Кіріспе

Неміс саясаткері (1897–1974) Отто Иоганн Максимилиан Штрассер (сондай-ақ, қараңыз: ß; 10 қыркүйек 1897 – 27 тамыз 1974) – неміс саясаткері және нацистік партияның алғашқы мүшесі. Отто Штрассер ағасы Грегор Штрассермен бірге партияның радикалды қанатының жетекші мүшесі болды, оның идеологиясы Штрассеризм деп аталды және үстем гитлерлік топтармен туындаған даулар нәтижесінде партиядан шығып кетті. Ол нацистік партияны бөліп, Гитлердің ықпалынан шығару мақсадымен «Қара фронт» деген ұйым құрды. Ол эмиграцияда және Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде бұл ұйым құпия қарсылық қозғалысы ретінде де жұмыс істеді.

Жас шағы мен Бірінші дүниежүзілік соғыс

Бад-Виндсхаймда туған Штрассер, Жоғарғы Баварияның Гайзенфельд қалашығында тұратын католик сот қызметкерінің ұлы еді. Штрассер Бірінші дүниежүзілік соғысқа (1914–1918 жж.) белсенді түрде қатысты. 1914 жылдың 2 тамызында ол Бавария армиясына ерікті болып қосылды. Ол шен бойынша өсіп, лейтенант атанды және екі рет жараланды.

Фрейкорп және СПД (191920)

1919 жылы Германияға оралды, онда 1919 жылдың мамырында жұмысшылар кеңестерінің қағидаларымен құрылған Бавария Кеңестік Республикасын таратып жіберген Фрайкорп қатарында қызмет етті. Осы шарада ол марксистік Социал-демократиялық партияға қосылды. 1920 жылы Капп төңкерісіне қарсы күреске қатысты. Бірақ, ол партиясының реформалық бағытынан, әсіресе Рур аймағындағы жұмысшылар көтерілісін басудан көңілі толып, сол жылдың соңында партиядан шықты. Гитлермен келіспеушіліктері болғанына қарамастан, Страссерлер партияның бағытын түбегейлі өзгертуді көздемеді. Готфрид Федер одан да радикалды болды және сол кезде зор ықпалға ие болды. Страссерлер партия ішінде өте беделді болғанмен, Страссерлік бағдарлама 1926 жылғы Бамберг конференциясында жеңіліске ұшырады. Отто Страссер, Грегормен бірге, 1930 жылдың 30 маусымында өткен бас жиналыста Жозеф Геббельс бастаған шабуылдан кейін НСДАП-тан шығып, партияның сол қанатының жетекшісі ретінде қызметін жалғастырды. Бұл оның партиядан қуылтуына әкеп соқты.

Германиядағы нацистік диссидент (1930 33)

1 шілдеде Штрассер Гитлерге телеграмма жіберіп, Геббельстің әрекеттеріне түсініктеме беруді сұрады. Жауап келмеді. Содан кейін Штрассер Ұлттық-социалистерден бөлініп, нацистік партияны бөлу мақсатымен, бұрынғы НСДАП мүшелерінен құралған өзінің «Қара фронт» партиясын құрды. Оның партиясы 1933 жылы Гитлер билікке келген кезде оның өсуіне қарсы тұра алмады, ал Штрассер нацистік дәуірдің жылдарын эмиграцияда өткізді. 1934 жылы «Ұзын пышақ түні» кезінде Страссеристер таңсық етілді, соның ішінде Грегор Страссер қаза тапты. Бұл Гитлерді даусыз партия басшысы етіп бекітті және оның жаңа нацистік режимін қабылдауға индустриалдар мен әскерилерді көндірді. Геббельс Штрассерді нацистердің «Бірінші нөмірлі жауы» деп айыптады және оның басына 500 000 доллар сыйлық белгіледі. Ол біраз уақыт Монреальде тұрды. 1942 жылы ол Новая Шотландиядағы Кларенс қаласында, неміс-чех Адольф Шмидт иеленген фермада тұрды, содан кейін жақын маңдағы Парадайсқа көшіп, жалға алынған пәтерде он жылдан астам уақыт тұрды. Нацизмнің көптеген доктриналарына адал болған, айыптама алған емес, ықпалды бұрынғы нацистік партия мүшесі болғандықтан, соғыстан кейін ол одақтас державалардың, содан кейін Батыс Германия үкіметінің бөгетіне тап болып, Батыс Германияға оралуына тыйым салынды. Эмиграцияда ол «New Statesman» және «Montreal Gazette» газеттері, соның ішінде «Montreal Gazette» үшін нацистік Германия және оның басшылығы туралы мақалалар жазды, олар сол кездегі газеттің тілшісі, кейін саясаткер болған Дональд К. Макдональдтың жазуымен жарық көрді. 1950 жылы Шығыс Германия Штрассерді Ұлттық фронтқа қосылуға шақырды. Бірақ ол 1949 жылға дейін АҚШ оккупациясы астында болған Баварияға оралуға рұқсат етіледі деп үміттенгендіктен, бас тартты. Оның пікірінше, Батыс Германия – Американың, ал Шығыс Германия – Ресейдің колониясы болды.

Германияға оралу және кейінгі мансап (1955-1974)

Штрассер ақырында Батыс Германия азаматтығын алып, 1955 жылдың 16 наурызында Германияға оралып, Мюнхенде қоныстанды. 1956 жылы ол "ұлтшыл және социалистік" бағытталған жаңа партия құруға тырысты – Неміс әлеуметтік одағы (Deutsche Soziale Union), бірақ оның ұйымы ешқандай қолдауға ие бола алмады. Штрассер Мюнхенде 1974 жылы қайтыс болғанға дейін нацизмнің өзінің түсінігін жақтады.

Нацистік антисемитизмге қатысты ұстаным

Отто Штрассер өзінің нәсілдік саясатына қатысты келіспейтін нацист болғанын айтты. Өмірі бойы ол нацистік қозғалыс ішінде осындай саясатқа белсенді түрде қарсы тұрғанын мәлімдеді, мысалы, Юлиус Штрейхерді неміс «Völkisch Freedom Party» партиясынан уақытша шеттетуге ұйымдастырды.