Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нацистік партияның алдын бақтауы Австрия-Мажарстандағы неміс жұмысшы партиясы.
Predecessor of the Nazi Party
the German Workers' Party in Austria Hungary
Неміс жұмысшы партиясы (Deutsche Arbeiterpartei, DAP) – Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Веймар Германиясында құрылған, қысқа ғұмырлы, қанағаттандырылмайтын оңшыл саяси партия. Ол 1919 жылдың 5 қаңтарынан 1920 жылдың 24 ақпанына дейін ғана өмір сүрді. DAP нацистік партияның алдағысы болды, ол ресми түрде Ұлттық социалистік неміс жұмысшы партиясы (Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei, NSDAP) деп аталды.
The German Workers' Party (Deutsche Arbeiterpartei, DAP) was a short lived far right political party established in Weimar Germany after World War I. It only lasted from 5 January 1919 until 24 February 1920. The DAP was the precursor of the Nazi Party, which was officially known as the National Socialist German Workers' Party (Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei, NSDAP).
Шығу тегі
1919 жылы 5 қаңтарда Антон Дрекслер, Дитрих Эккарт, Готфрид Федер және Карл Харрерлер Мюнхенде Фюрстенфельдер Хоф қонақ үйінде Неміс жұмысшы партиясын (DAP) құрды. Ол 1918 жылы Дрекслер құрған «Жақсы бейбітшілік үшін еркін жұмысшылар комитеті» (Freien Arbeiterausschuss für einen guten Frieden) лигасынан өркендеді. Содан кейін 1918 жылы Харрер (журналист және Туле қоғамының мүшесі) Дрекслер мен бірнеше басқаларын «Саяси жұмысшылар шеңбері» (Politischer Arbeiterzirkel) құруға көндірді. Мүшелер ұлтшылдық және антисемитизм тақырыптарын талқылау үшін жүйелі түрде жиналатын. Дрекслердің ұстазы доктор Пол Тафельдің ықпалымен 1918 жылғы желтоқсанда DAP құрылуына бастама берді. Тафель «Пангерман одағының» (Alldeutscher Verband) жетекшісі, Аугсбург-Нюрнберг машина жасау зауытының директоры және Туле қоғамының мүшесі болды. Дрекслердің ниеті – халыққа жақын және ұлтшыл саяси партия құру болатын. 1919 жылы қаңтарда DAP құрылғанда Дрекслер төраға, ал Харрер – Рейх төрағасы болып сайланды, бұл құрметті лауазым еді. 17 мамырдағы жиынға бар болғаны он мүше қатысты, ал тамыздағы жиынға 38 мүше келді. Мүшелердің көп бөлігі Дрекслердің Мюнхен теміржол депосындағы әріптестері болды.
On 5 January 1919, the German Workers' Party (DAP) was founded in Munich in the hotel Fürstenfelder Hof by Anton Drexler, along with Dietrich Eckart, Gottfried Feder and Karl Harrer. It developed out of the Freien Arbeiterausschuss für einen guten Frieden (Free Workers' Committee for a Good Peace) league, a branch of which Drexler had founded in 1918. Thereafter in 1918, Harrer (a journalist and member of the Thule Society), convinced Drexler and several others to form the Politischer Arbeiterzirkel (Political Workers' Circle). The members met periodically for discussions with themes of nationalism and antisemitism. Drexler was encouraged to form the DAP in December 1918 by his mentor, Dr. Paul Tafel. Tafel was a leader of the Alldeutscher Verband (Pan Germanist Union), a director of the Maschinenfabrik Augsburg Nürnberg and a member of the Thule Society. Drexler's wish was for a political party which was both in touch with the masses and nationalist. When the DAP was founded in January 1919, Drexler was elected chairman and Harrer was made Reich Chairman, an honorary title. On 17 May, only ten members were present at the meeting, and a later meeting in August only noted 38 members attending. The members were mainly Drexler's colleagues from the Munich railway yards.
Адольф Гитлер мүшелігі
Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін Адольф Гитлер Мюнхенге оралды. Формальды білімі мен мансаптық перспективалары болмағандықтан, ол әскерде мүмкіндігінше ұзақ қызмет етуге тырысты. 1919 жылдың шілдесінде ол Рейхсвердің барлау командасының (Aufklärungskommando) байланыс адамы (Verbindungsmann) болып тағайындалды, мақсаты басқа сарбаздарға ықпал ету және DAP-ты зерттеу болатын. Гитлер бастапқыда жиналыстарға әсерленбесе де, оларды ұйымсыз деп тапса да, ондағы пікір алмасуды ұнатты. Осы зерттеулер барысында Гитлер негізін қалаушы Антон Дрекслердің антисемит, ұлтшыл, капитализмге қарсы және марксизмге қарсы идеяларына қызығушылық танытты. 1919 жылдың 12 қыркүйегінде Стернекербрю сыраханасында өткен партиялық жиналыста Гитлер бавариялық сепаратизмді қолдаған және капитализмге қарсы Готфрид Федердің аргументтерінің дұрыстығына күмән келтірген профессор Бауманмен қызу саяси пікір таласына түсті. Бауманның аргументтерін күшпен сынап, ол партия мүшелеріне өз шешендігімен әсер етті және Гитлердің айтуынша, Бауман залдан жеңілгенін мойындап кетті. Гитлердің шешендігіне таң қалған Дрекслер оны партияға қосылуға шақырды. Әскер басшыларының бұйрығымен Гитлер партияға қосылуға өтініш берді. Бастапқыда өзінің партиясын құруды жоспарлаған Гитлер, DAP-тың кішкентай екендігіне және ақырында оның басшысы бола алатынына көндігіп, оған қосылуға келісті. Ол ұйымды бұрынғы пікір алмасу клубынан арылып, белсенді саяси партияға айналдыруға ынталандырды. Бір апта ішінде Гитлер партияға ресми қабылданғанын және оны талқылау үшін комитет отырысына шақыруын білдіретін хабарлама алды. Гитлер "Алтес Розенбад" сыраханасында өткен комитет отырысына қатысты. Әдетте, әскери қызметкерлерге саяси партияларға қосылуға рұқсат берілмейді. Бірақ Гитлер капитан Карл Майрдың рұқсатымен DAP-қа қосылды. Сонымен қатар, Гитлер әскерде қалуға және аптасына 20 алтын марка жалақы алуға рұқсат алды. Ұйымның көптеген мүшелерінен айырмашылығы, бұл тұрақты жұмыс оған DAP-қа толыққанды берілуіне жеткілікті қаржыны қамтамасыз етті. Гитлер партияға кірген кезде мүшелік нөмірлері мен карточкалары болған жоқ. 1920 жылдың қаңтарында алғаш рет нөмірлеу жүргізілді және әліпбилік тәртіппен тізімдеме жасалды. Шын мәнінде, ол 55-ші мүше болса да, партияны үлкен көрсету үшін санау 501-ден басталды. "Менің күресім" атты еңбегінде Гитлер өзін партияның жетінші мүшесі деп көрсеткенімен, ол шындығында партияның орталық комитетінің жетінші атқарушы мүшесі болды. 1919 жылы DAP ұлттық, антисемит және антимарксистік бағдарламасын қабылдады. Сол кездегі басқа ұқсас ұлтшыл партиялардан айырмашылығы, DAP өзінің риторикасын жұмысшы табына бағыттап, оларды әртүрлі топтардан тартуға тырысты. Дрекслердің қолдауымен Гитлер 1920 жылдың басында партияның үгіт-насихат бөлімінің басшысы болды. Гитлер бұл рөлді ұнатты, өйткені ол өзін ұлттық мақсаттың жарнамашысы деп санады. Ол пропаганданы ұлтшылдықты жұртшылыққа жеткізудің құралы деп есептеді.
After World War I ended, Adolf Hitler returned to Munich. Having no formal education or career prospects, he tried to remain in the army for as long as possible. In July 1919, he was appointed Verbindungsmann (intelligence agent) of an Aufklärungskommando (reconnaissance commando) of the Reichswehr to influence other soldiers and to investigate the DAP. While Hitler was initially unimpressed by the meetings and found them disorganised, he enjoyed the discussion that took place. During these investigations, Hitler became attracted to founder Anton Drexler's anti Semitic, nationalist, anti capitalist, and anti Marxist ideas. While attending a party meeting at the Sterneckerbräu beer hall on 12 September 1919, Hitler became involved in a heated political argument with a visitor, Professor Baumann, who questioned the soundness of Gottfried Feder's arguments in support of Bavarian separatism and against capitalism. In vehemently attacking the man's arguments, he made an impression on the other party members with his oratory skills and, according to Hitler, Baumann left the hall acknowledging unequivocal defeat. Impressed with Hitler's oratory skills, Drexler encouraged him to join. On the orders of his army superiors, Hitler applied to join the party. Although Hitler initially wanted to form his own party, he claimed to have been convinced to join the DAP because it was small and he could eventually become its leader. He consequently encouraged the organisation to become less of a debating society, which it had been previously, and more of an active political party. In less than a week, Hitler received a postcard stating he had officially been accepted as a member and he should come to a committee meeting to discuss it. Hitler attended the committee meeting held at the run down Altes Rosenbad beer house. Normally, enlisted army personnel were not allowed to join political parties. In this case, Hitler had Captain Karl Mayr's permission to join the DAP. Further, Hitler was allowed to stay in the army and receive his weekly pay of 20 gold marks. Unlike many other members of the organisation, this continued employment provided him with enough money to dedicate himself more fully to the DAP. At the time when Hitler joined the party, there were no membership numbers or cards. It was in January 1920 when a numeration was issued for the first time and listed in alphabetical order Hitler received the number 555. In reality, he had been the 55th member, but the counting started at the number 501 in order to make the party appear larger. In his work Mein Kampf, Hitler later claimed to be the seventh party member, but he was in fact the seventh executive member of the party's central committee. During 1919, the DAP set out an explicit program of being nationalistic, anti Semitic, and anti Marxist. Unlike other similar nationalist parties at the time, the DAP aimed its rhetoric towards working class Germans, hoping to cross class boundaries and recruit them. With the support of Drexler, Hitler became chief of propaganda for the party in early 1920. Hitler preferred that role as he saw himself as the drummer for a national cause. He saw propaganda as the way to bring nationalism to the public.
ДАП-тан НСДАП-қа ауысу
Партия мүшелерінің аз саны Гитлердің саяси сенімдеріне тез көнді. Ол 1920 жылғы 24 ақпанда Мюнхендегі Staatliches Hofbräuhaus (Мюнхендегі сыра залы) -да 2000 адамдық ең ірі жиынды ұйымдастырды. Партияны халықтың кеңірек тобына ұнату үшін 24 ақпанда DAP партиясы Ұлттық Социалистік Неміс Жұмысшылар партиясы (НСДАП) деп өзгертілді. Гитлердің бұл қадамының жариялылықтағы маңыздылығы соншалық, Харрер келіспеушілікке байланысты партиядан кетіп қалды. Жаңа атау сол кездегі тағы бір австриялық партиядан (Deutsche Nationalsozialistische Arbeiterpartei, яғни Неміс Ұлттық Социалистік Жұмысшылар партиясы) алынған, бірақ Гитлер партияны социализммен байланысты болмауы үшін оны Социал-революциялық партия деп атауды ұсынған еді. НСДАП атауын қабылдауға Гитлерді Рудольф Юнг көндірді. Атаудың мақсаты – сол және оң қанатты идеалдарды біріктіру болды, «Социалистік» және «Жұмысшылар» сөздері сол қанатқа, ал «Ұлттық» және «Неміс» сөздері оң қанатқа үндеуі тиіс еді.
The small number of party members were quickly won over to Hitler's political beliefs. He organized their biggest meeting yet of 2,000 people on 24 February 1920 in the Staatliches Hofbräuhaus in München (a beer hall in Munich). Further in an attempt to make the party more broadly appealing to larger segments of the population, the DAP was renamed the National Socialist German Workers' Party (NSDAP) on 24 February. Such was the significance of Hitler's particular move in publicity that Harrer resigned from the party in disagreement. The new name was borrowed from a different Austrian party active at the time (the Deutsche Nationalsozialistische Arbeiterpartei, i. e. the German National Socialist Workers' Party), although Hitler earlier suggested the party to be renamed the Social Revolutionary Party in order to distance the party from association with socialism. It was Rudolf Jung who persuaded Hitler to adopt the NSDAP name. The name was intended to draw upon both left wing and right wing ideals, with "Socialist" and "Workers'" appealing to the left, and "National" and "German" appealing to the right.