Кіріспе

NS Gemeinschaft; KdF) – нацистік Германиядағы неміс НСДАП-ы басқаратын демалыс ұйымы. Ол сол кездегі ұлттық еңбек ұйымы – неміс Еңбек майданының (link=no) құрамына кірді. 1933 жылдың қарашасында нацизмнің артықшылықтарын неміс халқына және халықаралық аренада насихаттау мақсатымен құрылды, сонымен қатар Германияның қайта қарулану процесін жеңілдету үшін де пайдаланылды. Бұл, сондай-ақ, жалақының ұсқақ өсімдері мен кәсіподақ құқықтарының жоғалуына өтемақы төлеуге бағытталған шара еді. Ұйымдастырылған іс-шаралар мен үгіт-насихат жүйесі арқылы диссиденттік және мемлекетке қарсы қылықтардың алдын алу көзделді. 1939 жылға қарай ол әлемдегі ең ірі туристік операторға айналды. KdF бірнеше бөлімшеден тұрды, олардың әрқайсысы өз мақсатына сай түрлі демалыс шараларын ұйымдастырды. Ол зауыттарда спорттық жарыстар, өнер көрмелері, арзан бағадағы концерттер және ең танымал болған – субсидияланған демалыстар мен круиздік сапарлар сияқты іс-шараларды өткізді. Оның ірі бөлімшелерінің бірі, кейде жеке ұйым ретінде қарастырылатын «Еңбектің сұлулығы» жұмыс орындарындағы физикалық және санитарлық жағдайды жақсартумен айналысты. KdF 1930 жылдарығы қызметі барысында бірнеше зауыттар мен спорттық кешендерді жаңартуға жауапты болды. KdF таптық теңсіздікті жоюға тырысты, орта тапқа тән демалыс түрлерін халыққа қолжетімді етуді көздеді. Сонымен қатар, Германияның туристік индустриясын дамытуға мұрын қойды, бұл Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін сәтті жүзеге асырылды. Ресми статистикаға сәйкес, 1934 жылы 2,3 миллион адам KdF ұйымдастырған демалыстарға қатысты. 1938 жылы бұл көрсеткіш 10,3 миллионға жетті. 1939 жылы соғыс басталғаннан кейін ұйымның көптеген бағдарламалары тоқтатылып, бірқатар жобалар, мысалы, Прора демалыс кешені аяқталмай қалды.

Ұйым

1933 жылғы 27 қарашада Роберт Лей «Қуаныш арқылы күш» бағдарламасын жариялады. Бұл Германияның Еңбек фронтының құрамындағы бөлімше ретінде таныстырылды. Бағдарламаның мақсаты – немістерге бұрын тек еңбекке қабілеттілерге ғана қолжетімді болған круиздер мен автокөліктер сияқты демалыс түрлеріне мүмкіндік беру еді. Үкімет жалақыны көтерудің қарулану процесін баяулатуы мүмкін деп сараптап, нацизмге қолдауды арттыру үшін тұрмыс деңгейін басқа жолмен көтеруге шешім қабылдады және бағдарламаны жұмысшылардың жалақысынан жасалған үлестер есебінен қаржыландырды. Осы мүмкіндіктерді ұсыну арқылы үкімет таптық жіктерді жойып, «халықтық бірлестік» құруға және ортақ ұлттық сананы қалыптастыру арқылы таптық қақтығыстарды тоқтатып, барлық таптың елдің игілігі үшін бірлесіп жұмыс істеуіне қол жеткізеді деп үміттенеді. Халықтық бірлестіктің маңызды ерекшелігі – неміс халқының жақсы физикалық денсаулығы, өйткені бұл әскери қызметке және еңбекке жарамды азаматтарды дайындау үшін қажетті еді. Сонымен қатар, жұмысшыларға жеткілікті демалыс уақыты берілсе және жұмыс орындары жақсартылса, олардың моральдық жағдайы мен өнімділігі артады деп есептелді, бұл қайта қарулану үшін жұмысшы табының қажетті аспектілері еді. Бастапқыда бағдарлама кешкі және демалыс күндерінің бос уақытын бақылауға бағытталған, бірақ KdF ұйымдастырған пойыз саяхаттарына жағымды жауап болғаннан кейін туризм басымдыққа ие болды.

Департаменттер

KdF-де бірнеше жеке бөлімдер болды. «Еңбек сұлулығы» (Schönheit der Arbeit) бөлімі жұмыс орындарын жақсартуға, жалпы гигиенадан бастап шудың қалпына келтірілуіне дейін арналған. Басқа бөлімдерге Спорт кеңсесі (Sportamt), Ересектер білімі кеңсесі (Volksbildungswerk), Бос уақыт кеңсесі (Amt Feierabend), Халықтық салт-дәстүр және Отан кеңсесі (Amt für Volkstum und Heimat) және Саяхат, жаяу жүру және демалыс кеңсесі (Amt Reisen, Wandern, und Urlaub) кірді. Спорт кеңсесі теннис, шаңғы және бұрын жұмысшы табының қатысу мүмкіндігі болмаған басқа да спорт түрлерін ұйымдастырды. Оның басты мақсаты – «күнделікті қуаныш» пен халықтың денсаулығын жақсарту болды, KdF неміс халқының дене күшін және физикалық дамуын арттыруға ерекше қызығушылық танытты. Дене тәрбиесі сабақтары мен гимнастика жаттығулары демалыс күндері мен жұмыстан кейін жоспарланды, сондай-ақ шаңғы тебу және жаяу серуендер де ұйымдастырылды. Бөлім жұмысшыларды дене шынықтырумен және спортпен айналысуға ынталандырды, ал жұмыс берушілерді жұмыс уақытында және одан кейін жабдықтар мен мүмкіндіктерге қол жеткізуге шақырды. Ересектер білімі кеңсесінің басшысы Фриц Лютлофф болды. Оның мақсаты – немістерді мәдени және өнер салаларында білім беру. «Халықтық білім беру» бағдарламалары үкімет Глайхшальтунг саясатын енгізген кезде қабылданып алынған, бірақ Ересектер білімі кеңсесі ұсынған бағдарламалар 1936 жылға дейін KdF-та біріктірілмеді, содан кейін Рейхскультуркаммер мен KdF тығыз ынтымақтастыққа кірісті. 1939 жылға дейін KdF-ті мәдениет палатасы ретінде тағайындау жоспарлары ұсынылды, бірақ Альфред Розенберг пен Рудольф Гесс көрсеткен қарсылық салдарынан орындалмады. Бос уақыт кеңсесі жергілікті шараларды ұйымдастырып, билеттерді жеңілдетілген бағамен ұсыну арқылы жұмысшыларға театрлар мен концерттерге баруға мүмкіндік берді. Бөлім сонымен қатар зауыдтарда концерттер мен іс-шаралар ұйымдастырды. Ересектер білімі кеңсесі насихат пен білім беруді жетілдіруге көбірек назар аударғандықтан, Бос уақыт кеңсесі бос уақытты өткізудің ойын-сауық аспектілеріне көбірек мән берді. Ең ірі және табысты бөлім – Бодо Лафференц басқарған Саяхат, жаяу жүру және демалыс кеңсесі болды. Ішкі және халықаралық саяхаттарды ұйымдастыру арқылы жұмысшылар алғаш рет ұзақ сапарға шығу мүмкіндігіне ие болды. Бұл саяхат және тур пакеттеріне жеңілдіктер ұсыну арқылы, 1939 жылға дейін мыңдаған немістерді демалысқа жіберу арқылы іске асырылды. Халықтық салт-дәстүр және Отан кеңсесіне «халықтық салт-дәстүр» мен Lebensraum идеясын таратуға бағытталған шағын нацистік ұйымдарды ұйымдастыру міндеті жүктелді, бірақ 1934 жылы таратылды.

Іс-шаралар

KdF құрылғаннан кейін концерттер мен театр сапарларынан бастап, демалыс пен мерекелік сапарларға дейін, қолжетімді бағамен алуан түрлі іс-шаралар ұсына бастады. Жұмысшылар KdF ұйымдастырған сайыстарға қатысып, өздері мен отбасыларын жергілікті шараларға немесе Германияның ішінде немесе шетелде ұзақ сапарларға жіберетін жүлделер жеңіп алатын болды. Көптеген шаралар жұмыстан кейін және демалыс күндері өткізіліп, үкімет жағымды және өнімді орта жасаумен қатар, мемлекетке қарсы әрекеттердің алдын алуға да мүдделі болды.

Жұмыс орнында

Италиялық фашистік Дополаворо ("Жұмыстан кейін") ұйымынан үлгі алып, бірақ "Еңбек сұлулығы" бөлімі арқылы өзінің ықпалын жұмыс орындарына да кеңейтіп, KdF жылдам түрде көптеген іс-шараларды дамытып, нацистік Германияның ең ірі ұйымдарының біріне айналды. 20-дан астам адам жұмыс істейтін әрбір фабрика мен шеберханаға күзетшілер тағайындалды. Ұйым жұмыс орындарының гигиенасын жақсартуға тырысты, дәретханалар, киім ауыстыратын бөлмелер және тиісті жуу жағдайларын жасады. Сондай-ақ, ол ауа сапасын жақсартуға және жұмысшылар үшін шу деңгейін төмендетуге ұмтылды. Үкімет салық жеңілдіктерін ұсынды, ал 1938 жылға қарай 34 000 жұмыс орнының жағдайы айтарлықтай жақсарды. Бұл көбінесе жұмысшылардың еңбекақысы төленбеген қосымша жұмыс уақытында жөндеу жұмыстарын аяқтауы арқасында іске асырылды. KdF спортпен айналысу дене саулығын және дені сау мінез-құлықты нығайтатынын баса көрсетті, сондықтан Спорт бөлімі жұмысшылар үшін дене шынықтыру шараларын ұйымдастыра бастады. 1936 жылға қарай, Рейхтің Ұлттық-социалистік дене шынықтыру лигасының бақылауымен спорт пен дене шынықтыру зауыттарда енгізілді, ал 18 жасқа дейінгі қызметкерлер жұмыс аптасының бір бөлігін жаттығуларға жұмсауға міндетті болды. Спорт бөлімі жұмыс берушілерді жұмыс алаңдарында теннис корты сияқты демалыс орындарын салуға ынталандырды және оларға салық жеңілдіктерін ұсынды. Германия Еңбек Фронтының ресми бағалаулары бойынша, 1939 жылға қарай шамамен 3000 спорттық нысан құрылды және осы күш-жігердің арқасында 12 миллионнан астам спорттық курс ұйымдастырылды. Жалпы алғанда, ұйым жұмысшылардың дене және психикалық денсаулығын жақсартуға ұмтылды, бұл "халық қауымдастығында" өмір сүретін болашақ азаматтар үшін маңызды аспектілер еді. Бос уақыт бөлімі мен ересектерге білім беру бөлімі, ересектерді өнер мен мәдениетке баулу және олардың уақытын тиімді пайдалануын қамтамасыз ету мақсатында, жұмысшыларға шараларға қатысуға мүмкіндік беру үшін қадамдар жасады. Осы мақсатта, жұмысшылардың қатысуына мүмкіндік беру үшін фабрикалар ішінде көрмелер, концерттер және мәдени шаралар өткізілді. Ұлттық неміс суретшілерінің туындылары, театрлық қойылымдар мен мюзиклдер, концерттер ұйымдастырылды, ал жұмысшылар үшін кіру ақысы өте төмен немесе тегін болды. Кейбір көрмелерде жұмысшылар жасаған өнер туындылары көрсетілді, олар көбінесе KdF ұйымдастырған сыныптарда жасалған. Барлық көрмелерде өнер сатылымға қойылды. Кейде Вильгельм Брюкнер Рюггеберг және Вильгельм Фуртвенглер сияқты танымал композиторлар осы өнерлеу шараларында Берлин филармониясының оркестріне жетекшілік етті, ал басқа уақыттарда концерттерді жергілікті композиторлар жүргізіп, жергілікті оркестрлер орындады.

Елімізде және шетелде

Спорттық басқарма KdF жұмыс істеген кезеңде бірнеше спорттық іс-шаралар мен сабақтар ұйымдастырды. Жаз айларында атпен саяхаттау, желкендеу және жүзу сияқты шаралар ұсынылды. Қыс айларында KdF шаңғы тебу, коньки тебу және қысқы жаяу жүру сияқты шараларды ұйымдастырды. Көптеген шаралар мен іс-шаралар демалыс күндері өткізілді, ал еріктілер, көбінесе жалақысыз мектеп мұғалімдері, жаттығулар мен спорт сабақтарын жүргізді. KdF жергілікті мектептердің спорт залдары мен мәжіліс залдарын пайдаланды және адамдар алдын ала тіркелмей, 90 минуттық сабақтарға 30 пфеннинг төлеп қатыса алатын «ашық курстарды» ұсынды. «Жабық курстарға» қатысу үшін толық курсқа тіркелу қажет болды, құны 90 минутқа 80 пфеннинг болды және көбінесе бокс, гольф және ескек есу сияқты білікті спорт түрлерін қамтыды. KdF құрылғанның алғашқы кезеңдерінде ұйымдастырылған шаралар көбінесе бәсекелестік, жаттығу және жоғары нәтижелерді күтуден әдейі бас тартты. Бұл курсқа халықтың қуанышын арттыру және денсаулығын жақсартуға бағытталды. Мүмкін, себебі үкімет қатысушы топтар арасындағы қарсылықты болдырмауға тырысқан болуы мүмкін, керісінше, ынтымақтастықты ынталандыруға және қолдауға тырысқан. 1939 жылы KdF Халықаралық Олимпиада комитетінен Олимпиада кубогын алды. Бос уақыт басқармасы жұмысшыларға түрлі шаралар мен жеңілдіктер ұсынды. Қалалардағы жұмысшыларға кинотеатрларға, музыкалық және театрлық қойылымдарға жеңілдікпен билеттер ұсынумен қатар, KdF кинопроекторлармен және дыбыс күшейткіштерімен жабдықталған «театрлық пойыздар» арқылы ауылдық жерлерде де шаралар ұйымдастырды. Пропаганда министрлігінің келісімімен Берлиндегі «Үлкен театр» (Großes Schauspielhaus) «Халық театры» (Theater des Volkes) деп аталды және KdF-тің ресми театры ретінде құрылды, ал ірі қалаларда көптеген басқа KdF театрлары ашылды. Ересектер білімі басқармасы осы театрларды үгіт-насихат фильмдерін көрсету үшін, сондай-ақ кинопойыздарды пайдаланды. Азаматтық артистерді жұмысқа алумен қатар, өз оркестрлерінің қойылымдарын ұйымдастырды, 1938 жылы KdF Уильям Шекспирдің «As You Like It» және Р.С. Шерифтің «Journey's End» сияқты қойылымдарға билеттер ұсынды, бірақ уақыт өте келе қойылымдар толығымен үгіт-насихаттық туындылармен алмастырылды. Басқа да танымал қойылымдар: «Тейлер Виббель» және «Күлкілер елі». Тоталды соғыс жарияланғаннан кейін, KdF пайдаланған көптеген музыканттар мен артистер әскерлерді көңілдіру үшін жұмылдырылды. Саяхат, жаяу жүру және демалыс басқармасы күндізгі және демалыс күндері болатын сапарлардан бастап бір аптаға дейін немесе үш аптадан астам уақытқа дейін созылатын түрлі жеңілдікпен демалыс сапарларын ұсынды. Германия немесе оның басып алынған және қосылған аумақтарына жолаушыларды пойыз және автобуспен жеткізе отырып, басқарма жаяу жүру және жүзу саяхаттары сияқты шараларды ұйымдастырды. Көптеген елдерде қонақ үй иелері мен кейбір жергілікті кәсіпкерлер туристердің көбеюіне байланысты пайда көбейді, сондай-ақ «Deutsche Reichsbahn» (Германияның ұлттық темір жолы) да пайда тапты. Көптеген туристердің ұзақ демалыс орындарына Альп таулары, Қара орманы, Солтүстік және Балтық теңіздерінің жағалаулары кірді, бірақ көптеген сапарлар түнгі немесе демалыс күндері болатын. Аншлюстен екі апта өткен соң, СС группфюреры Йозеф Бюркель «рейхскомиссар фюр ди рейверенигунг» («Қайта біріктіру комиссары») және гаулейтер болғаннан кейін, 2000 австриялық жұмысшыны алып жүретін алғашқы бес KdF пойзы Пассауға кетті, онда оларды салтанатты түрде қарсы алды. Бюркель барлық саяхатшылардың нацистер ретінде қайтып келетінін күтпегенін білдірді, бірақ олардың оған қарап: «Мен сізді түсінуге тырыстым» деп айтуларын күтті. Көптеген KdF саяхатшылары сапарларынан шағымданып, нашар саяхат жағдайларын, жергілікті тұрғындар мен KdF-тің екінші дәрежелі қарым-қатынасын және шаралардың реттелгендігіне байланысты бос уақыттың аздығын атап өтті. Ең танымал болғаны, кеңсе неміс азаматтарына круиздік сапарлар ұсынды. Бастапқыда KdF ұсынған бағдарлама болмағанымен, круиздердің алғашқы табыстары алты ірі кемеге, соның ішінде «MV Wilhelm Gustloff» және «MV Goya» кемелеріне KdF пайдалану үшін арнайы салынды, ал тағы алтысы жалға алынды. Олар круиздік сапарларға арнайы салынған алғашқы кемелер еді. Олар «KdF флоты» деп белгілі болды, ал «MV Robert Ley» оның флагмандық кемесі саналды. Осы круиздер арқылы нацизм халықаралық деңгейде насихатталды, сондықтан KdF саяхатшылары оны оң жағынан көрсетуі керек болды, қарапайым киініп, лайықты мінез-құлық танытуы керек еді. Кемедегі шараларға маскарад, саяси және білім беру лекциялары, сондай-ақ жеке германдық аймақтардың салтын көрсетуге арналған шаралар кірді, мысалы, туған жерлерінен келген би тобының билерін көрсету. Арақ ішуге тыйым салынды, ал үкімет кемелерге жолаушылардың мінез-құлқын бақылау үшін тыңшыларды орналастырды. Круиздік сапарлар кейде KdF конкурстарында жүлде ретінде ұсынылды, бірақ олар қолжетімді болды; Мадейраға 18 күндік сапар 120 рейхсмаркқа тұсты, ол сол кездегі орташа айлық табыстың шамамен төрт есесіне тең болды, ал Норвегияға 7 күндік сапар шамамен 50 рейхсмаркқа тұсты. Круиздер арзан болғанымен, жұмысшылар осы сапарларда аз өкілдік етті, KdF-тің круизге қатысушыларының көпшілігі орта тапқа жатты. Германияның Совет Одағына басып кіргеннен кейін туризм мүмкіндіктері тоқтатылды және ұйым көбінесе ішкі шаралар мен әскерлерді көңілдіруге көшті; осы уақытқа дейін KdF 45 миллионнан астам тур пакеттерін сатқан, жалпы саны 700 мыңнан астам неміс саяхатшысын қамтыған. Нацистік үкімет шетелден де туристерді тартуға тырысты, бұл міндетті «Министерство для народного просвещения и пропаганды» («Халықтың білім беру және насихаттау министрлігі») хатшыларының бірі Герман Эссер орындады. «Deutschland» деген атпен шыққан көп тілді және түрлі-түсті буклеттер Германияны бейбіт, идиллиялық және прогрессивті ел ретінде көрсетті, бір рет министрліктің басшысы Йозеф Геббельс Кёльн карнавалының екіұшты суретінде күлімдеп тұрған суретке түсірілді. Германияның Совет Одағына басып кіргеннен кейін туризм мүмкіндіктері тоқтатылды және ұйым ішкі шараларға көшті; осы уақытқа дейін KdF 45 миллионнан астам тур пакеттерін сатқан.

Соғыс уақытындағы іс-шаралар

KdF 1935 жылы "әскерге қамқорлық жасау бөлімшелерін" (Truppenbetreuung) құрды, ал 1939 жылы Польшаға шабуылдан кейін Қоғамдық ағарту және пропаганда министрлігі KdF-тің "Әскерге қамқорлық жасау" бөлімін құрды, Гёббельс Ханс Хинкельді оның басшысы етіп тағайындады. АҚШ-тың USO-ның баламасы болған әскерге күтім жасау бөлімшелері портативті сахналар мен музыканттар мен актерлер сияқты азаматтық орындаушыларды пайдаланып, оларды күніне 100 рейхсмаркаға дейін жалдады. Жалданған орындаушылардың көптегенінің тәжірибесі аз немесе олар үшінші деңгейдегі деп есептелді. 1941 жылдың соңына қарай бұл үлкен бағдарламаға айналды, өйткені әскерге қамқорлық жасайтын бөлімшелер Африканы қоса алғанда, барлық соғыс театрларында 300 000-нан астам қойылымдар ұйымдастырды. Хинкель ресми пропагандада бұл бөлімшелерді Вермахт сияқты маңызды деп сипаттап, солдаттар мен суретшілердің Гитлерге адалдығы арқылы ерекше байланыс орнатып, "Ұлттық-социалистік Үлкен Германиядағы қазіргі заманғы соғыс пен адамгершілік басшылықтың маңызды бөлігі" екенін мәлімдеді. Әскерлердің физикалық және психикалық денсаулығын жақсарту мақсатында KdF-тің басқа да жеңіл ойын-сауық түрлері, мысалы, өнер көрмелері мен спорт түрлері қолжетімді болды. Әскерге қамқорлық жасайтын бөлімшелердің ойын-сауығы тек Вермахт үшін ғана емес, сонымен қатар концлагерьдегі СС күзетшілері мен оккупацияланған аумақта тұратын "этникалық немістер" үшін де қойылымдар ұйымдастыру міндеті жүктелді. Германияның әскерге қамқорлық жасайтын бөлімшелері әлі күнге дейін толық зерттелмеген тақырып болып табылады. Бірнеше KdF круиздік кемелері Kriegsmarine-ге реквизицияланып, ауруханалық кеме ретінде пайдалануға айналдырылды. "Роберт Лей" кемесі 1939 жылдың тамызында реквизицияланып, алты ай жұмыс істегеннен кейін аурухана кемесі ретінде қайта жаңартылды. Кеме екінші дүниежүзілік соғыс кезінде бірнеше рет әртүрлі мақсаттарға айналдырылды және 1945 жылдың 9 наурызында Гамбург портында Корольдік әуе күштерінің бомбалауына ұшырады. Қалдықтары 1947 жылдың маусымына дейін су бетінде қалды, содан кейін Ұлыбританияға сүйреліп әкелініп, мақұлданып таратылды. 1939 жылдың қыркүйегінде реквизицияланған "Wilhelm Gustloff" кемесі Lazarettschiff D деп белгіленді және ауруханалық кеме ретінде пайдалануға айналдырылды. 1940 жылдың қарашасында кемеден медициналық жабдық алынып, казарма кемесі ретінде пайдалануға айналдырылды. Операция "Ганнибал" кезінде азаматтық және әскери қызметкерлерді тасымалдау міндеті жүктелген Lazarettschiff D 1945 жылдың 30 қаңтарында Пруссиядан Германияға қайтып келе жатқанда батып, шамамен 9934 адам қаза тапты. Бұл тарихтағы ең қасіретті теңіз апаттарының бірі.

Халықтың көлігі

KdF-тің неміс жұмысшылары үшін ең маңызды бағдарламасы – қолжетімді бағадағы KdF Wagen автокөлігін өндіруді ұйымдастыру болды, ол кейін Volkswagen Beetle (Volkswagen неміс тілінде «Халық көлігі») атанып кетті. Бұл жобаны Гитлердің тапсырысымен инженер Фердинанд Порше бастады. Неміс автокөлік өнеркәсібі Гитлердің Volkswagen-ді 1000 рейхсмаркаға немесе одан арзанға сату талабын орындай алмағандықтан, жобаны Неміс еңбек фронты (Deutsche Arbeitsfront; DAF) өз қолына алды. DAF-қа жұмыс істей бастаған Порше Фаллерслебенде Volkswagen зауытын құрысқа салды, бұл жобаға кеткен шығынның бір бөлігі DAF-тың жинаған қаржысын тартып алу және DAF мүшелері төлеген жарналарды заңсыз пайдалану есебінен толықтырылды. Volkswagen автокөліктері неміс жұмысшыларына бөліп төлеу арқылы сатылды, көлік алушылар төлемдер жасап, мөртаңбаларды жинақ кітабына жабыстырып, кітап толғанда көлікті алып отырды. Соғыс кезеңінде өндіріс басқа бағытқа ауысқандықтан, ешбір жеке азамат KdF Wagen-ді алған жоқ, бірақ соғыстан кейін Volkswagen кейбір клиенттеріне мөртаңба кітапшалары үшін 200 DM жеңілдік берді. «Бейтел» зауыты негізінен Volkswagen Kübelwagen, яғни «Джиптің» неміс аналогын шығаруға бейімделді. Өндірілген аз ғана «Бейтеректер» дипломатиялық корпустың және әскери шенеуніктердің қарамағына берілді.

Насихаттау

Нацистік Германияда маңызды үгіт құралы радио болды, оны Гёббельс түсінген және пайдалануға тырысқан. Оның өтініші бойынша инженер Отто Грайсинг «халық қабылдағышын» немесе «халық радиосын» (Volksempfänger) жасады. Алғашқы модель VE301 болды және 1933 жылдың тамызында 76 рейхсмаркаға, сол кездегі екі апталық орташа жалақыға тең бағамен ұсынылды. Кейіннен арзан модель шығарылды, DKE38 (кейде оны неміс халқы «Гёббельс мұрны» – Goebbels Schnauze деп атады) және KdF таңбалы радионың негізі ретінде қолданылды. Кедей немістерге бұл құралға алғаш рет қол жеткізуге мүмкіндік берді, құны 35 рейхсмарканы құрады және бөліп төлеу опциясы ұсынылды. Арзан өндірілген бұл радиолардың қабылдау радиусы шамалы болды, бірақ радиолар Deutschlandsender және жергілікті Reichssender станцияларын қабылдай алса, бұл жеткілікті деп есептелді. Радиолардың бағасы мүмкіндігінше төмен болуы үшін жасалды, ал неміс емес радиостанцияларды тыңдау қылмыстық құқық бұзушылық болғандықтан, қабылдау радиусының шамалы болуы мақсатты түрде жасалған деп болжанады. Құқық бұзушылықтар айыппұл салудан және радиоларды тәркілеуден бастап, әсіресе соғыстың соңғы кезеңінде концлагерьке немесе өлім жазасына дейін жетеді. KdF-ті насихаттау үшін көптеген фильмдер түсірілді, көбінесе оларда ұйым ұсынатын әртүрлі іс-шараларға қатысқан жұмысшылар бейнеленді. Мысалы, UFA компаниясы «Хенкель – неміс зауыты жұмысында» (Henkel ein deutsches Werk in seiner Arbeit) атты фильмді жасады, онда зауыттардың жағдайының жақсарғаны көрсетілді. Топтар дене шынықтыру жаттығуларын жасап, компания аумағында серуендеп, компания кітапханасынан кітаптар алғандары бейнеленді.

Жұмыстан кейін

Feierabendgestaltung ("Жұмыстан кейінгі ұйымдастыру") – KdF бағдарламасы аясында күнделікті бос уақытты "жоспарлы" түрде құрылдандыру, нацистер жеке мемлекеттік органдар арқылы, оның ішінде Amt Feierabend ("Жұмыстан кейінгі іс-қимыл кеңсесі") және Amt Volksbildungswerk ("Халықтық білім беру жұмысы кеңсесі") арқылы іске асыруға тырысқан. Нацистік Германияда "жұмыстан кейінгі ұйымдастыру" термині ұйымдастырылған бос уақыт қызметінің барлық саласына, соның ішінде демалысқа да қолданылатын болды.