Кіріспе

Шинто дініндегі амал

Мисоги (禊) – бүкіл денені жуу арқылы тазару рәсімін атқаратын жапондық Шинто дінінің амалы. Мисоги тағы бір Шинто дінінің тазару амалы – хараемен (祓) байланысты. Осылайша, екеуі де бірге мисогихарае (禊祓) деп аталады.

Өмірбаян

Жыл сайын көптеген адамдар киелі шарлауықтарға, көлдерге және өзендерге мизоги рәсімін орындау үшін жеке немесе шағын топтарда сапар шегеді. Онтаке тауы, Кии таулары және Йошино тауы – Жапониядағы мизогидің ежелгі және жақсы белгілі аймақтарының бірнеше мысалы. Киотода адамдар Киёмидзу ғибадатханасының Отова но таки (Қанаттардың үні) шарлауығының астында суға шомылады, бірақ көптеген келушілер суға түсудің орнына судан ішеді. АҚШ-та мизоги Американың Цубаки Ұлы ғибадатханасындағы Конрю Мёжин но Таки шарлауығында 2023 жылы жабылуға дейін әр таңда орындалды. Мизогиге қатысушылар әдетте, рәсімге дейін алдын ала тазару рәсімінен өтеді. Дұға ету, ораза ұстау немесе түрлі дене жаттығуларын жасау сияқты амалдар жиі кездеседі. Әдетте, әйелдер арнайы ақ кимоно кисе, ал ерлер фундоши (белдемше) киеді, екі жыныстың өкілдері де бас киім тағады. Содан кейін олар фуритама (降り魂) немесе «рухты дірілдетуді» бастайды: қолдарын қарнының алдына қысып, жоғары-төмен сілкіп, денесінің жоғарғы бөлігін дірілдетеді. Мұның мақсаты – рухтың өзінде бар екенін сезіну. Одан кейін «жылыну» немесе калистеника (tori fune (鳥船) немесе «құс қайығын есу») жаттығулары жасалады. Кейде осы екі рәсімге арнайы дұғалар мен сиқырлы сөздер қосады. Содан кейін жетекші рухты ояту үшін дұғаларды оқуға кіріседі. Қатысушылар көбінесе олармен бірге дұғалайды, осылайша өз рухын іске асыру мүмкіндігін растайды және айналасындағы камимен біріктіреді. Бұл жаттығулар қатысушылардың метаболизмін жоғарылатады, ал кейбір топтар оны терең тыныс алумен үйлестіреді. Жаттығулар кезінде тазарту тұзы шашылып, үш рет ішіп құшу үшін саке ұсынылуы мүмкін. Кейде қатысушылар шарлауыққа кіргенде лақтыру үшін тұз беріледі. Кейбір топтарда жетекші тоғызға дейін санап, ауаны кесіп, «иэй!» деп бұл ластануды жою үшін айқайлайды. Содан кейін қатысушылар шарлауыққа кіреді және үнемі «хараи тамаэ киёме тамаэ роккон шёдзё» (祓い給え清め給え六根清浄) фразасын жатқа айтады. Бұл фраза камиден адамды құрайтын алты элементтің – бес сезім мен сананың тазаруын сұрайды. Бұл рәсім әр топта әртүрлі болады, әрқайсысының өзіндік дәстүрі мен әдістері бар. Мизоги кейбір жекпе-жек өнері түрлерінде, әсіресе айкидода, сананы жаттығуға дайындау және Дантианды немесе орталықты дамытуды үйрену үшін де қолданылады. Айкидоның негізін қалаушы Морихеи Уэсиба осы медитация түрін өз жаттығуларын толықтыру және кемелдікке ұмтылу үшін үнемі пайдаланған. Жапониядағы Ки қоғамының бас кеңсесіндегі Сен Шин Тэй Мизоги құдығы күн шығар алдында суық сумен мизоги рәсімін орындау үшін танымал орын.