Кіріспе

Жаңа Зеландияның Хоукс-Бэй аймағындағы қала.

Шолу

Жергілікті тұрғындар "ауыл" деп атаған қала маңы Херетаунга жазығында, Гастингстен оңтүстік-шығысқа қарай 2 шақырымнан кем жерде орналасқан. Оны көптеген жеміс бақтары мен жүзімдіктер қоршап тұрады, ал оның экономикасы жеміс-жидек және шарап өндірісі, сондай-ақ бау-бақша зерттеу орталығына негізделген. Хавелок Норт пен Гастингс арасындағы құнарлы топырақ оларды біріктіретін қалалық кеңістіктің өсуіне кедерес келтірді. Хавелок Норттың өзі негізінен тұрғын үйлер мен ауылдық тұрғын үйлерден тұрады, сонымен қатар салыстырмалы түрде кішкентай және ықшам өнеркәсіптік және коммерциялық орталыққа ие. Осының салдарынан, оның 13 000 тұрғынының көп бөлігі әр таңертең жұмыс үшін жақын орналасқан қалаларға (Гастингс немесе Нейпир) қатынайды. Хавелок Норттың жері көбінесе төбелі, ал биік жерлерден ағып жатқан сарқырамалар мен өзендер шағын шатқалдарды құрады, нәтижесінде қол жеткізу қиын немесе тік беткейлер орманға, саябақтарға немесе қорықтарға айналдырылды, бұл табиғи түрде көптеген бұталар мен ағаштардың болуын көрсетеді. Бұл қаланың 399 метрлік Те Мата шыңының басында орналасқандығына байланысты, жергілікті маори аңызы бойынша бұл алып Те Мата о Ронгокаконың денесі. Аңызға сәйкес, оның басынан көрінетін жердегі ойыс – оның асқазанын толтырған тау жотасын шайнауға тырысқан жер, соның салдарынан ол тасқа айналған. Гастингс және Хавелок Норт екеуі де суды қауіпсіз, шектелген сулы қабаттар жүйесінен алады. Хавелок Нортты қамтамасыз ететін Те Мата сулы қабаты сапасы жағынан Гастингске ұқсас, бірақ кальций деңгейі сәл жоғары. Гастингс Херетаунга жазығының сулы қабаттар жүйесінің үстінде орналасқан.

Тарих

Хавелок Норт 1858 жылы маори иелерінен «Каранема қорығы» деп белгілі болған жерді сатып алғаннан кейін құрылған жоспарланған үкіметтік елді мекені болып табылады. Алғашқы ауыл 1860 жылы салынды және аты сэр Генри Хавелоктан алынған, ол үнділік көтерілісті басуға қатысқан, бұл Императорлық Үндістанның көрнекті тұлғаларының құрметіне қалаларға ат қоюдың жергілікті дәстүріне сәйкес келеді. Қаланың негізін қалаушылар бастапқыда осы жерде ірі қала бой көтеретінін жоспарлаған, бірақ 1874 жылы Веллингтон-Напиер темір жолы аймақтан өте келіп, Хавелок Норттен біршама қашықтықта тікелей бағытпен жүргізілді, соның салдарынан Гастингс тұрғындар үшін ыңғайлы таңдауға айналды. 1800 жылдардың басында жергілікті Караму ағысы Нгаруро өзені жүйесінің көп бөлігін құрады. Ол «Пласси өзені» деп аталды, ал осы ат 1757 жылы Калькутта маңындағы Пласси шайқасынан кейін ауылдағы бір көшеге де берілді. Хавелок Норттың алғашқы жоспарларында өзенмен жоғары-төмен жүзіп, жабдықты жинап әкеліп-апаратын паромдардың орналасқан жерлері көрсетілген. Бұл практика 1880 жылдары бірнеше ірі су тасқыны Нгаруро өзенін Хавелок Норттен солтүстікке қарай, қазіргі арнасына бұрған кезде тоқтатылды. Кейіннен 1931 жылғы жер сілкінісі кезінде Караму өзенінің үстіндегі көпір толығымен қирады. Солтүстік аралдағы көптеген қалалар сияқты, Хавелок Норт Марлбороу-Саундстағы Оңтүстік аралдағы Хавелоктан гөрі үлкенірек болды. Хавелок Норт – «Хавелок жұмысының» орталығы болды, ол Стелла Матутина сиқырлы орденінің ғибадатханасында орналасқан, квази-діни қозғалыс, ол ХХ ғасырдың басында Алтын Таңның Герметикалық орденінің ұстанымдарын ұстанды. Ғибадатхана орналасқан ғимарат бүгінде Варе Ра атымен сақталған. 2016 жылдың 12-29 тамызы аралығында қалада Жаңа Зеландияда тіркелген су арқылы жұққан аурудың ең ірі ошағы тіркелді. Кампилобактер қалың жаңбырдан кейін жақын маңдағы қой шаруашылығынан Бруквейл бұрғылауларына судың ағуы нәтижесінде қаланың су жүйесіне енді. Қаланың 13 мың тұрғынының 5500-і ауырып, 45-і ауруханаға жатты, ал төртеуі қайтыс болды.

Демография

Хавелок Норт ауданындағы халық саны 2023 жылы шамамен адамды құрады, ал 1 км²-ге шаққандағы халық тығыздығы адамға жетті. 2023 жылғы санаққа дейін қаланың шекарасы кішірек болды, ол 2018 жылғы жеке статистикалық аймақтарды қамтиды.

| Атау | Аудан (км²) | Халық саны | Тығыздық (км²-ге) | Үй шаруашылықтары | Орташа жас | Орташа табыс |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Лакхнау | 0.58 | 1,461 | 2,519 | 480 | 31.5 жыл | $26,800 |
| Каранэма Сент Хилл | 0.95 | 1,950 | 2,053 | 741 | 57.4 жыл | $25,400 |
| Хавелок Норт Орталық | 0.47 | 441 | 938 | 216 | 55.4 жыл | $32,700 |
| Бруквейл | 1.74 | 2,433 | 1,398 | 972 | 51.0 жыл | $34,900 |
| Иона | 1.47 | 2,667 | 1,814 | 978 | 44.0 жыл | $33,000 |
| Хереворт | 1.62 | 2,865 | 1,769 | 1,143 | 47.7 жыл | $38,100 |
| Те Мата Хиллс | 12.71 | 984 | 77 | 357 | 48.8 жыл | $53,900 |
| Хавелок Хиллс | 2.99 | 1,530 | 512 | 618 | 50.0 жыл | $42,600 |
| Жаңа Зеландия | - | - | - | - | 37.4 жыл | $31,800 |