Кіріспе

Австралия үкіметінің экономикалық саясатқа жауапты министрі

Австралияның қазынашысы, сондай-ақ Федералды қазынашы немесе жай ғана қазынашы деп аталады, Австралия Ұлттық Достастығының мемлекеттік министрі болып табылады және Қазынашылық департаментінің басшысы ретінде үкіметтік кірістерді жинау, федералдық шығыстарды және экономикалық саясатты бақылаумен жүктелген. Қазіргі қазынашы – Джим Чалмерс, ол 2022 жылғы Австралиядағы федералды сайлаудан кейін 2022 жылдың мамырында премьер-министр Энтони Албанес тағайындады. Қазынашы Қазынашылық департаменті және басқа да бірқатар мемлекеттік органдар арқылы министрлік өкілеттіктерін іске асырады. Конституциялық конвенция бойынша қазынашы әрқашан Австралия Парламентінің мүшесі және Өкілдер палатасының депутаты болып табылады. Бұл лауазым көбінесе Ұлыбританиядағы Қазынашылық канцлеріне, АҚШ-тағы Қазынашылық хатшысына немесе басқа елдердегі қаржы министріне балама болып саналады. Бұл Федерация құрылғаннан бері бар болған төрт министрлік лауазымның бірі (Премьер-министр, Қорғаныс министрі және Бас прокурормен бірге).

Жауапкершіліктер мен міндеттер

Қазынашы – мемлекеттік кірістер мен шығыстарға жауапты министр. Қазынашы экономикалық саясатты қадағалайды: фискалдық саясат Қазынашының тікелей жауапкершілігінде болады, ал ақша-несие саясатын саяси тәуелсіз Австралия резервтік банкі іске асырады, оның басшысын Қазынашы тағайындайды. Қазынашы қаржылық реттеуді де қадағалайды. Жыл сайын мамыр айында Қазынашы Парламентке федералды бюджетті ұсынады. Премьер-министр мен Қазынашы дәстүрлі түрде Палата мүшелері болып табылады, бірақ Конституцияда мұндай талап жоқ. Бұл дәстүрдің себебі – Конституцияға сәйкес, тиісті заң жобалары Палатадан басталуы керек, ал егер Қазынашы сенатор болса, ол заң жобаларын енгізе алмайды. Бұл сондай-ақ, басқа министрдің ұлттық телеарнада бюджеттік жолдау жасап, заң жобаларын ұсынуын қажет етеді. Федералды Қазынашы ешқашан Сенат мүшесі болмаған, бірақ Жаңа Оңтүстік Уэльс, Виктория, Тасмания және Оңтүстік Австралия штаттарында заң шығару кеңесінің, яғни штаттың жоғарғы палатасының мүшесі ретінде қызмет еткен штаттық Қазынашылар болды. Егер Қазынашы сенатор болса, ол бюджетті Өкілдер палатасында ұсына алмайтын жағдайдан өзгеше, жоғарғы палатаның мүшелері болған штаттық Қазынашылар өз бюджеттерін тиісті төменгі палаталарда ұсынды. Қазынашы – үкіметтегі өте жоғары лауазым, әдетте Кабинетте екінші немесе үшінші орында тұрады. Тарихи тұрғыдан алғанда, көптеген Қазынашылар бұрын, қазіргі уақытта немесе кейіннен Премьер-министр немесе Премьер-министрдің орынбасары болып қызмет еткен; екеуі кейіннен генерал-губернатор болып тағайындалды. Қазынашы қызметі Премьер-министр болу үшін маңызды (бірақ міндетті емес) біліктілік ретінде қарастырылады: бүгінгі күнге дейін алты Қазынашы Премьер-министр болды. Пол Китинг пен Уэйн Сван қазірге дейін Euromoney журналының «Жылдың қаржы министрі» атанған жалғыз екеуі. 1958 жылдан бері коалициялық үкіметтердегі Қазынашылар көбінесе, бірақ әрдайым емес, Либералдық партия төрағасының орынбасары болды. Ал, Еңбек партиясының тек төрт Қазынашысы осы партияның төрағасының орынбасары болған.

Қазынашылық портфелі

Он бір ұйым номиналды түрде Австралия қазынашысының қарауында. Агенттіктер Австралиялықтардың өмір сүру деңгейін жақсарту және берік, тұрақты экономикалық өсімді қамтамасыз етуге бағытталған бірқатар іс-шараларды жүзеге асырады. Бұл макроэкономикалық ортаны жақсартуға, мемлекеттік шығындар мен салық салуды тиімді жүзеге асыруға және нарықтардың жақсы жұмыс істеуіне көмектесетін портфельдік министрлерге саяси кеңес беруді қамтиды. Сондай-ақ, бұл портфельдік министрлердің құзыретіне жататын саясатты тиімді жүзеге асыру мен басқаруды қамтиды. Қаржы министрлігі төрт нәтижелік топқа арналған саясатты және есептерді жасайды. Бұл топтар: макроэкономикалық, фискалдық, кірістер және нарықтар. Макроэкономикалық есептерге: ішкі экономикалық саясат бойынша кеңес беру және болжау; халықаралық экономикалық саясат бойынша кеңес беру және бағалау кіреді. Фискалдық есептерге: бюджеттік саясат бойынша кеңес беру және үйлестіру; Ұлттық-Мемлекеттік қаржы саясаты бойынша кеңес беру; және өнеркәсіп, қоршаған орта және әлеуметтік саясат бойынша кеңес беру кіреді. Кірістер туралы есептерге: салық салу және табыс демеуі саясаты бойынша кеңес беру кіреді. Нарықтар туралы есептерге: шетелдік инвестиция саясаты бойынша кеңес беру және басқару; қаржы жүйесі және корпоративтік басқару саясаты бойынша кеңес беру; бәсекелестік және тұтынушылар саясаты бойынша кеңес беру; актүарлық қызметтер кіреді. Сонымен қатар, Австралия Корольдік Монета жасау зауыты Австралияның айналыстағы валютасын шығаруға жауапты. Австралия Статистика Бюросы – Австралияның ресми статистикалық агенттігі. Оның есептері жоғары сапалы, объективті және жауапты ұлттық статистикалық қызметтерді ұсыну негізінде үкіметтер мен қоғам арасында хабардар шешімдер қабылдау, зерттеулер жүргізу және талқылау үшін жасалады. Ол негізінен экономикалық, халық және әлеуметтік статистиканы өндірумен байланысты. Австралия Бәсекелестік және Тұтынушылар Комиссиясының нәтижелері Австралия қоғамының әлеуметтік және экономикалық әл-ауқатын арттыруға бағытталған, бұл үшін бәсекеге қабілетті, тиімді, әділ және хабардар Австралия нарықтарын дамытуға көмектеседі. Ол бәсекелестік, әділ сауда және тұтынушыларды қорғау заңдарының сақталуын және заң бұзылған жағдайда тиісті шаралар қабылдауды; бәсекелестік нарық құрылымдарын және хабардар мінез-құлықты қамтамасыз етуге ұмтылады. Австралияның Қаржылық басқару басқармасы Ұлттық мемлекеттік қарыз портфелін басқарады. Оның қарызды басқару туралы есептері, Ұлттық мемлекеттік қарыз портфелінің үкімет саясаты мен тәуекелдеріне сәйкес, ең төменгі құнмен басқарылуын қамтамасыз етуге бағытталған. Австралиялық Пруденциалдық реттеу органы – банктік, басқа депозиттерді қабылдау, сақтандыру және зейнетақы салаларын пруденциалдық реттеуге жауапты қаржылық қадағалаушы. Ол қаржылық қауіпсіздік пен тиімділікті, бәсекелестікті, даусыздықты және бәсекелестік бейтараптықты теңестіретін пруденциалдық реттеу аясында Австралияның қаржы институттарына жұртшылықтың сенімін арттыруға бағытталған. Австралия Бағалы қағаздар және инвестициялар комиссиясы (ASIC) – инвестиция, өмір және жалпы сақтандыру, зейнетақы және банк қызметі (несие беруден басқа) бойынша корпорациялар заңы мен тұтынушыларды қорғау заңының орындалуын және басқаруын жүзеге асыратын тәуелсіз мемлекеттік орган. Оның нәтижелері адалдық пен ашықтықпен сипатталатын әділ және тиімді қаржы нарығын және инвесторлар мен тұтынушылардың сенімді және хабардар қатысуын қолдауға бағытталған. Нәтижелерге: ASIC-тің басқаруындағы заңдар туралы саясат пен нұсқаулар; компаниялар мен корпоративтік қызмет туралы толық және нақты ақпарат; тұтынушылардың мүдделерін қорғау және нарықтың тұтастығын қамтамасыз ету үшін қаржылық жүйеге қатысушылардың сәйкестігін, бақылауын және лицензиялауын; және ASIC-тің басқаруындағы заңдарды іске асыру бойынша іс-шаралар кіреді. Австралиялық Салық Офисінің нәтижелері Австралиялықтарға арналған қызметтерді қолдауды және қаржыландыруды қамтамасыз ететін және салық, зейнетақы, акциз және басқа да байланысты жүйелер арқылы әлеуметтік және экономикалық саясатты іске асыратын тиімді басқарылатын және қалыптастырылған жүйелерге бағытталған. Нәтижелерге: әкімшілік жүйелерді қалыптастыру, жобалау және құру; кірістерді жинау және аудару; сәйкестікті қамтамасыз ету және кірістерді жинауды қолдау; аударуларға сәйкестікті қамтамасыз ету және зейнетақы қорларының зейнетақы стандартына сәйкестігін реттеу; және үкіметтер мен агенттіктерге қызметтер көрсету кіреді. Корпорациялар және нарықтар жөніндегі консультативтік комитет (CAMAC) инвесторлар мен тұтынушылардың қаржы жүйесіне сенімді және хабардар қатысуын қамтамасыз етуге бағытталған есептерді жасайды. Ол жауапты министрге корпорациялар заңы бойынша ұсыныстар жасайды және жылдық есеп жасайды. Ол осы жылдық есепті, сондай-ақ басқа да талқылау қағаздары мен есептерді жариялайды. Салық инспекторы – барлық салық төлеушілердің мүддесі үшін салық әкімшілігіндегі жүйелік мәселелерді қарау және үкіметке салық әкімшілігін жақсарту бойынша ұсыныстар беру үшін құрылған тәуелсіз мемлекеттік орган. Ұлттық Бәсекелестік Кеңесі – Ұлттық Бәсекелестік саясатын іске асыруға қатысқан барлық Австралия үкіметтері үшін тәуелсіз консультативтік орган. Оның нәтижелері тиімді және әділ бәсекелестік реформаларын және қоғамның мүддесі үшін Австралияның инфрақұрылымын жақсы пайдалануға қол жеткізуге бағытталған. Нәтижелерге: үкіметтерге бәсекелестік саясаты және инфрақұрылымға қол жеткізу мәселелері бойынша кеңес беру; және бәсекелестік саясаты туралы анық және қолжетімді ақпарат беру кіреді. Өнімділік комиссиясы Австралияның өнімділігі мен өмір сүру деңгейіне қатысты мәселелер бойынша хабардар саяси шешімдер қабылдауға және қоғамдық түсінікті арттыруға үлес қосады, бұл үшін қоғамдық перспективадан тәуелсіз және ашық талдау негізінде жұмыс істейді. Нәтижелерге немесе олармен байланысты: үкімет тапсырысымен жүзеге асырылатын жобалар; үкіметтік органдарға есеп беру және басқа да қызметтер; реттеуді қарау қызметі; бәсекелестік бейтараптығы туралы шағымдарды қарау қызметі; және қолдау зерттеулері мен іс-шаралары және заңдық жылдық есеп беру кіреді.