Кіріспе

Шараптың түрлері

Кейінгі жиналым шарабы – жүзім бұтағында әдеттегіден ұзақ қалған жүзімнен жасалған шарап. Кейінгі жиналым көбінесе тәтті десерт шарабын, мысалы, кешкі жиналым Рислингін білдіреді. Кейінгі жиналымдағы жүзім көбінесе құрғақ жүзімге ұқсас, бірақ бұтақта табиғи түрде кептіріледі. Botrytis cinerea, немесе "ақылды шіру", – жүзімнің суының көбін жоғалтуына себеп болатын саңырауқұлақ. Botrytis-тен зардап шеккен жүзімнен жасалған шараптар әдетте өте тәтті болады.

Асыл шіріген

Botrytis cinerea – көптеген жүзімдерді зақымдайтын және оларды шірікке шалдықтырып, құрғақ жидектей етіп өзгертетін саңырауқұлақ. Саңырауқұлақ климаттың ылғалдылығы мен жылуына жауап береді және жүзімге шабуыл жасайды. Қоқыс қабығына енген кезде оның споралары өне бастайды, нәтижесінде ішіндегі су буланып, жүзім кеулейді. Судың жоқтығынан қант концентрацияланады және ботрит жүзімнің қышқылдығын өзгерте бастайды. Әдетте ботрит инфекциясы қыркүйек айының соңында басталып, қазан айының соңына дейін жалғасуы мүмкін. Кейбір жылдары кептіру процесі жүріп, жүзімнің ішінде аз ғана тәтті шырын қалады. Ботрит инфекциясының таралуы тұрақсыз, жүзім қыздары мен шоғырлары әртүрлі уақытта толық шіруге жетеді. Сондықтан орақшылар қазан және қараша айлары аралығында жүзімдіктерді бірнеше рет аралап, толық шіріген жүзімді қолмен жинауға мәжбүр. Кейде бір жүзім қыздарынан шығатын шырын бір стақанға жетпейді.

Саутнерлер

Саутерн, мысалы, Шато д'Икэм, Бордоның оңтүстігіндегі Саутерн аймағында (Барсакты қоса алғанда) өндіріледі. Олар ботритис қырынына шалдыққан Семильон және Совиньон блан жүзімдерінен жасалады. Семильонды қалау себебі – жүзімнің жұқа қабығы және ботритиске осалдығы, бұл жүзімнің қант мөлшерін жоғарылатады. Бұл шараптар бал тәттілігімен үйлесетін тепе-теңдігімен ерекшеленеді.

Токажи/Токай/Токайское

Токай шараптары Венгрия мен Словакияның Токай аймақтарында өндіріледі. Бұл аймақтарда шарап 1650 жылдан бері жасалып келеді, бұл Саутэрн мен Рейнгаудың ботритизацияланған шараптары жасалғанға дейін болған. Бұл шарапты жасауда Furmint, Yellow Muscat және Hárslevelű/Липовина жүзімдері негізгі болып табылады. Шерри шарабына ұқсас әдіспен, шарап жартылай толтырылған бөшкелерде, үстінде ашытқы қабатымен және жер астындағы шарап сақтау орындарында сақталады.

Германияның соңғы өнімдері

Германияда шараптар жүзімнің егін жинау кезінде пісіп-жеткен деңгейіне қарай жіктеледі. Qualitätswein mit Prädikat жіктелуі бойынша кешкі жиналым шараптарының төрт деңгейі бар, олар шамамен құрғақтан өте тәттіге дейін: Spätlese ("кешкі жиналым"), Auslese ("таңдамалы жиналым"), Beerenauslese ("таңдамалы жидек жиналымы") және Trockenbeerenauslese ("таңдамалы құрғақ жидек жиналымы"), соңғы екі деңгейде ботритизация процесі жүреді.

Мұз шарап

Мұз шараптары Германия мен Канаданың суық, солтүстік шарап өндіретін аймақтарында кең таралған, онда жүзімдердің өзі қатқан күйінде қалуы мүмкін. Жүзімді сығып алғанда, мұздаған су кристаллдары бөлініп шығады, нәтижесінде өте концентрленген қант қалады.

Шарап

Кейде жүзімді күнде қалдырып, қантын қоюлату үшін, жүзімнен құрғақ шарап жасалады. Бұл мұз шарабына ұқсас нәтиже береді, бірақ одан әлдеқайда көне әдіс және жылы аймақтарға жарайды.