылы қызметін бастады. Бұл қаладағы ерлер волейболмен айналыса алатын жалғыз клуб. Клубта 2 бөлім бар: ересектер және кадеттер. Ересектер Екінші Подкарпатье лигасында ойнайды. Кадеттер Подкарпатье кадеттер лигасында ойнайды. Клубтың негізін қалаушысы және президенті – Здзислав Кониуч. (Ресми бет)
It is a volleyball men's club. “Żagiel” is a relatively young club, because it has started its activity in 2010. That's the only club in the city, in which men can play the volleyball. There are 2 sections: senior and cadet. The senior play in the Second Podkarpacie League. Cadets play in Podkarpacie League Cadets. Zdzisław Koniuch is the founder and the president of the club. (Official page )
КС Феникс Радымно
Бұл әйелдер волейбол клубы. Клубтың құрылуына әйелдердің волейболға деген құштарлығы және қатысуы ықпал етті. Бұл 2012 жылы болған. "Феникс Радымно" клубының 2 бөлімі бар: жасөспірімдер және үлкен жастар. Бастапқыда команда Әуесқойлар волейбол лигасынде ойнады. Клуб жыл сайын жүлделі үштікке ілігеді. Сондай-ақ, жыл сайын "Феникс" клубы қала әкімімен бірлесіп, әйелдер арасындағы Жаңа жылдық волейбол турнирін ұйымдастырады. (Ресми бет)
It is a volleyball women's club. Women's passion and involvement women's in volleyball were the main factors why this club was created. That was in 2012. Feniks Radymno has 2 sections: junior and youngster. At the beginning the team play in Amateur Volleyball League. Every year the club gets one of three places on the podium. Also every year Feniks with the president of the city are organizing New Year's female Volleyball Tournament. (Official page )
UKS Giganci Radymno
Бұл қаладағы ең жас клуб. Клуб 2015 жылы белсенді ата-аналар құрған. Олар балаларының күнінің көп бөлігін ойын-сауыққа жұмсауын қаламай, керісінше, белсенді болып, спортпен айналысуын тіледі. "Гиганчи Радымно" негізінен футбол клубы, бірақ шахмат секциясы да бар. Клубта 7-ден 13 жасқа дейінгі балалар оқиды. (Ресми бет)
It is the youngest club in the city. The club was created by involved parents, in 2015. They didn't want their children to spend most of the day by playing games, but rather to be active and do some sports. Giganci Radymno is mainly football club, but it has also a chess section. In the club yoy can find children aged 7 to 13 years. (Official page )