Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс ұлтшыл және оккультистік қозғалысы (1918–25)
German nationalist and occultist movement (1918 25)
Туле қоғамы ( /ˈt//uː//l//ə/; Thule Gesellschaft), бастапқыда Studiengruppe für germanisches Altertum («Германдық ежелгіліктерді зерттеу тобы») деп аталған, Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін көп ұзамай Мюнхенде құрылған неміс оккультистік және [[Völkisch] қозғалысының тобы. Қоғам грек аңыздарындағы мифтік солтүстік елдің атымен аталып, негізінен Адольф Гитлер кейіннен Ұлттық-социалистік неміс жұмысшылар партиясына (НСДАП немесе нацистік партия) қайта ұйымдастырған [[Неміс жұмысшылар партиясы]] (DAP; Неміс жұмысшылар партиясы) демеушілігімен танымал. Гитлердің өмірбаян авторы Иан Кершоудың айтуынша, ұйымның «мүшелік тізімі Мюнхендегі ерте нацистік жақтастар мен жетекші тұлғалардың «кімнің кім екенін» көрсетеді», олардың ішінде Рудольф Гесс, Альфред Розенберг, Ханс Франк, Юлиус Леман, Готфрид Федер, Дитрих Эккарт және Карл Харрер бар. Автор Николас Гудрик Кларк Ханс Франк пен Рудольф Гесс Туле қоғамының мүшелері болған, бірақ басқа жетекші нацистер тек Туле жиналыстарында сөйлеуге шақырылған немесе олармен мүлдем байланысы болмаған деп санайды. Иоганнес Херингтің сөзіне сүйенсек, «Гитлер Туле қоғамына қатысқандығына ешқандай дәлел жоқ». Ол 1911 жылы құрылған және келесі жылы ресми түрде аталған құпия қоғам, Germanenorden (немесе «Тевтон ордені») тұқымдастығын сақтаған, Берлиннен келген жаралы Бірінші дүниежүзілік соғыс ардагері және суретші студенті болған. 1917 жылы Наухас Мюнхенге көшіп келді; оның Туле қоғамы Germanenorden-нің Мюнхендегі бөлімшесі үшін жасырын атау болуы керек еді, бірақ ордендегі жік алу салдарынан жағдай өзгерді. 1918 жылы Наухас Мюнхенде Рудольф фон Себоттендорфпен (немесе фон Себоттендорфпен) байланысқа түсті, ол оккультист және жаңадан сайланған Бавария провинциясының басшысы болды. Екеуі жұмысқа алу науқанында серіктес болды, ал Себоттендорф 1918 жылдың 18 тамызында ресми түрде ашылған Мюнхендегі Germanenorden Walvater ложасы үшін Наухастың Туле қоғамын жасырын атау ретінде қабылдады.
The Thule Society ('/t//uː//l//ə/; Thule Gesellschaft), originally the Studiengruppe für germanisches Altertum ('Study Group for Germanic Antiquity'), was a German occultist and [[Völkisch movement group founded in Munich shortly after World War I, named after a mythical northern country in Greek legend. The society is notable chiefly as the organization that sponsored the [[German Workers' Party (DAP; German Workers' Party), which was later reorganized by Adolf Hitler into the National Socialist German Workers' Party (NSDAP or Nazi Party). According to Hitler biographer Ian Kershaw, the organization's "membership list reads like a Who's Who of early Nazi sympathizers and leading figures in Munich", including Rudolf Hess, Alfred Rosenberg, Hans Frank, Julius Lehmann, Gottfried Feder, Dietrich Eckart, and Karl Harrer. Author Nicholas Goodrick Clarke contends that Hans Frank and Rudolf Hess had been Thule members, but other leading Nazis had only been invited to speak at Thule meetings or they were entirely unconnected with it. According to Johannes Hering, "There is no evidence that Hitler ever attended the Thule Society." a wounded World War I veteran turned art student from Berlin who had become a keeper of pedigrees for the Germanenorden (or "Order of Teutons"), a secret society founded in 1911 and formally named in the following year. In 1917, Nauhas moved to Munich; his Thule Society was to be a cover name for the Munich branch of the Germanenorden, but events developed differently as a result of a schism in the order. In 1918, Nauhas was contacted in Munich by Rudolf von Sebottendorf (or von Sebottendorff), an occultist and newly elected head of the Bavarian province of the schismatic offshoot known as the Germanenorden Walvater of the Holy Grail. The two men became associates in a recruitment campaign, and Sebottendorff adopted Nauhas's Thule Society as a cover name for his Munich lodge of the Germanenorden Walvater at its formal dedication on 18 August 1918.
Нанымдар
Туле қоғамының басты назары арий тегінің шығу тегіне қатысты болды. 1917 жылы "Германдық тәртіпке" қосылғысы келген адамдар, одан 1918 жылы Туле қоғамы пайда болған, өз тегі туралы арнайы "қанға байланысты сенім жариялануына" қол қоюға міндетті болды:
A primary focus of the Thule Society was a claim concerning the origins of the Aryan race. In 1917, people who wanted to join the "Germanic Order", out of which the Thule Society developed in 1918, had to sign a special "blood declaration of faith" concerning their lineage:
Қол қойған адам, өзінің білімі мен сенімі бойынша, өзінің немесе әйелінің тамырында еврей немесе басқа нәсілдің қаны ақпайтынына және олардың ата-бабаларының арасында басқа нәсілдердің өкілдері болмағанына ант етеді. "Туле" – грек-рим географтары ең солтүстікке (көбінесе Исландия деп көрсетілген) орналасқан жер еді. Латын тіліндегі "Ultima Thule" термині римдік ақын Вергилийдің "Георгикалар" деп аталатын пасторальдық өлеңдерінде де кездеседі. Туле бастапқыда Скандинавияның атауы болған болуы мүмкін, бірақ Вергилий оны белгілі әлемнің шеті туралы мақал ретінде қолданады, ал оның айтқаны Скандинавияға нақты сілтеме ретінде қарастырылмауы керек. Туле қоғамы Ultima Thule-ді Гренландия мен Исландияға жақын, алыс солтүстіктегі жоғалған ежелгі құрлық деп санады, нацистік мистиктер оны ежелгі Гипербореяның астанасы деп есептеді.
The signer hereby swears to the best of his knowledge and belief that no Jewish or coloured blood flows in either his or in his wife's veins, and that among their ancestors are no members of the coloured races. "Thule" was a land located by Greco Roman geographers in the farthest north (often displayed as Iceland). The Latin term "Ultima Thule" is also mentioned by Roman poet Virgil in his pastoral poems called the Georgics. Thule originally was probably the name for Scandinavia, although Virgil simply uses it as a proverbial expression for the edge of the known world, and his mention should not be taken as a substantial reference to Scandinavia. The Thule Society identified Ultima Thule as a lost ancient landmass in the extreme north, near Greenland or Iceland, said by Nazi mystics to be the capital of ancient Hyperborea.
Іс-шаралар
Туле қоғамы Баварияда 1500-ге жуық, ал Мюнхенде 250-ге жуық жақтастың ықпалына ие болды. Туле қоғамының жақтастары нәсіл теориясына, әсіресе еврейлер мен коммунистерге қарсы күреске ерекше қызығушылық танытты. Себоттендорф 1918 жылдың желтоқсан айында Баварияның социалистік премьер-министрі Курт Эйснерді құрықтау жоспарын жасағанмен, оны іске асыра алмады. 1919 жылдың сәуір айындағы Бавария төңкерісі кезінде тулистер үкіметке тымысынан кіруге және төңкеріс жасауға тырысқандары үшін айыпталды. 26 сәуірде Мюнхендегі коммунистік үкімет қоғамның кеңсесіне шабуыл жасап, жеті мүшесін тұтқынға алып, 30 сәуірде оларды ажалға түсірді. Олардың арасында Уолтер Наухаус және үш аристократ болды, соның ішінде топтың хатшысы болған графиня Хейла фон Вестарп, сондай-ақ бірнеше еуропалық патшалық үйлермен туысқан Турн мен Таксис князі Густав та бар еді. Жауап ретінде Туле 1 мамырда ақ әскерлер қалаға кірген кезде азаматтардың көтерілісін ұйымдастырды.
The Thule Society attracted about 1,500 followers in Bavaria, including 250 followers in Munich. The followers of the Thule Society were very interested in racial theory and, in particular, in combating Jews and communists. Sebottendorff planned but failed to kidnap Bavarian socialist prime minister Kurt Eisner in December 1918. During the Bavarian revolution of April 1919, Thulists were accused of trying to infiltrate its government and of attempting a coup. On 26 April, the Communist government in Munich raided the society's premises and took seven of its members into custody, executing them on 30 April. Amongst them were Walter Nauhaus and three aristocrats, including Countess Heila von Westarp who functioned as the group's secretary, and Prince Gustav of Thurn and Taxis who was related to several European royal families. In response, the Thule organised a citizens' uprising as White troops entered the city on 1 May.
Münchener Beobachter газетінің
1918 жылы Туле қоғамы жергілікті апталық газетті, «Мюнхендік бақылаушыны» сатып алып, оның атын «Мюнхендік бақылаушы және спорт газеті» деп өзгертті, газет таралымын арттыру мақсатында. Кейін «Мюнхендік бақылаушы» газеті «Völkischer Beobachter» («Халықтық бақылаушы») болып өзгерді, ол нацистердің бас газетіне айналды. Оны Карл Харрер редакциялаған.
In 1918, the Thule Society bought a local weekly newspaper, the Münchener Beobachter (Munich Observer), and changed its name to Münchener Beobachter und Sportblatt (Munich Observer and Sports Paper) in an attempt to improve its circulation. The Münchener Beobachter later became the Völkischer Beobachter ("Völkisch Observer"), the main Nazi newspaper. It was edited by Karl Harrer.
Германияның еңбекшілер партиясы
Антон Дрекслер Мюнхендегі түрлі оңшыл жұмысшылар ұйымдары мен Тюле қоғамы арасында байланыс орнатқан. 1919 жылдың 5 қаңтарында ол Тюле қоғамының Карл Харрермен бірге «Неміс жұмысшы партиясын» (DAP) құрды. Адольф Гитлер сол жылдың қыркүйек айында осы партияға қосылды. 1920 жылдың ақпан айының соңына қарай ДАП «Ұлттық социалистік неміс жұмысшы партиясы» (NSDAP; Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei), көбінесе нацистік партия деп аталатын партияға қайта құрылды. Себоттендорф сол кезде Тюле қоғамынан шығып, ДАП-қа немесе нацистік партияға ешқашан қосылмады. Дитрих Брондер (Bevor Hitler kam, 1964) Тюле қоғамының басқа мүшелері кейін нацистік Германияда танымал болды деп мәлімдеді: тізімге Дитрих Эккарт (Гитлердің Erik Jan Hanussen-мен бірге көпшілік алдында сөйлеу өнерін жетілдірген және «Mein Kampf» кітабын оған арнаған), сондай-ақ Готфрид Федер, Ханс Франк, Герман Геринг, Карл Хаушхофер, Рудольф Гесс, Генрих Гиммлер және Альфред Розенберг кірді. Тарихшы Николас Гудрик Кларк бұл мүшелік тізімін және осыған ұқсас талаптарды «жалған» және «қиялға берілген» деп сипаттады. Ол Федер, Эккарт және Розенбергтің 1918 жылғы Бавария революциясы кезінде Тюле қоғамы көрсеткен қонақжайлылықтан басқа ештеңе болмағанын атап өтті. Алайда, ол соңғы кезде Гесс пен Франк нацистік партияда танымал бола бастағанға дейін қоғам мүшелері болғанын мойындады. Керісінше, Иоганнес Херингтің қоғам отырыстарының күнделігі растайтын мәліметтерге сәйкес, ол ешқашан бірде-бір отырысқа қатыспаған. Гитлердің өзі «эзотерикалық» мәселелерге қызығушылық танытпағаны және оларға уақыт бөлмегені анық. Вильгельм Лафорс және Макс Сессельман («Münchener Beobachter» газетінің қызметкерлері) кейіннен НСДАП-қа қосылған Тюле мүшелері болды. Генрих Гиммлер көптеген оккульттік идеяларды қабылдады, ол мистикаға үлкен қызығушылық танытты, Гитлерден айырмашылығы, бірақ Хонеге сәйкес, Гиммлер басқаратын «Штуцштаффель» (СС) Тюле қоғамынан гөрі Игнатий Лойоланың иезуиттер орденінің құрылымын үлгі еткен.
Anton Drexler had developed links between the Thule Society and various extreme right workers' organizations in Munich. He established the Deutsche Arbeiterpartei (DAP; German Workers' Party) on 5 January 1919, together with the Thule Society's Karl Harrer. Adolf Hitler joined this party in September the same year. By the end of February 1920, the DAP had been reconstituted as the Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei (NSDAP; National Socialist German Workers' Party), often referred to as the Nazi Party. Sebottendorff by then had left the Thule Society, and never joined the DAP or the Nazi Party. Dietrich Bronder (Bevor Hitler kam, 1964) alleged that other members of the Thule Society were later prominent in Nazi Germany: the list includes Dietrich Eckart (who coached Hitler on his public speaking skills, along with Erik Jan Hanussen, and had Mein Kampf dedicated to him), as well as Gottfried Feder, Hans Frank, Hermann Göring, Karl Haushofer, Rudolf Hess, Heinrich Himmler, and Alfred Rosenberg. Historian Nicholas Goodrick Clarke has described this membership roll and similar claims as "spurious" and "fanciful", noting that Feder, Eckart, and Rosenberg were never more than guests to whom the Thule Society extended hospitality during the Bavarian revolution of 1918, although he has more recently acknowledged that Hess and Frank were members of the society before they came to prominence in the Nazi Party. Evidence on the contrary shows that he never attended a meeting, as attested to by Johannes Hering's diary of society meetings. It is quite clear that Hitler himself had little interest in, and made little time for, "esoteric" matters. Wilhelm Laforce and Max Sesselmann (staff on the Münchener Beobachter) were Thule members who later joined the NSDAP. Many occult ideas found favour with Heinrich Himmler, who had a great interest in mysticism, unlike Hitler, but the Schutzstaffel (SS) under Himmler emulated the structure of Ignatius Loyola's Jesuit order rather than the Thule Society, according to Hohne.
Құрлық теориясы
Туле қоғамы өзінің оккульттік тарихы (әсіресе SS-тің Аненербе бөлімі сияқты) салдарынан нацистік Германияға байланысты көптеген артық көріністер мен құпия теорияларының орталығына айналды. Мұндай теориялардың бірі – Врил энергиясымен жұмыс істейтін нацистік Ұшатын объектілердің (НЛО) жасалуы туралы болжамдар.
The Thule Society has become the center of many conspiracy theories concerning Nazi Germany, due to its occult background (like the Ahnenerbe section of the SS). Such theories include the creation of vril powered Nazi UFOs.