Кіріспе

Экзокриналық бездердің секрециясының жіктелуі

Апокриндік ('/æ//p//ə//k//r//ɪ//n/) – экзокриналық бездердің секреция түрін жіктеуге қолданылатын термин. Апокриндік секрецияда секреторлық жасушалар өз апикальды бөліктерінде материал жинақтап, көбінесе көпіршіктер немесе "мұрыншалар" құрайды, және бұл материал жасушалардан бүршіктеп бөлініп, жасушадан тыс бөлшектерді (везикулаларды) жасайды. Сондықтан секреторлық жасушалар секреция процесінде цитоплазмасының бір бөлігін жоғалтады. Нағыз апокриндік бездердің мысалы – сүт бездері, олар ана сүтін бөліп шығарады. Апокриндік бездер анаогенталдық аймақта және қолқап астында (қолайларда) да кездеседі. Апокриндік секреция безге голокриндік секрецияға (жасушаны жояды) қарағанда аз зиянды, бірақ мерокриндік секрецияға (экзоцитоз) қарағанда көбірек зиян келтіреді.

Апокриндік метаплазия

Апокриндік метаплазия – жасушалардың апокриндік фенотипке қайтымды трансформациясы (метаплазия). Бұл сүт безінде фиброцистикалық өзгерістер кезінде жиі кездеседі. Көбінесе 50 жастан асқан әйелдерде байқалады. Метаплазия сүт безінің тітіркенуінен (сүт безі кистасы) пайда болады. Микроцисталардың дамуының ішкі қабатында, люмендегі қысымның артуына байланысты апокриндік сияқты жасушалар қалыптасады. Бұл қысымның артуы секреция нәтижесінде болады. Метаплазияның осы түрі, метаплазияның қатерлі ісік даму қаупін арттыратын жалпы ережесінен өзгешелік болып табылады, себебі апокриндік метаплазия сүт безі қатерлі ісігінің даму мүмкіндігін арттырмайды. Метапластикалық апокриноциттер онкоциттер тобына жатады, олардың цитоплазмасы көп мөлшерде ацидофилді және дәнекті болып келеді (грек тіліндегі "onco" түбірінен – масса, көлем).

Апокриндік каналдар карциномы in situ

Apocrine ductal carcinoma in situ (ACDIS) – бұл өте сирек кездесетін сүт безінің қатерлі ісігі, ол сүт безі ісіктерінің in situ түтікшелік қатерлі ісігінің бір түрі ретінде қарастырылады. ACDIS ісіктерінің микроскопиялық гистопатологиялық ерекшеліктері сүт безінің таза апокриндік қатерлі ісігіне ұқсас, бірақ олардан айырмасы – толыққандай жергілікті орналасқан, яғни жақын жердегі тіндерге тарамайды немесе алысқа метастаздалмайды.

Апокриналық карцинома

Апокриналық карцинома – әйелдердегі сүт безі қатерлі ісігінің өте сирек кездесетін түрі. Оның кездесу жиілігі 0,5-ден 4%-ға дейін ауытқиды. Цитологиялық тұрғыдан қарағанда, апокриналық карцинома жасушалары салыстырмалы түрде ірі, дәнекті және айқын эозинофильді цитоплазмаға ие. Егер апокриналық карцинома "үшінші деңгейде теріс" нәтиже көрсетсе, онда пациент жасушалары эстроген рецепторын, прогестерон рецепторын немесе HER2 рецепторын өрнектете алмайды деген сөз.