Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Трезбница (полякше айтылуы: ; Trebnitz, ) – Польшаның батыс-орталық бөлігіндегі Төменгі Силезия воеводтығындағы қала. Ол Тржебница округінің және Гмина Тржебница деп аталатын кіші әкімшілік ауданының (гмина) орталығы. Қала тарихи Төменгі Силезия аймағындағы шығыс Тржебницкие төбелерінде, аймақтық астана Вроцлавтан шамамен солтүстікке қарай орналасқан. Ол Вроцлав қалалық агломерациясының құрамына кіреді. 2019 жылғы мәліметтер бойынша, қаланың халқы 13 331 адамды құрайды. Тржебницадағы Әйелі Ядвига қасиетті орны – Польша монархтары мен олардың жұбайларының тарихи жерленген жерлерінің бірі. 2017 жылы қала Дүниежүзілік ойындардың (бағытталған спорт, орта қашықтық) бірлескен өткізушісі болды.
Trzebnica (Polish pronunciation: ; Trebnitz, , ) is a town in Lower Silesian Voivodeship in west central Poland. It is the seat of Trzebnica County, and of the smaller administrative district (gmina) called Gmina Trzebnica. The town lies within the eastern Trzebnickie Hills in the historic Lower Silesia region, approximately north of the regional capital Wrocław. It is part of the Wrocław metropolitan area. As of 2019, it has a population of 13,331. Trzebnica's Sanctuary of St. Jadwiga is one of the historical burial sites of Polish monarchs and consorts. In 2017, the town was the co host of the World Games (orienteering, middle distance).
Орта ғасырлар
12 ғасырда бұл аймақ Вроцлавтағы Премонстраттық Святой Винсент монастырының меншігінде болды. Трезбница алғаш рет 1138 жылғы құжатта есімдері тіркелді, содан кейін оны поляк воеводасы Пётр Влостович иеленді, кейін Силезия герцогы Владыслав II тартып алды. Польшаның фрагментациясының нәтижесінде ол Польшаның Силезия провинциясының бір бөлігіне кірді. 1202 жылы Владыславтың немересі Генрих I Бородатый және оның әйелі Гедвига Андэксская цистерциандық монастырь құрды, қазіргі Тржебницадағы Киелі Ядвиганың қасиетті орны, Польшадағы алғашқысы. Жұбайлар 23 маусым 1203 жылы Гедвиганың ағасы, Бамберг епископы Экберттің куәлігінде, сыйға беру туралы құжатқа қол қойды; монастырь Франкониядағы Бамбергтен келген неміс монахтармен қоныстанды. 1218 жылы Гедвиганың қызы Гертруда Тржебницаның аббатиссасы болды, бұл лауазымды атқарған көптеген Пиаст ханшайымдарының біріншісі. Герцог Генрих 1238 жылы қайтыс болып, шіркеуде жерленгеннен кейін оның жесірі, енді қызы басқарып отырған цистерциандық монастырьға көшті. Гедвига 1243 жылғы қазан айында қайтыс болды және сол жерде жерленді, ал оның кейбір реликвиялары Бавариядағы Андекс аббаттығында сақталады, ол 1267 жылы қасиетті деп жарияланды. 1250 жылы Трезбница қала құқығын алды, ол 1323 жылы Төменгі Силезия Олесница герцогтығының билігіне өтті, 1328 жылдан бастап Богемиядан феод ретінде берілді. 1480 жылы герцог Конрад X Ақ қаланы цистерциандық аббаттығына сыйлады. Қала мен монастырь бірнеше рет өрт, оба және 1430 жылы гусит әскерлерінің шабуылдарынан қирады.
In the 12th century, the area was among the possessions of the Premonstratensian St. Vincent monastery at Wrocław. Trzebnica itself was first mentioned in an 1138 deed, then held by the Polish voivode Piotr Włostowic and later seized by the Silesian duke Władysław II the Exile. As a result of the fragmentation of Poland it was part of the Silesian province of Poland. In 1202 Władysław's grandson Duke Henry I the Bearded and his wife Hedwig of Andechs founded a Cistercian convent, present day Sanctuary of St. Jadwiga in Trzebnica, the first in Poland. The couple signed the deed of donation on 23 June 1203 in the presence of Hedwig's brother Ekbert Bishop of Bamberg; the monastery was settled with German nuns descending from Bamberg in Franconia. In 1218 Hedwig's daughter Gertrude became abbess of Trzebnica, the first of many Piast princesses to hold this office. After Duke Henry died in 1238 and was buried in the church, his widow moved to the Cistercian convent which by now was led by her daughter. Hedwig died in October 1243 and was buried there also, while some of her relics are preserved at Andechs Abbey in Bavaria, she was canonized in 1267. In 1250 Trzebnica received town privileges, it passed under the jurisdiction of the Lower Silesian Duchy of Oleśnica in 1323, a Bohemian fief from 1328. In 1480 Duke Konrad X the White granted the town to the Cistercian abbey. Town and monastery were devastated several times, by fires as well as by the plague, but also by Hussite troops in 1430.
Қазіргі заман
Отыз жылдық соғыс кезінде қала швед әскерлерімен тоналып, қасиетті әйелдер шекарадан Польшаға қашуға мәжбүр болды. Соғыстан кейін ғимарат қазіргі барокко стилінде қайта салынды. XVII ғасырда Трезбница Силезиядағы поляк тілінде сөйлейтін аймаққа жатты. 1742 жылы Трезбница (Требниц атауымен) Силезияның көп бөлігімен бірге Пруссия Корольдігіне қосылды, ал монастырь 1810 жылы секуляризацияланды. Осы аралықта қала мата өндірісінің орталығына айналды. 1870 жылы Сент-Джон ордені бұрынғы аббаттықтың жерін аурухана ашу үшін сатып алды, оны бүгінге дейін Сент-Боромеоның Мейірімді әпкелері күтіп келеді. 1871-1945 жылдар аралығында қала Германияның құрамында болды. Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы күндерінде Қызыл Армияның Висла-Одер операциясы кезінде қала ауыр зақымдарға ұшырады. Екінші дүниежүзілік соғыста нацистік Германияның жеңілісінен кейін қала қайтадан Польшаның құрамына кірді. Жергілікті тұрғындар қуылды және олардың орнына поляктар қоныстанды. 1945 жылдың сәуір айынан маусым айына дейін Трезбница (Вроцлавтың орнына) Төменгі Силезия (Вроцлав) воеводшасының соғыстан кейінгі алғашқы аймақтық орталығы болды.
During the Thirty Years' War, the town was plundered by Swedish forces and the nuns had to flee across the border to nearby Poland. After the war the premises were rebuilt in its present Baroque style. In the 17th century Trzebnica belonged to the Polish speaking area in Silesia. In 1742 Trzebnica (as Trebnitz) with most of Silesia was annexed by the Kingdom of Prussia and the monastery was finally securalized in 1810. Meanwhile, the town had become a centre of cloth manufacturing. In 1870 the Order of Saint John acquired the former abbey's estates to establish a hospital, cared for by the Sisters of Mercy of St. Borromeo up to today. Between 1871 and 1945 the town was part of Germany. It was heavily damaged during the Vistula–Oder Offensive of the Red Army in the last days of World War II. After Nazi Germany's defeat in World War II, the town once again became part of Poland. The local population was expelled and replaced by ethnic Poles. From April to June 1945, Trzebnica (instead of Wrocław) was the first post war regional capital of the Lower Silesian (Wrocław) Voivodeship.