Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Вильгельм Густлофф: Вильгельм Густлофф (30 қаңтар 1895 - 4 ақпан 1936) - Швейцариядағы Ұлттық-социалистік партияның (НСДАП/АО – Германиядан тыс жерде тұратын неміс азаматтары үшін нацистік партия ұйымы) негізін қалаушы. Ол 1932 жылдан өліміне дейін оған жетекшілік етті. 1936 жылы Густлоффты нацистік партияның өркендеуіне наразы болған хорват еврейі Дэвид Франкфуртер өлтірді. Густлоффты өлтіргеннен кейін Франкфуртер дереу полицияға тапсырып, «Мен еврей болғандықтан оқ аттым» деп мойындады.
Founder of the Nationalsocialist Party of Switzerland
Wilhelm Gustloff (30 January 1895 – 4 February 1936) was the founder of the Swiss NSDAP/AO (the Nazi Party organisation for German citizens living outside Germany) at Davos. He led it from 1932 until his death. In 1936, Gustloff was assassinated by David Frankfurter, a Croatian Jew outraged by the growth of the Nazi Party. After killing Gustloff, Frankfurter immediately surrendered and confessed, telling the police that "I fired the shots because I am a Jew."
Өмір және қастандық
Густлофф – саудагер Герман Густлофф пен оның әйелінің ұлы болды. Білім алғаннан кейін Швейцария үкіметінде метеоролог болып жұмыс істеді және 1927 жылы НСДАП-ға қосылды. Ол «Сион ақсақалдарының хаттамалары» (1903) атты антисемиттік үгіт кітабын таратуға көмектесті. Швейцария еврей қауымының өкілдері кітапты таратушы швейцариялық НСДАП/АО-ны қорлау үшін сотқа берді. Густлофф 1936 жылы Давоста НСДАП-тың күшеуіне ашуланған, Югославиялық (қазіргі Хорватиядан) еврей студенті Дэвид Франкфуртердің қолынан қаза тапты. Франкфуртер швейцариялық полицияға дереу басылып, «Мен еврей болғандықтан оқ аттым» деп мойындады. 1923 жылы Лозаннада ұқсас саяси себептермен совет дипломатын өлтірген Морис Конрадиден айырмашылығы, ол кінәлі деп танылып, 18 жылға бас бостандығынан айырылды. 17 мамыр 1945 жылы.
Gustloff was a son of merchant Herrmann Gustloff and his wife. After his education, he worked for the Swiss government as a meteorologist, and joined the NSDAP in 1927. He assisted in the distribution of the antisemitic propaganda book The Protocols of the Elders of Zion (1903). Members of the Swiss Jewish community sued the book's distributor, the Swiss NSDAP/AO, for libel. Gustloff was shot and killed in Davos in 1936 by David Frankfurter, a Yugoslav Jewish student (from what is now Croatia), who was incensed by the growth of the NSDAP. Frankfurter surrendered immediately to the Swiss police, confessing "I fired the shots because I am a Jew". Unlike Maurice Conradi, who killed a Soviet diplomat in Lausanne in 1923 with similar political motives, he was convicted and sentenced to 18 years imprisonment. On May 17, 1945
Салдары
Густлофты Мекленбургтегі Шверин қаласындағы туған жерінде мемлекеттік жерлеу рәсімі өтті, оған Адольф Гитлер, Жозеф Геббельс, Герман Геринг, Генрих Гиммлер, Мартин Борман және Йоахим фон Риббентроп қатысты. Мыңдаған Гитлер жастары оның жолына тізілді. Оның мәйіті Давостан Шверинге арнайы пойызбен тасымалданды, ол Штутгарт, Вюрцбург, Эрфурт, Галле, Магдебург және Виттенберг қалаларында тоқтады. Густловтың жесірі, анасы және бауыры жерлеу рәсіміне қатысып, Гитлерден жеке бас көңіл көрсетті. Эрнст Вильгельм Боле Густлофтың жерлеу рәсімінде оның құрметіне алғашқы сөздерді айтты. Густлофф нацистік идеалдар үшін шейіт деп жарияланды. Оның қазасы 1938 жылғы «Кристалл түні» қастандығына себеп болған үгіт-насихаттың бір бөлігіне айналды. Гитлердің хатшысы болған оның әйелі Хедвиг Гитлерден ай сайын , қазіргі шамамен 13 000 АҚШ долларына тең «құрметті жалақы» алды. 1938 жылы Парижде Гершель Гриншпанның неміс дипломаты Эрнст вом Ратты өлтіруінен өзгеше, Густловтың өлімі бірден саяси мақсатта пайдаланылып, «Кристалл түніне» ықпал етпеді. Гитлер Германияның 1936 жылғы жазғы Олимпиада ойындарын қабылдау құқығынан айырылып қалмау үшін елде антисемитизмді қоздырмауды қалады. Оның антисемиттік саясаты ойындарды басқа жерге көшіру туралы талаптарға әкелді. Дегенмен, «Völkischer Beobachter» газетінің бірінші бетінде Франкфуртердің өлімін талап ететін редакциялық мақала жарияланды.
Gustloff was given a state funeral in his birthplace of Schwerin in Mecklenburg, with Adolf Hitler, Joseph Goebbels, Hermann Göring, Heinrich Himmler, Martin Bormann and Joachim von Ribbentrop in attendance. Thousands of Hitler Youth members lined the route. His coffin, transported on a special train from Davos to Schwerin, made stops in Stuttgart, Würzburg, Erfurt, Halle, Magdeburg and Wittenberg. Gustloff's widow, mother and brother attended the funeral and received personal condolences from Hitler. Ernst Wilhelm Bohle was the first at Gustloff's funeral to recite a few lines in his honour. Gustloff was proclaimed a Blutzeuge of the Nazi cause. His murder became part of the propaganda that served as pretext for the 1938 Kristallnacht pogrom. His wife Hedwig, who had been Hitler's secretary, received from Hitler personally a monthly "honorary pay" of , the equivalent of some US$13,000 today. Unlike the assassination of the German diplomat Ernst vom Rath by Herschel Grynszpan in Paris in 1938, Gustloff's death was not immediately politicized to incite Kristallnacht. Hitler did not want to risk any domestic bouts of antisemitism to cause Germany to lose the recently awarded right to host the 1936 Summer Olympics. His antisemitic policies had already led to some calls to relocate the games. Nevertheless, an editorial on the front page of Völkischer Beobachter demanded Frankfurter's execution.
Атаулар ауыстырылуы
Германиялық круиздік кеме MV Вильгельм Густлофф нацистік режим тарапынан Густлофтың атымен аталды. Кеме 1945 жылғы 30 қаңтарда (кеме ат қойған адамның туған күніне 50 жыл толуымен бірге) Балтық теңізінде советтік S 13 суасты қайығымен батырылды. Кемеде көшпенді әскерилер мен қызыл әскерден қашып бара жатқан азаматтық бежендер болды. Бұл адамзат тарихындағы бір кеменің батып кетуінен болған ең көп өлім-жұлым. Оқиға туралы көп мәлімет әлі де белгісіз. 1933 жылы нацистік партия Вильгельм Густлофф Стифтунг ("Вильгельм Густлофф қоры") құрды, бұл ұлттық корпорация еврейлерден тартып алынған мүлік және байлық есебінен қаржыландырылды. Ол Густлофф Верке ("Густлофф фабрикалары") басқарды, бұл еврей иелерінен немесе серіктестерінен тартып алынған кәсіпорындар тобы еді. 1939 жылы Густлофтың құрметіне Берлиннің Suhler Waffen und Fahrzeugwerke шағын қару фабрикасы Вильгельм Густлофф Werke деп қайта аталды.
The German cruise ship MV Wilhelm Gustloff was named for Gustloff by the Nazi regime. The ship was sunk by the Soviet submarine S 13 on 30 January 1945 (coincidentally the 50th anniversary of her namesake's birth) in the Baltic Sea while carrying civilian refugees and military personnel fleeing from the advancing Red Army. About 9,400 people died, the greatest death toll from the sinking of a single vessel in human history. The disaster remains relatively unknown. In 1933 the Nazi Party created the Wilhelm Gustloff Stiftung ("The Wilhelm Gustloff Foundation"), a national corporation funded by properties and wealth confiscated from Jews. It ran the Gustloff Werke ("Gustloff Factories"), a group of businesses that had been confiscated from their Jewish owners or partners. The small arms factory Berlin Suhler Waffen und Fahrzeugwerke was renamed Wilhelm Gustloff Werke in Gustloff's honour in 1939.