Кіріспе
1881–1923 жылдардағы Испанияның бейресми саяси жүйесі. 19 және 20 ғасырлардағы Испанияның саяси кезеңі. 19 ғасырдың соңы мен 20 ғасырдың басындағы испан саясатында «Бейбіт алмасу» (El Turno Pacífico) – екі үлкен партияның жалпы сайлау қорытындысын алдын ала шешу үшін қолданған бейресми тәсіл. Бұл тәсіл консерваторлар мен либералдар партиясының билікті кезекпен иеленуін қамтамасыз етті.
a 19th and 20th century Spanish political arrangement
In Spanish politics during the late 19th and early 20th centuries, El Turno Pacífico ("The Peaceful Turn") was an informal system operated by the two major parties for determining in advance the result of a general election. The system ensured that the Conservative Party and the Liberal Party would have alternating periods in power.
Операция
Турно жүйесінде, келесі үкіметті патша алдымен таңдайтын, содан кейін сайлауды "жасайтын" (encasillado деп аталатын, немесе "шолуға салу"), жеңіске қол жеткізуді қамтамасыз ететін. Бір мерзім билік еткен соң, оппозицияның кезегі келетін. Жүйенің негізгі элементі – ішкі істер министрі, провинциялық әкімдер және жергілікті билеушілер (касиктер) арасындағы байланыс. Көптеген сайлау округтеріндегі касиктер өз қолдаушыларына қалай дауыс беру керектігін көрсетіп, бағыт-бағдар беретін. Португалияда осыған ұқсас жүйе pt деп аталды.
Мотивация
Турно Пасифико Антонио Кановас дель Кастильомен құрылды және Кановастың қайта жаңғырту кезеңінің екі "ресми" партиясы – Partido Conservador (немесе Либералды консерваторлар) және Partido Liberal (немесе Либералдар) – кезекпен билікті сақтап қалуын қамтамасыз етті. Екі партия да монархияны қолдады және оларды "билеуші топтың" фракциялары деп қарастыруға болады. Шамамен бір ғасырлық саяси тұрақсыздық пен көптеген азаматтық соғыстардан кейін, 1874 жылғы қайта жаңғырту Испанияда саяси тұрақтылыққа қол жеткізуді мақсат етті. Турно кезінде буржуазияның ешбір тобы оқшауланған сезімге тап болмады және қамқорлық көлемі екі есеге артты. Бұл жүйе 1898 жылға дейін тиімді жұмыс істеді, Альфонсо XII 1885 жылы қайтыс болғаннан кейін де сақталды, бірақ ірі партиялардың арасындағы жіктер мен сайлаушылардың белсенділігінің артуы салдарынан одан әрі жұмыс істеу қиындады.
Қалпына келтіру
Ұлыбритания үлгісінде салынғанына қарамастан, испан демократиясы халық пікіріне сезімталдық танытпады, себебі (шамамен 1914 жылға дейін) сайлау қорытындысы көбінесе бұрыннан белгілі болды. Испанияның испан-американ соғысындағы жеңілісінен кейін наразылық күшейе бастады. 1918 және 1919 жылдары ауыр тұрақсыздық орын алды, бірақ 1920 мен 1923 жылдар аралығында «бұрылыс» жүйесін қайта жаңғыртуға күшті әрекет жасалды. Бұл жүйе 1923 жылдың қыркүйегінде генерал Мигель Примо де Ривера жасаған әскери төңкеріспен тоқтатылды.
Сайлау нәтижесі
Екі негізгі партияның сайлау нәтижесі, 1876-1923 жж.
Депутаттар Күні % дауыс бермегендер Консерваторлар Либералдар Басқалар
23 қаңтар 1876 45 333 27 31
20 сәуір 1879 293 56 43
20 тамыз 1881 29 39 297 56
27 сәуір 1884 28 318 31 43
4 сәуір 1886 56 278 58
1 ақпан 1891 253 74 72
5 наурыз 1893 44 281 75
12 сәуір 1896 269 88 44
27 наурыз 1898 68 266 67
16 сәуір 1899 35 222 93 76
19 мамыр 1901 33 79 233 89
26 сәуір 1903 234 102 67
10 қыркүйек 1905 115 229 60
21 сәуір 1907 33 252 69 83
8 мамыр 1910 17 102 219 83
8 наурыз 1914 24.7 188 85 135
9 сәуір 1916 20.3 88 230 91