Құрып кеткен Овираптор динозавры

Кіріспе

Жойылып кеткен динозаврлар туысы

Овираптор ('/əʊ//v//ɪ//r//æ//p//t//ər/; ) – Азияда Кейінгі Бор дәуірінде өмір сүрген овирапторид динозаврлар туысы. Алғашқы қалдықтары 1923 жылы Рой Чапман Эндрюс басқарған палеонтологиялық экспедиция кезінде Монголияның Джадохта формациясынан табылды, ал келесі жылы Генри Фэрфилд Осборн бұл туысқа және түріне – Oviraptor philoceratops атауын берді. Туыс атауы бастапқыда жұмыртқа ұрлау әдеттері туралы болжамға сілтеме жасайды, ал түр атауы осы көзқарасты нығайту мақсатында, цератопстар жұмыртқаларына басымдық беруді білдіреді. Көптеген үлгілер осы туысқа жатқызылғанына қарамастан, Овираптор тек бір жартылай қаңқасымен (голотип ретінде қарастырылады), сондай-ақ он бес шамасындағы жұмыртқадан тұратын ұясымен және жасөспірімнің бірнеше кішкентай фрагменттерімен ғана белгілі. Овираптор – қауырсынды овирапторид, ұзындығы шамамен 2-3 метр, салмағы болжам бойынша аралықта болған. Оның кең төменгі жақ сүйегі және басында крест болуы мүмкін. Жоғарғы және төменгі жақтарында тістер болмаған, олардың орнына мүйізді тұмсық дамыған, ол төменгі жақтардың күшті құрылысымен байланысты тамақтану кезінде қолданылған. Алдыңғы аяқтары жақсы дамыған, созылған, үш саусақты және иісті тырнақтары бар. Басқа овирапторидтер сияқты, Овираптордың да төрт саусақты аяқтары болған, бірінші саусағы кішірейтілген. Құйрығы тым ұзын болмаған, үлкен қауырсынды ұшқыш қанаттарды ұстап тұрған пигостильмен аяқталған. Овираптордың алғашқы туыстық байланыстары сол кезде толыққанды түсініксіз болды, сондықтан оны бастапқы сипаттаушы Генри Осборн туыс емес Ornithomimidae отрядына жатқызды. Алайда, Ринчен Барсбольд жасаған қайта зерттеулер Овираптордың жеке отрядқа – Oviraptoridae-ге жатуға жеткілікті ерекше екенін көрсетті. Овираптор алғаш сипатталғанда, голотиптің динозавр ұясымен тығыз байланысты болуына байланысты, оны жұмыртқа ұрлайтын, жұмыртқа жейтін динозавр деп есептеген. Алайда, ұя салған көптеген овираптозаврлардың табылуы осы үлгінің шын мәнінде ұяны күзетіп тұрғанын, жұмыртқа ұрлап немесе жемегенін көрсетті. Сонымен қатар, голотиптік үлгімен бірге кішкентай жас немесе ұядан шыққан баланың қалдықтары табылды, бұл ата-аналық қамқорлықты одан әрі растайды.

Oviraptor ('/əʊ//v//ɪ//r//æ//p//t//ər/; ) is a genus of oviraptorid dinosaur that lived in Asia during the Late Cretaceous period. The first remains were collected from the Djadokhta Formation of Mongolia in 1923 during a paleontological expedition led by Roy Chapman Andrews, and in the following year the genus and type species Oviraptor philoceratops were named by Henry Fairfield Osborn. The genus name refers to the initial thought of egg stealing habits, and the specific name was intended to reinforce this view indicating a preference over ceratopsian eggs. Despite the fact that numerous specimens have been referred to the genus, Oviraptor is only known from a single partial skeleton regarded as the holotype, as well as a nest of about fifteen eggs and several small fragments from a juvenile. Oviraptor was a rather small feathered oviraptorid, estimated at long with a weight between It had a wide lower jaw with a skull that likely had a crest. Both upper and lower jaws were toothless and developed a horny beak, which was used during feeding along the robust morphology of the lower jaws. The arms were well developed and elongated ending in three fingers with curved claws. Like other oviraptorids, Oviraptor had long hindlimbs that had four toed feet, with the first toe reduced. The tail was likely not very elongated, and ended in a pygostyle that supported large feathers. The initial relationships of Oviraptor were poorly understood at the time and was assigned to the unrelated Ornithomimidae by the original describer, Henry Osborn. However, re examinations made by Rinchen Barsbold proved that Oviraptor was distinct enough to warrant a separate family, the Oviraptoridae. When first described, Oviraptor was interpreted as an egg thief, egg eating dinosaur given the close association of the holotype with a dinosaur nest. However, findings of numerous oviraptorosaurs in nesting poses have demonstrated that this specimen was actually brooding the nest and not stealing nor feeding on the eggs. Moreover, the discovery of remains of a small juvenile or nestling have been reported in association with the holotype specimen, further supporting parental care.

Ашу тарихы

Овираптордың алғашқы қалдықтары 1923 жылы Үшінші Орталық Азия экспедициясы барысында Монголияның Бэйн Дзак аймағында (Отты жартастар деп те аталады), Қырық дәуірінің соңғы кезеңіне жататын Джадохта формациясының қызғылт құмтастарында табылды. Бұл экспедицияны Солтүстік Америка табиғат зерттеушісі Рой Чапман Эндрюс басқарды, нәтижесінде ғылым үшін жаңа үш тероподтың қаңқа қалдықтары – оның ішінде Овираптордың да қаңқасы табылды. Бұл қаңқаларды 1924 жылы Солтүстік Америка палеонтологы Генри Фэрфилд Осборн ресми түрде сипаттады. Жаңа материал негізінде ол Oviraptor, Saurornithoides және Velociraptor туыстарын атады. Oviraptor туысы типтік түрі O. philoceratops негізінде құрылды, оның голотипі AMNH 6517 нөмірімен тіркелді. Бұл қаңқа толық емес, арқа бөлігі жоқ, бірақ қатты сығылған бас сүйегі, жартылай мойын және арқа омыртқалары, кеуде сүйектері (соның ішінде сол қол және жартылай есікшелер), сол ilium және бірнеше қабырғалар сақталған. Осыған сәйкес, бұл үлгі 15 жұмыртқадан тұратын ұяның үстінде табылған, ал ұя AMNH 6508 каталогында тіркелді. Бас сүйегі жұмыртқалардан тек қана шөгіндімен ғана бөлінген. Екі үлгінің жақын орналасқандығын ескере отырып, Осборн Овирапторды жұмыртқа жейтін динозавр деп түсіндірді. «Oviraptor» атауының латын тілінен аударғанда «жұмыртқа ұстаушы» немесе «жұмыртқа тонаушы» деген мағынаны білдіретінін атап өтті, себебі қазбалардың байланысы осылай болды. «Philoceratops» деген атау «кератопсия жұмыртқаларына деген құштарлық» дегенді білдіреді, бұл Protoceratops немесе басқа кератопсияға тиесілі ұя туралы алғашқы ойлардың нәтижесінде берілген. Алайда Осборн Oviraptor атауының бұл динозавр туралы бұрыс түсінік беретінін айтты. Осборн Овирапторды тісі жоқ жақтарына байланысты сол кезде туыс емес, бірақ жылдам жүретін орнитомимидтерге ұқсас деп тапты және Овирапторды орнитомимидтерге жатқызды. Бұрын Осборн бұл таксонды «Fenestrosaurus philoceratops» деп атаған, бірақ кейін бұл дұрыс емес екені анықталды. Осборнның Овирапторды алғаш сипаттағаннан кейін, голотипке байланысты жұмыртқа ұясы Protoceratops-қа тиесілі деп қабылданды және овирапторидтер негізінен жұмыртқа жейтін тероподтар саналды. Дегенмен, 1990 жылдары көптеген ұялаған және жас овирапторидтердің қаңқаларының табылуы Осборнның Овираптор атауына қатысты сақ болғанының дұрыс екенін көрсетті. Бұл жаңа зерттеулер овирапторидтердің ұяларына тығылып, оларды қорғағанын көрсетті. Бұл жаңа дәлелдер Oviraptor-дың голотипімен байланысты ұя оған тиесілі екенін және ол өлген кезде жұмыртқаларын жемеген, керісінше оларды күтіп отырғанын көрсетті.

The first remains of Oviraptor were discovered on reddish sandstones of the Late Cretaceous Djadokhta Formation of Mongolia, at the Bayn Dzak locality (also known as Flaming Cliffs), during the Third Central Asiatic expedition in 1923. This expedition was led by the North American naturalist Roy Chapman Andrews and ended in the discovery of three new to science theropod fossil remains—including those of Oviraptor. These were formally described by the North American paleontologist Henry Fairfield Osborn in 1924, who in the basis of the new material, named the genera Oviraptor, Saurornithoides and Velociraptor. The particular genus Oviraptor was erected with the type species O. philoceratops based on the holotype AMNH 6517, a partial individual lacking the back of the skeleton but including a badly crushed skull, partial cervical and dorsal vertebrae, pectoral elements including the furcula with the left arm and partial hands, the left ilium and some ribs. Accordingly, this specimen was found lying over a nest of approximately 15 eggs—a nest that has been catalogued as AMNH 6508—with the skull separated from the eggs by only of sediment. Given the close proximity of both specimens, Osborn interpreted Oviraptor as a dinosaur with egg eating habits, and explained that the generic name, Oviraptor, is Latin for "egg seizer" or "egg thief", due to the association of the fossils. The specific name, philoceratops, is intended as "fondness for ceratopsian eggs" which is also given as a result of the initial thought of the nest pertaining to Protoceratops or another ceratopsian. However, Osborn suggested that the name Oviraptor could reflect an incorrect perception of this dinosaur. Furthermore, Osborn found Oviraptor to be similar to the unrelated—at the time, however, considered related—fast running ornithomimids based on the toothless jaws, and assigned Oviraptor to the Ornithomimidae. Osborn had previously reported the taxon as "Fenestrosaurus philoceratops", but this was later discredited. After Osborn's initial description of Oviraptor, the egg nest associated with the holotype was accepted to have belonged to Protoceratops, and oviraptorids were largely considered to have been egg eating theropods. Nevertheless, in the 1990s, the discovery of numerous nesting and nestling oviraptorid specimens proved that Osborn was correct in his caution regarding the name of Oviraptor. These findings showed that oviraptorids brooded and protected their nests by crouching on them. This new line of evidence showed that the nest associated with the holotype of Oviraptor belonged to it and the specimen was actually brooding the eggs at the time of death, not preying on them.

Анықталған үлгілер

1976 жылы Oviraptoridae атауы берілгеннен кейін, Барсболд Oviraptor-ға тағы алты үлгіні жатқызды, оның ішінде MPC D 100/20 және 100/21 нөмірлері бар екі ерекше үлгі де болды. Басқа үлгілердің көпшілігі Oviraptor-ға жатпайды және олар басқа oviraptorid-терге жатқызылды. 1996 жылы Донг Цзиминг пен Филип Дж. Курри Монголияның Баян Мандаху формациясынан табылған, жұмыртқаларымен бірге келген жартылай дамыған үлгіні – IVPP V9608-ді жатқызды. 1981 жылы Барсболд Джадохта формациясынан табылған, өте жақсы сақталған және толық дамыған жеке тұлға – MPC D 100/42 үлгісін Oviraptor-ға жатқызды. Oviraptor-дың белгілі бөліктері басқа түрлерімен салыстырғанда тым фрагментті болғандықтан, MPC D 100/42 осы таксонның негізгі анықтамасы/бейнесі болды және ғылыми әдебиетте Oviraptor philoceratops деп кеңінен танылды. 1986 жылы Барсболд Немегт формациясынан алынған MPC D 100/32a үлгісіне негізделген Oviraptor-дың екінші түрін – "O. mongoliensis" деп сипаттады. Бірақ 2004 жылы поляк палеонтологы Халска Осмольска және оның командасы бұл таксонды ресми түрде Rinchenia mongoliensis деп атау арқылы түзетті. 2018 жылы Солтүстік Америка палеонтологы Марк А. Норелл және әріптестері Oviraptor-дың жаңа үлгісін – AMNH 33092 тапты, ол жас немесе өте кішкентай жануардың тібік сүйегі мен екі метатарсаль сүйегінен тұрады. AMNH 33092 холотиппен бірге табылған және бұл үлгі ұяның бөлігі болған болуы мүмкін. Қазір Oviraptor холотипі, оған қосылған жұмыртқалары және жас/көкөрісі арқылы белгілі.

Сипаттама

Голотиптік үлгінің ұзындығы шамамен екендігі бағаланды, ал салмағы - аралығында. Холотиптің қаңқасының артқы бөлігі көбінесе жоқ болғанымен, Овираптордың екі жақсы дамыған артқы аяғы болғандығы ықтимал, олар үш функционалдық саусақпен аяқталған, ал біріншісі редукцияланған, сондай-ақ салыстырмалы түрде қысқартылған құйрығы болған. Туысқан овирапторидтерде байқалғандай, қолдары созылған қауырсындармен жабылған, ал құйрығы қауырсынды қолдайтын пигостильмен аяқталған. Голотипінде скапулокоракоид біріккен, алайда коракоид нашар зақымдалған. Скапула сәл иіліп, ұзындығы шамамен . Овираптордың қоян, радиус, күрек және қол шегінен тұратын салыстырмалы түрде ұзын қолдары болған. Жас Овираптор AMNH 33092 артқы аяқ материалдарын сақтап қалды, оның ішінде оң жақ тібік сүйегі III және IV метатарсальдармен. Оның тібік сүйегі ұзын, бұл оның голотипке қарағанда едәуір кішкентай екенін көрсетеді.

Тамақтандыру

1924 жылы Осборн алғаш рет сипаттағанда, Oviraptor бастапқыда Protoceratops-қа жататын ұямен голотипінің байланысына негізделген, жұмыртқамен қоректенетін организм – өмір салты деп есептелді. 1990 жылғы конференцияда Дэвид К. Смит Oviraptor-дың остеологиялық қайта қарастыруын ұсынды, онда ол Барсболдтың мәлімдемелерін қабылдамады. Ол алдыңғы аяқтың су ортасында қозғалуға бейімделгенін көрсететін ешқандай дәлел таппады, ал жақтар ұрып-соғу механизмін емес, қырқу беттерін сақтайды. Бас сүйегі тіссіз, жеңіл құрылымды және бірнеше күшті бұлшықеттердің бекітілу орындарынан айырылғандықтан, Смит жапырақтар Oviraptor-дың рационының маңызды бөлігі болуы мүмкін деп болжады. Алайда, 1995 жылы Норелл және әріптестері голотиптің дене қуысында кесіртке қалдықтарын тапты, бұл Oviraptor-дың ішінара етқоректі екенін көрсетті. 2008 жылы Стиг Олав К. Янсен бірнеше овирапторид түрлерінің бас сүйектерін құстар мен тасбақалардың бас сүйектерімен салыстырып, рамфотеканы болжауға болатын қасиеттерді зерттеді. Ол овирапторидтердің төменгі жақ сүйектерінің тотықтарға, ал жоғарғы жақ сүйектерінің тасбақаларға ұқсас екенін анықтады. Осы байқауларға сүйене отырып, Янсен овирапторидтердің барлық нәрді жейтінін айтты, өйткені өткір дамыған рамфотека және алдыңғы аяқтары кішкентай шалақанды ұстап, жыртуға бейімделген. Сонымен қатар, ауыздың тік тіректерi олжаны ұстап тұруға көмектескен. Янсен овирапторидтерде толыққанды өсімдікпен қоректенуші диетаның мүмкін еместігін атап өтті, өйткені олардың жуу үшін жалпақ және кең томиясы (жақтардың кескіш жиектері) болмады және төменгі жақтарды бүйірге қарай жылжыта алмады. Дегенмен, ол төменгі жақтардың жұмыртқа, жаңғақ немесе басқа да қатты тұқымдар сияқты элементтерді ұнтақтауға жеткілікті күшті екенін есептеді. 2010 жылы Лонгрич және әріптестері де дурофагия (қабықтарды ұрып-соғумен айналысатын жануарлар) гипотезасын қабылдамады, себебі мұндай жануарлар әдетте кең ұрып-соғу беттері бар тістерді дамытады. Төменгі жақ сүйектерінің тіс сүйектерінің сүйір пішіні овирапторидтердің азықты қырқу үшін қолданылатын өткір жиекті рамфотекасы болғандығын көрсетеді. Тіс тістерінің алдыңғы жағындағы симфизеялық (сүйектер бірлестігі) аймақ ұнтақтауға белгілі бір қабілеттілік берген болуы мүмкін, бірақ бұл салыстырмалы түрде кішкентай аймақ болғандықтан, бұл жақтардың негізгі функциясы болмаған шығар. Овирапторидтердің көпшілігі молюскалармен қоректенгеніне қарсы тағы бір аргумент – олар құрғақ немесе жартылай құрғақ ортаны көрсететін шөгінділерде табылған, мысалы, Джадохта формациясындағы Oviraptor. Зерттеушілер тобы сонымен қатар овирапторидтер мен дицинодонттардың бас сүйегінің ерекшеліктерін бөлісетінін анықтады, мысалы, қысқа, терең және тісі жоқ жақ, ұзын тіс симфизі, ұзын жақ ойықтары және сүйір ауыз. Қазіргі жануарлардың жақ сүйектері овирапторидтерге ұқсас – тотықтар мен тасбақалар; соңғы топта ауыз аймағында тіс тәрізді өскіндер де бар. Лонгрич және әріптестері овирапторидтер мен өсімдікқоректі жануарлар арасындағы ұқсастықтарға байланысты олардың рационының басым бөлігі өсімдіктерден тұрған болуы мүмкін деген қорытындыға келді. Овирапторидтердің жақтары азықты өңдеуге маманданған болуы мүмкін, мысалы, ксерофиттік өсімдіктер – аз сулы ортаға бейімделген өсімдіктер, олар құрғақ ортада өскен болар еді, бірақ мұны дәлелдеу мүмкін емес, өйткені Гоби шөлінің палеофлорасы туралы аз мәлімет бар.

When first described in 1924 by Osborn, Oviraptor was originally presumed to have been ovivarous—an organism that has an egg based diet—life style, based on the association of the holotype with a nest thought to belong to Protoceratops. In a 1990 conference abstract, David K. Smith presented an osteological reevaluation of Oviraptor where he rejected the statements made by Barsbold. He found no evidence indicating a forelimb specialized in aquatic locomotion, and the jaws, rather than preserve a crushing mechanism, preserve shearing surfaces. As the skull is toothless, lightly built and lacks several strong muscle insertion areas, Smith suggested that leaves may have been an important part in the diet of Oviraptor. However, in 1995, Norell and colleagues reported the fragmented remains of a lizard in the body cavity of the holotype specimen, suggesting that Oviraptor was partially carnivorous. In 2008, Stig Olav K. Jansen compared the skull of several oviraptorid species to those of birds and turtles to investigate which properties can predict a rhamphotheca. He found the lower jaws of oviraptorids to be very similar to those of parrots, and the upper jaws to be more similar to those of turtles. Based on these observations, Jansen suggested that oviraptorids were omnivorous as the sharply developed rhamphotheca together with the prominent forelimbs would have been adapted to catch and tear small prey. Moreover, the pointed projections of the palate would have contributed in holding prey. Jansen pointed out that a fully herbivorous diet in oviraptorids seems unlikely as they lacked flat and wide tomia (cutting edges of the mandibles) to chew, and were unable to move the lower jaws sideways. However, he considered the lower jaws strong enough to have at least crushed elements like eggs, nuts or other hard seeds. Longrich and colleagues in 2010 also rejected a durophagous (animals that practise shell crushing) hypothesis, given that such animals typically develop teeth with broad crushing surfaces. The pointed shape of the dentary bones in the lower jaws suggests that oviraptorids had a sharp edged rhamphotheca used for shearing food instead. The symphyseal (bone union) region at the front of the dentary may have given some ability for crushing, but as this was a relatively small area, it was probably not the main function of the jaws. Another argument against them having been eaters of mollusks is the fact that most oviraptorids have been found in sediments that are interpreted to represent mostly arid or semi arid environments, such as Oviraptor in the Djadokhta Formation. The team also found that oviraptorids and dicynodonts share cranial features such as short, deep, and toothless mandibles; elongated dentary symphyses; elongated mandibular openings; and a pointed palate. Modern animals with jaws that resemble those of oviraptorids include parrots and tortoises; the latter group also has tooth like projections on the palatal region. Longrich and colleagues concluded that due to the similarities between oviraptorids and herbivorous animals, the bulk of their diet would most likely have been formed by plant material. The jaws of oviraptorids may have been specialised for processing food, such as xerophytic vegetation−a vegetation that is adapted for environments with little water—that would have grown in their arid environments, but this is not possible to demonstrate, as little is known about the paleoflora of the Gobi Desert.

Көбею

1994 жылы Citipati эмбрионалды үлгісі сипатталғаннан кейін, овирапторидтер жақсырақ түсінілді: олар жұмыртқа жейтін жануарлар емес, керісінше, ұяларын күтіп, балапандарға қамқорлық жасаған. Бұл үлгі Овираптордың голотипінің жыныстық жағынан жетілген, ұясындағы жұмыртқаларды шайқап, олардан шығуын күткен дарақ болғанын көрсетті. 2004 жылы Томас П. Хопп және Марк Дж. Орсен қанат және құйрық қауырсындарының ұзару себебін анықтау үшін, овирапторидтерді қоса алғанда, жойылған және қазіргі динозаврлардың көбею мінез-құлқын талдады. 1995 жылы табылған Citipati ұясының ең толық үлгісі құс сияқты позада болды, ал алдыңғы аяқтары бүгілген, кеуде аймағы, ішкі және аяқтары жұмыртқалармен жанасқан. Овирапторидтердің «қанаттары» мен құйрықтары жұмыртқалар мен балапандарды күн сәулесі, жел және жаңбыр сияқты климаттық факторлардан қорғаған. Алайда, бұл үлгідегі қолдар кейбір қазіргі құстардағыдай толық бүгілмеген, керісінше, страусс сияқты ұшпайтын үлкен құстарға ұқсас, көбірек созылған. Қолдың созылған орны да осындай құстың ұя салу мінез-құлқына ұқсас, ол овирапторидтер сияқты үлкен жұмыртқаларды шайқайды. Ұя салатын овирапторидтердің алдыңғы аяқтарының орналасуына сүйене отырып, Хопп пен Орсен қанаттар мен құйрық қауырсындарының ұзаруының түпкі себебін ұя салу деп ұсынды, себебі жұмыртқалар мен жасөспірімдерді оңтайлы қорғау қажеттілігі жоғары болды. 2005 жылы Тамаки Сато және командасы Нансионг формациясынан овирапторидтердің ерекше үлгісін тапты. Бұл жаңа үлгіде негізінен жамбас аймағы сақталған, оның ішінде екі жұмыртқа болды, бұл оның ана екенін көрсетеді. Жұмыртқалардың мөлшері мен орналасуы овирапторидтердің екі функционалды жұмыртқа жолы болғанын, бірақ әр жолдан шығарылатын жұмыртқалардың саны біреуге дейін азайғанын көрсетеді. 2008 жылы Дэвид Ж. Варрикио және әріптестері овирапторидтер мен троодонтидтердің салыстырмалы түрде үлкен жұмыртқа тұтқасының көлемі көп әйелділікпен жұптасуды және ата-аналық қамқорлықты жүзеге асыратын қазіргі құстардың жұмыртқаларына ұқсас екенін анықтады. Бұл көбею жүйесі қазіргі құстардың ата-бабалық жағдайына сәйкес келеді, екі ата-ананың қамқорлығы (екеуінің де қатысуы) кейінгі даму болып табылады. 2014 жылы У. Скотт Персонс және әріптестері овираптозаврлардың екінші рет ұшпайтынын және олардың құйрықтарындағы бірнеше белгілер, мысалы, сүйіспеншілік көрсету сияқты, көрініс мінез-құлқына бейімділікті көрсететінін ұсынды. Бірнеше овираптозаврлар мен овирапторидтердің құйрығы пигостильдермен аяқталады, бұл құйрықтың соңындағы сүйектік құрылым, кем дегенде қазіргі құстарда қауырсын желдеткішін қолдау үшін қолданылады. Сонымен қатар, құйрығы ерекше мысықты және иілгіштікке ие, бұл қызға сүйену қозғалыстарына көмектескен болуы мүмкін. 2018 жылы Цу Руй Янг және әріптестері манирапторидтердің, соның ішінде овирапторидтердің бірнеше жұмыртқа қабықтарында кутикула қабаттарын анықтады. Бұл қабаттар ақуыздардан, полисахаридтер мен пигменттерден, бірақ негізінен липидтер мен гидроксиапатиттен тұрады. Қазіргі құстарда олар жұмыртқаны сусызданудан және микроорганизмдердің шабуылынан қорғайды. Овирапторидтердің көпшілігі кальцийге негізделген шөгінділердің формацияларында табылғандықтан, Янг және әріптестері қабықшамен қапталған жұмыртқалар осындай құрғақ климат пен ортада олардың ұрықтану табысын арттыру үшін бейімделген өсімдік стратегиясы болуы мүмкін деп болжады. 2019 жылы Ян және әріптестері Нансионг формациясынан толығымен овирапторидтер ұясын пайдалана отырып, терморегуляторлық контакт инкубациясының гипотезасын қайта бағалады және овирапторидтер тұтқасының архитектурасын егжей-тегжейлі қайта құрды. Олар ұямен байланыстағы ересек овирапторидтер жұмыртқаларды инкубациялай алмағанын, өйткені олар жұмыртқа салу процесіндегі ананы бейнелей алатынын, ал көп сақиналы тұтқасы ата-анадан жұмыртқаның ішкі сақиналарына жеткілікті жылу беруді болдырмағанын атап өтті. Орташа овирапторидтер ұясы өте ұйымдасқан архитектурасы бар жұмсақ еңіс төбе ретінде салынған: жұмыртқалар пігменттелген және жұппен орналастырылған, әр жұп үш-төрт эллипстік сақинаға орналастырылған. Аталық құс ұяның ортасынан әрекет еткен болса керек, сондықтан бұл аймақта жұмыртқалар болмаған. Янг және әріптестері овирапторидтердің ұя салу стилінің ерекшелігіне байланысты қазіргі құстарда теңдессіз екенін, сондықтан овирапторидтердің көбеюі құстардың көбею стратегияларының эволюциясы туралы мәлімет беру үшін ең жақсы мысал болмайды деген қорытындыға келді. Алайда, команда жас Овираптордың AMNH 33092 голотиппен байланысты ұядан шыққан-шықпағанын анықтай алмады.

Since the description of the embryonic Citipati specimen in 1994, oviraptorids became more understood: instead of having been egg eating animals, they actually brooded and cared for the nests. This specimen showed that the holotype of Oviraptor was likely a sexually mature individual that perished incubating the associated nest with eggs. Thomas P. Hopp and Mark J. Orsen in 2004 analyzed the brooding behavior of extinct and extant dinosaur species, including oviraptorids, in order to evaluate the reason for the elongation and development of wing and tail feathers. Given that the most complete oviraptorid nesting specimen—at the time, the 1995 Citipati nesting specimen—was found in a very avian like posture, with the forelimbs in a near folded posture and the pectoral region, belly, and feet in contact with the eggs, Hopp and Orsen indicated that long pennaceous feathers and a feather covering were most likely present in life. The "wings" and tail of oviraptorids would have granted protection for the eggs and hatchlings against climate factors like the sunlight, wind, and rainfalls. However, the arms of this specimen were not extremely folded as in some modern birds, instead, they are more extended resembling the style of large flightless birds like the ostrich. The extended position of the arm is also similar to the brooding behavior of this bird, which is known to nest in large clutches like oviraptorids. Based on the forelimb position of nesting oviraptorids, Hopp and Orsen proposed brooding as the ancestral reason behind wing and tail feather elongation, as there was a greater need to provide optimal protection for eggs and juveniles. In 2005, Tamaki Sato and team reported an unusual oviraptorid specimen from the Nanxiong Formation. This new specimen was found preserving mainly the pelvic region with two eggs inside and thereby indicating a female. The size and position of the eggs suggest that oviraptorids retained two functional oviducts, but had reduced the number of eggs ovulated to one per oviduct. David J. Varricchio and colleagues in 2008 found that the relatively large egg clutch size of oviraptorids and troodontids is most similar to those of modern birds that practice polygamous mating and extensive male parental care, such as ratite birds, suggesting similar habits. This reproductive system is most likely to represent the ancestral condition for modern birds, with biparental care (where both parents participate) being a later development. In 2014, W. Scott Persons and colleagues suggested that oviraptorosaurs were secondarily flightless and several of the traits in their tails may indicate a propensity for display behaviour, such as courtship display. The tail of several oviraptorosaurs and oviraptorids ended in pygostyles, a bony structure at the end of the tail that, at least in modern birds, is used to support a feather fan. Furthermore, the tail was notably muscular and had a pronounced flexibility, which may have aided in courtship movements. In 2018, Tzu Ruei Yang and colleagues identified cuticle layers on several egg shells of maniraptoran dinosaurs including those of oviraptorids. These particular layers are composed of proteins, polysaccharides and pigments, but mainly of lipids and hydroxyapatite. In modern birds they serve to protect the eggs from dehydration and invasion of microorganisms. As most oviraptorid specimens have been found in formations of caliche based sedimentation, Yang and colleagues suggested that the cuticle coated eggs would have been a reproductive strategy adapted for enhancing their hatching success in such arid climates and environments. In 2019 Yang and colleagues re evaluated the hypothesis of thermoregulatory contact incubation using complete oviraptorid nests from the Nanxiong Formation, and provided a detailed reconstruction of the architecture of the oviraptorid clutch. They noted that adult oviraptorid specimens in association with nest were not necessarily incubating the eggs as they could represent a female in the process of laying eggs, and the multi ring clutch prevented sufficient heat transfer from the parent to the inner rings of eggs. An average oviraptorid nest was built as a gently inclined mound with a highly organized architecture: the eggs were likely pigmented and arranged in pairs with each pair arranged in three to four elliptical rings. As the parent was likely operating from the nest center, this region was devoid of eggs. Yang and colleagues concluded the oviraptorid nesting style was so unique that they lack modern analogs, therefore, using oviraptorid reproduction may not be the best example to inform about the evolution of bird reproductive strategies. However, the team was unable to determinate if the juvenile Oviraptor AMNH 33092 had hatched from the nest associated with the holotype.

Палеоорталық

Овираптор Монғолиядағы Джадохта формациясының Бейн Дзак локалитетінен белгілі, бұл формация шамамен 71-75 миллион жыл бұрынғы Кейінгі Бор кезеңіне жатады. Джадохта формациясының палеоэкологиясы қазіргі Гоби шөліне ұқсас құмды төбелер мен аллювиалды жағдайларға ие, жартылай шөлейтті климатқа ие деп түсіндіріледі. Жартылай шөлейтті далалық ландшафт уақытша арналармен кесілген, кейде шаң мен құмды дауылдардың әсеріне ұшыраған, ал ылғал маусымдық сипатта болған. Бұл формация көбінесе өте шөлейтті ортаны сақтаған деп есептелсе де, Ухаа Толгод локалитетінен өзендік шөгінділерге негізделген бірнеше қысқа мерзімді су объектілері табылды. Сонымен қатар, Кампан кезеңінің соңында және Маастрихт кезеңіне қарай климаттың Немегт формациясында байқалатын ылғалды сулы ортаға өзгеретіні болжанып отыр. Бұл қабаттан табылған динозаврлардың арасында Апсаравис, Байронозавр, Цитипати, Гобиптерикс, Хаан, Холь, Шувуия, Цааган түрлері бар.

Тафономия

Овираптор голотипінің позы және жұмыртқалармен байланысы, оның құм дауыл кезінде ұясының үстінде қалып қойғандығын, ал дене толықтай ажырап үлкермей немесе жыртқыштар жемей қалғандықтан жерлеу салыстырмалы түрде жылдам болғандығын көрсетеді. Сүйек элементтерінің ішінде, бас сүйектері қазбалану процесінде ерекше жапырылып, бұрмаланған.