Кіріспе
2005-2015 жылдары Шри-Ланка президенті болған Махинда Раджапакса (;; туған Перси Махендра Раджапакса; 18 қараша 1945 жыл) – Шри-Ланка саясаткері. Ол 2005 жылдан 2015 жылға дейін Шри-Ланка президенті, 2004 жылдан 2005 жылға дейін, 2018 жылдан 2019 жылға дейін Шри-Ланка премьер-министрі, 2002 жылдан 2004 жылға дейін және 2018 жылдан 2019 жылға дейін оппозиция көшбасшысы, ал 2005 жылдан 2015 жылға дейін және 2019 жылдан 2021 жылға дейін қаржы министрі қызметін атқарды. 2015 жылдан бері Құрнегала округінен Парламент мүшесі. Раджапакса мамандығы бойынша заңгер, алғаш рет 1970 жылы Шри-Ланка Парламентіне сайланды. 2005-2015 жылдары Шри-Ланка еркіндік партиясының басшысы болды. Раджапакса алғашқы алты жылдық президенттік мерзімінде 2005 жылдың 19 қарашасында ант берді және 2010 жылы екінші мерзімге қайта сайланды. 2015 жылғы президенттік сайлауда Майтрипала Сирисенадан жеңіліп, 2015 жылдың 9 қаңтарында қызметтен кетті. Сол жылы Раджапакса 2015 жылғы парламенттік сайлауда премьер-министр болуға тырысты, бірақ Біріккен халықтық еркіндік альянсы жеңіліске ұшырады. Дегенмен, ол Құрнегала округінен Парламент мүшесі болып сайланды. 2019 жылы Раджапакса Шри-Ланка еркіндік партиясынан бөлініп, Шри-Ланка Подужана Перамуна партиясының басшысы болды. 2019 жылдың 18 қарашасында Шри-Ланка президенттік сайлауында жеңіске жеткен ағасы Готабая Раджапаксаның тағайындауымен 2019 жылдың 21 қарашасында қайтадан премьер-министр болды. 2020 жылдың 9 тамызында Раджапакса Коломбо маңындағы будда ғибадатханасында Шри-Ланка премьер-министрі ретінде төртінші рет ант берді. 2022 жылдың 3 мамырында оппозиция басшылары Раджапакса мен оның кабинетіне сенімсіздік білдіру туралы ұсыныс жасады. Раджапакса отбасының сыбайлас жемқорлығы мен басқарудағы кемшіліктеріне қарсы наразылықтар кезінде ол 2022 жылы Шри-Ланкадағы наразылықтардың нысаны болды, бұл елді тәуелсіздік алғаннан бергі тарихында алғаш рет қарыз төлеуге шамасы келмейтін экономикалық дағдарысқа әкелді. Наразылық білдірушілер оны "Мина" деп атап, отставкаға кетуін талап етті, бірақ ол қарсылық көрсетті. 2022 жылдың 9 мамырында Махинда Раджапакса өзінің ресми резиденциясына автобустармен жеткізілген және SLPP депутаттары басқарған қолдаушыларын жинады. Олар Галле Фейс-те наразылық білдіргендерге шабуыл жасамас бұрын, Храм ағаштарындағы наразылық білдіргендерге шабуыл жасады, сондай-ақ елдің басқа аймақтарында да бірдей шабуылдар жасалды. Бұл наразылықтарды күшейтіп, Раджапаксаның қолдаушыларына қарсы жауап шаралары бүкіл елде басталды. Махинда Раджапакса сол күні отставкаға кету туралы хат тапсырды. Саяси мансабы барысында Раджапакса Шри-Ланка азаматтық соғысының соңғы жылдарындағы соғыс қылмыстары, сондай-ақ адам құқықтарын бұзу, жемқорлық және 2022 жылдың 9 мамырында үкіметке қарсы наразылық білдіргендерге зорлық-зомбылық жасау сияқты көптеген қылмыстарға қатысты айыптауларға ұшырады. 2023 жылдан бастап ол адам құқықтарын бұзу фактісі бойынша Канада тарапынан санкцияланды.
Mahinda Rajapaksa (; ; born Percy Mahendra Rajapaksa; 18 November 1945) is a Sri Lankan politician. He served as the President of Sri Lanka from 2005 to 2015; the Prime Minister of Sri Lanka from 2004 to 2005, 2018, and 2019 to 2022; the Leader of the Opposition from 2002 to 2004 and 2018 to 2019, and the Minister of Finance from 2005 to 2015 and 2019 to 2021. He has been a Member of Parliament (MP) for Kurunegala since 2015. Rajapaksa is a lawyer by profession and was first elected to the Parliament of Sri Lanka in 1970. He served as the leader of the Sri Lanka Freedom Party from 2005 to 2015. Rajapaksa was sworn in for his first six year term as president on 19 November 2005. He was subsequently re elected in 2010 for a second term. Rajapaksa was defeated in his bid for a third term in the 2015 presidential election by Maithripala Sirisena, and he left office on 9 January 2015. Later that year, Rajapaksa unsuccessfully sought to become prime minister in the 2015 parliamentary election; that year, the United People's Freedom Alliance was defeated but was elected as the Member of Parliament for the Kurunegala District. Rajapaksa became the leader of the Sri Lanka Podujana Peramuna in 2019, splitting the Sri Lanka Freedom Party. He became prime minister again on 21 November 2019 after being appointed by his brother, Gotabaya Rajapaksa, who had become president on 18 November after winning the 2019 Sri Lankan presidential election. On 9 August 2020, Rajapaksa was sworn in as Prime Minister of Sri Lanka for the fourth time at a Buddhist temple on Colombo's outskirts. On 3 May 2022, a motion of no confidence aimed at Rajapaksa and his cabinet was declared by opposition leaders. He was targeted during the 2022 Sri Lankan protests over the corruption and mismanagement by the Rajapaksa family which led to an economic crisis that brought Sri Lanka to the point of bankruptcy as it defaulted on its loans for the first time in its history since independence. Protesters called him "Myna" and demanded his resignation which he resisted. On 9 May 2022, Mahinda Rajapaksa organised his supporters at his official residence who were brought by buses and led by SLPP MPs. The loyalists then attacked protestors at Temple Trees before assaulting protestors at Galle Face as attacks were carried out simultaneously against protests in other areas; however this intensified protests and retaliatory violence against Rajapaksa loyalists erupted islandwide and Mahinda Rajapaksa submitted his letter of resignation the same day. During Rajapaksa's political career, he has been accused of multiple crimes including war crimes during the last years of the Sri Lankan civil war as well as other criminal accusations including human rights violations during his presidency, corruption and for instigating violence on anti government protestors on 9 May 2022. As of 2023 he has been sanctioned by Canada for human rights violations.
Ерте өмір және білім
Раджапакса өзінің қалыптасу кезеңін Медамуландағы отбасылық үйде өткізді. Алты жасында ол Галледегі әкесінің мектебі – Richmond College-ке жіберілді. Бастапқыда ол және оның үлкен ағасы Галледегі бір отбасында пансионда тұрды, кейін анасы Галледегі «Сингапур үйі» деп аталатын үйді жалға алып, отбасының білім алуына көмектесу үшін сол жерге көшіп барды. 1950-ші жылдардың ортасында Раджапакса отбасы Коломбоға көшіп келді, және Махинда Раджапакса Коломбодағы Наланда колледжіне қабылданды. Кейін 1957 жылы ол Thurstan College-ке ауысты, онда крикет, регби және жеңіл атлетика сияқты спорт түрлерімен айналысты, 400 метрлік эстафета командасына қатысып, ядроны лақтырудан чемпион атанды. 1960-шы жылдардың ортасында ол Видёдья Пиривена кітапханасында кітапханашының көмекшісі болып жұмыс істеді және көп ұзамай солшыл саясатқа белсенді түрде қатысты. Ол Цейлон сауда одағының мүшесі болды және 1967 жылы оның бөлімшесінің хатшысы болып сайланды. 1965 жылғы жалпы сайлауда парламенттік мандатын жоғалтқан әкесі 1967 жылдың қараша айында қайтыс болды. Шри-Ланка еркіндік партиясының (ШЛХП) төрағасы Сиримаво Бандаранайке әкесінің орнына Белиатта сайлау округіндегі ШЛХП ұйымдастырушысы лауазымын оның үлкен ағасы Чамалга ұсынды. Чамал Цейлон полициясына кіріп, кіші инспектор болғандықтан, Бандаранайке ханымның ұсынысынан бас тартып, оның орнына кіші інісі Махинда Раджапаксаны тағайындады. 1968 жылы Махинда Раджапакса Белиатта бойынша ШЛХП ұйымдастырушысы болып тағайындалды.
Өкілдер Палатасы
Раджапакса 1970 жылғы жалпы сайлауда Белиатта сайлау округінен SLFP кандидат ретінде қатысып, Біріккен Ұлттық партиясынан (БҰП) бақырсаласы доктор Ранджит Атапаттуға қарсы 23 103 дауыс жинап, Өкілдер палатасына сайланды, ал доктор Атапатту 16 477 дауыс алды. Ол кезде ол жиырма төрт жасында парламенттің ең жас депутаты болды және үкіметтік партияның қатардағы депутаты ретінде қызмет етті. Раджапакса Шри-Ланкаға көмек көрсеткенде шетел мемлекеттерінен адам құқықтарына қатысты талаптар қоюды сұрады. 1990 жылдың 25 қазанында ол былай деді: «Егер үкімет адам құқықтарын бұрмаласа, біз Женеваға ғана емес, әлемнің кез келген жеріне, қажет болса тозаққа дейін барып, үкіметке қарсы күресуіміз керек. Осы елдің кінәсіз халқының ахуалы кез келген жерде көтерілуі керек». 1994 жылы Раджапакса сингал тіліндегі «Номиена Минисун» фильмінде түсті.
Министрлер кабинетінің мүшесі қызметіне тағайындалу
1994 жылы Шри-Ланка еркіндік партиясы жетекшілік еткен Халық оданы сайлауда жеңіске жеткеннен кейін, Чандрика Кумаратунга басқаратын Раджапакса Еңбек министрі болып тағайындалды. Ол 1997 жылға дейін бұл қызметте болды, содан кейін үкіметтегі қайта құру нәтижесінде Балық шаруашылығы және су ресурстары министрі болып тағайындалды.
Оппозиция басшысы
2001 жылғы сайлауда Біріккен Ұлттық партия (БҰП) Халықтық одақты жеңген кезде Раджапакса үкіметтегі қызметінен босады. Алайда, 2002 жылдың наурыз айында ол Оппозиция жетекшісі болып тағайындалды.
Бірінші кезең
Махинда Раджапаксаны Шри-Ланка еркіндік партиясы бұрынғы премьер-министр және оппозиция басшысы Ранил Викремесингхеге қарсы сайлауға ұсынды. Викремесингхе 2005 жылғы 17 қарашада өткен президенттік сайлауда Біріккен Ұлттық партияның лидері болды. БҰҰ-ның басшылығымен өткен үлкен сайлау кампаниясына қарамастан, Махинда Раджапакса 190 000 дауыспен тар жеңіске жетті. Раджапаксаның қарсыластары оның жеңіске жеткеніне себеп – ЛТТЕ тамил сайлаушыларын сайлауды бойкоттауға шақырғаны болды деп мәлімдеді. Осы аймақтардағы көптеген сайлаушылар дауыс беруден күштеп алынбады, және олар БҰҰ партиясының Викремесингхесін қолдаған болар еді. Раджапакса дауыстардың 50,3%-ын алды. Шри-Ланка президенті болғаннан кейін Раджапакса кабинетті қайта құрастырып, жаңа кабинетте Қорғаныс және Қаржы министрліктерін алды, ол 2005 жылғы 23 қарашада қызметке кірісті. Келесі үш жарым жыл ішінде Фонсека және Раджапаксаның інісі, Қорғаныс министрі Готабхая Раджапакса елдің қарулы күштерін Тамил Иламның азаттық жолбарыстарына (ЛТТЕ, немесе Тамил жолбарыстары) қарсы күресте жетектеп, соңында жолбарыстарды жеңіп, олардың көшбасшысы Велупиллаи Прабахаранды өлтірді. Раджапаксамен жасалған келісімде ЛТТЕ-ге қарсы әскери күштерді кеңейту үшін атысты тоқтату келісімін қайта қарау және тамил халқына билікті беруден бас тарту қарастырылды. Бұған қоса, цунамиден зардап шеккен ЛТТЕ бақылауындағы аумақтарға көмек көрсетуді тоқтату және олардың бейтараптығына күмән келтірілген норвежтік делдалдарды шеттету де кірді. Сайлаудағы жеңісінен кейін ЛТТЕ кінәлі деп танылған миналық жарылыстар көптеген қызметтен тыс әскерилер мен азаматтардың өмірін қиды, елді азамат соғысының қамығына жеткізді. 2006 жылғы 21 шілдеде ЛТТЕ үкімет бақылауындағы 15 000 адамды сумен қамтамасыз ететін Мавил Ару су қоймасын жапқаннан кейін, Шри-Ланка әскері ЛТТЕ-ге қарсы шабуылға өтіп, су қойманың барлық бөлігін үкімет бақылауына алды. Келесі әскери қақтығыстар ЛТТЕ-нің Шри-Ланканың Шығыс провинциясынан қуылдыруына және олар бақылаған аумақтың 95%-ын жоғалтуына әкелді. Шри-Ланка үкіметі 2009 жылғы 18 мамырда толық жеңіске жеткенін жариялады. 2009 жылғы 19 мамырда президент Раджапакса Парламентте жеңіс сөз сөйлеп, Шри-Ланканың терроризмнен азат етілгенін мәлімдеді.
Соғыс қылмыстары туралы айыптаулар
2010 жылы WikiLeaks 2009 және 2010 жылдары жіберілген құпия АҚШ хабарламаларын жариялады, онда американдық дипломаттар, соның ішінде АҚШ-тың Шри-Ланкадағы елшісі Патрисия А. Бутенис, Раджапаксаның тамил азаматтарын жаппай қырғынға ұшыратқаны және ЛТТЕ-ге қарсы соғыстың соңында ЛТТЕ жауынгерлерін тұтқындағаны үшін жауапты деп санайтыны айтылды. Кабельдерде сондай-ақ, көптеген күдікті қылмыстар үшін жауапкершілік елдің жоғары деңгейдегі азаматтық және әскери басшылығына, оның ішінде президент Раджапаксаға, оның бауырларына және генерал Фонсекаға жүктелетіні көрсетілген. 2011 жылдың сәуір айында Біріккен Ұлттар Ұйымының Бас хатшысы Пан Ги Мун БҰҰ тағайындаған сарапшылар тобының баяндамасын жариялады, онда тамил жолбарыстары мен үкімет күштері арасындағы соғыстың соңғы апталарында 40 мыңға дейін адам қаза тапқан деген қорытынды жасалды. Ұлыбританияның Channel Four News сияқты бірқатар шетелдік журналистер мен жаңалықтар топтары бейбіт тұрғындарды нысанаға алған артиллериялық оқтар, өлім жазалары және қатыгездіктердің куәліктерін жариялады және түсірді. Өлтірілген тамил әйел жауынгерлері зорлықтауға немесе сексуалдық шабуылға ұшыраған, зорлық-зомбылық көрсетілген және өлтірілген болуы мүмкін. Раджапакса және оның үкіметі соғыс қылмыстары бойынша барлық айыптауларды жоққа шығарды.
Екінші мерзім
Дау-дамай аяқталғаннан кейін Раджапакса мен Фонсека арасында әлі де даулы себептер бойынша жік бөлінді. 2009 жылдың 15 қарашасында Раджапакса өзінің хатшысы арқылы жолдаған хатпен Фонсекаға Қорғаныс штабының бастығы лауазымынан дереу босатылуын бұйырды. Содан кейін Фонсека 2010 жылғы президенттік сайлауда Раджапаксаға қарсы кандидат ретінде оппозицияға қосылды, сайлауда жеңіске Раджапакса жетті. Кейіннен Фонсека әскери сотта түрлі қылмыстар жасағаны үшін екі жылға сотталды. Президент Раджапакса 2012 жылдың мамыр айында Фонсеканы босату туралы құжаттарға қол қойды.
Инфрақұрылымды дамыту жобалары
2009 жылы азаматтық соғысты аяқтағаннан кейін оның президенттік қызметі Коломбо Лотос мұнарасы, Магампура Махинда Раджапакса порты, Коломбо портының оңтүстік контейнер терминалы, Маттала Раджапакса халықаралық әуежайы, Коломбо-Катунаяке тас жолы және Махинда Раджапакса халықаралық крикет стадионы сияқты ірі инфрақұрылымдық жобаларды бастауымен есімдері шешілді. Осы кезеңде Шри-Ланка Адам даму индексінің "жоғары" санатына көтерілді. Даму жобаларына тас жолдар, жолдар, Коломбоны әдемілеу жобасы және ауылдық инфрақұрылымды дамыту кірді. Дегенмен, жол жобаларының құны тым жоғары болды және сыбайлас жемқорлыққа күдік тудырды, ал ірі қытайлық қарыздар елдің сыртқы қарызын үш есеге арттырып, экономикалық дағдарыс тудырды. Раджапакса өзінің мерзімінде Шри-Ланкада экономикалық өсімнің қарқыны артып, жалпы ішкі өнімнің (ЖІӨ) өсу деңгейі 7%-дан асып кеткенін мәлімдеді. Алайда, бұл мәлімдемелер күмәнді, ал оның өкілеттігі аяқталғаннан кейін, келесі үкімет ЖІӨ өсімін көтеріңкі көрсету үшін 2002 жылды базалық жыл ретінде пайдаланғанын жариялады. 2013 және 2014 жылдарға қатысты ЖІӨ өсімі, 2002 жылды база ретінде пайдаланып есептелген 7,2% және 7,4% көрсеткіштері тиісінше 3,4% және 4,5%-ға төмендетілді. Раджапакса бастаған жобалар бойынша Халықаралық валюта қорының көмегімен сот-сараптамалық тексеру жүргізілді. Тексеру нәтижесінде Шри-Ланканың 1,3 триллион рупия (8,9 миллиард АҚШ доллары) сомасындағы қосымша міндеттемелері бар екендігі анықталды.
Сайлау алаяқтықтары туралы айыптар
Раджапакса өзінің бұрынғы екі президенттік сайлауына қатысты сайлау алаяғы үшін айыпталды. 2005 жылғы президенттік сайлау кезінде оппозициялық партиялар Раджапаксаны солтүстік және шығыс провинцияларындағы халықты дауыс беруден алдау үшін ЭЛТТ-ге (LTTE) пара берген деп айыптады. Бұл аймақтардағы көптеген сайлаушылар содырлар тобының күшімен дауыс беруден алыс қалды және бақылаушылардың пікірінше, олар оппозициялық кандидат Ранил Викрамесингхеге дауыс берген болар еді. 2010 жылғы сайлауда Раджапакса компьютерлерді пайдаланып сайлау қорытындыларын манипуляциялауда айыпталды. 2015 жылғы сайлауда, Шри-Ланка әуе компаниясының тәртіпсіздіктерін тергеген Президенттік тергеу комиссиясы ұлттық тасымалдаушының қауіпсіздік қызметкерлері мен көліктері Раджапаксаның 2015 жылғы президенттік науқанында пайдаланылғанын анықтады. Сол кезде Раджапаксаның қарындасының күйеуі Нишанта Викрамасингхе 2015 жылғы президенттік сайлауда Раджапакса жеңілгенге дейін Шри-Ланка әуе компаниясының төрағасы болды.
Мерзімдік шектеулерді жою
2009 жылдың мамыр айында Шри-Ланкадағы азаматтық соғыстың аяқталуына орай, 2010 жылдың қаңтар айында өткен сайлауда жеңіске жетіп, оппозициялық Біріккен Ұлттық партияның әлсіреуіне байланысты президент Раджапакса парламентте президенттік мерзімнің шектелуін алып тастауға қажетті үштен екі көпшілікті жинады. 2010 жылдың 9 қыркүйегінде Парламент Конституциядан президенттік мерзімнің шектеулерін алып тастау туралы түзетуді қабылдады. Бұл түзету Раджапаксаға үшінші рет сайлауға түсуге және билікті нығайтуға мүмкіндік берді. Бұл қадам Жоғарғы Соттың референдум өткізу қажеті жоқ деген шешімінен кейін бір күн өткен соң жасалды. Түзетудің салдары тек мерзімдік шектеулермен ғана шектелмей, президенттің бақылаусыз әрекет ету өкілеттігін арттыратын ережелерді де қамтыды, сондай-ақ президенттің бұрын маңызды бейтарап лауазымдарға тағайындау алдында кеңесетін тәуелсіз кеңесшілер кеңесі де таратылды, мысалы Жоғарғы Сот судьялары және адам құқықтары және сайлау комиссияларының мүшелері. Оның орнына вето құқығы жоқ және тек екі оппозициялық мүшесі бар Парламенттік кеңес құрылды. 2014 жылдың қарашасында Жоғарғы Сот президент Раджапаксаның үшінші мерзімге үміткер болуына қатысты заңдық шағымдарды қабылдамады. Екі жылға дейін, 2014 жылдың қарашасында Раджапакса Шри-Ланка бостандық партиясының бірауыздан қолдауымен үшінші мерзімге сайлануға үміткер екенін растайтын ресми жарлыққа қол қойды. Оның екінші мерзімі 2016 жылдың қарашасында аяқталуға тиіс болғанмен, ол төрт жыл қызмет еткеннен кейін заңды түрде қайта сайлануға құқылы болды, ол 19 қарашада орындалды. Алайда, 2014 жылдың 21 қарашасында сайлау жарияланғаннан кейін Майтрипала Сирисена БҰҰ партиясынан жалпы оппозициялық кандидат ретінде жарияланды. Сирисена Раджапакса үкіметінде денсаулық сақтау министрі және оппозициялық коалицияға қосылудан бұрын SLFP-нің бас хатшысы болған. Сирисенаға бірден бұрынғы президент Чандрика Кумаратунга және онымен бірге кеткен бірнеше UPFA депутаттары (Думинда Дисанаяке, М. К. Д. С. Гунавардена, Васанта Сенанаяке, Раджита Сенаратне және Раджива Виджесинха) қолдау көрсетті. Сирисена мен басқа да UPFA депутаттары министрлік лауазымдарынан босатылып, SLFP-дан қуылды. Раджапаксаға UPFA-ның бірқатар кіші партиялары қолдау көрсетті, соның ішінде Цейлон жұмысшылар конгресі, Коммунистік партия, Ланка Сама Самажа партиясы (LSSP), Ұлттық бостандық фронты, Ұлттық жұмысшылар одағы және Жоғарғы Жер жұрттарының халық фронты. 2014 жылдың 8 желтоқсанында екі оппозициялық депутат, Тисса Аттанаяке мен Джаянта Кетягода Раджапаксаны қолдап, үкіметке өтті. Аттанаяке кейіннен Сирисенаның бұрынғы лауазымы бойынша денсаулық сақтау министрі болып тағайындалды. Раджапаксаға буддистік экстремистік топ Боду Бала Сена да қолдау көрсетті. Алайда, 2014 жылдың 18 қарашасында "Жатхика Хела Урумая" партиясы Раджапаксаның атқарушы президенттік жүйені реформалаудан және есеп беруді қамтамасыз ету реформаларын қабылдаудан бас тартуына байланысты УПФА үкіметінен шықты. Көп ойланғаннан кейін, Бүкіл Цейлон мұсылман конгресі және Шри-Ланка мұсылман конгресі де 2014 жылдың 22 және 28 желтоқсанында УПФА үкіметінен шығып, үкіметтің Шри-Ланка мұсылмандарын сингаль буддалық экстремистерден қорғамағанын айыптады. Раджапакса 2014 жылдың 23 желтоқсанында Бандаранайке мемориалдық халықаралық конференц-залында "Махинданың көзқарасы – әлемді жеңіп алу жолы" атты сайлауалды бағдарламасын жариялады. Бағдарламада сайланғаннан кейін бір жыл ішінде жаңа Конституцияны қабылдауға уәде берілді, бірақ атқарушы президенттік жүйені жоймауға – оған түзетулер енгізіліп, парламенттік жүйенің "кемшіліктері" жойылатыны айтылды. Есірткі саудасымен және басқа да ұйымдасқан қылмыспен күресу үшін әскери-теңіз күштері мен арнайы қауіпсіздік күштері әскердің көмегімен құрылатын болады. Бағдарлама сондай-ақ Шри-Ланкадағы азаматтық соғыстың соңғы кезеңдеріндегі соғыс қылмыстары бойынша ашық сот тергеуін өткізуге уәде берді, бірақ Раджапакса БҰҰ тергеуімен ынтымақтасудан бас тартты. 2015 жылдың 8 қаңтарында өткен президенттік сайлауда Раджапакса өзінің бұрынғы көмекшісі Майтрипала Сирисенадан жеңіліп, дауыс берушілердің 47,6 пайызын ғана алды. Көптеген адамдар Раджапаксаны авторитарлық билеу, туыстық қатынастар, нашар басқару және сыбайлас жемқорлықпен айыптады.
Қытайдың араласуы және дауыс сатып алуы
2018 жылдың маусым айында The New York Times газеті президент Раджапаксаның 2015 жылғы президенттік науқаны мен сайлау кезінде Қытайдың портын салу қорынан ірі төлемдер алғанын хабарлады, бұл ақша тікелей науқанға көмектесушілерге және шараларға жіберілген. Раджапакса қытай тарапының талаптарына келісіп, Оңтүстік Азиядағы Қытайдың ықпалын Үндістаннан бұруға бағытталған маңызды серігі саналды. Төлемдер The New York Times газетіне қол жеткізілген үкіметтік тергеу есебінде толыққанды көрсетілген құжаттар мен чектер арқылы расталды. Сайлаудың соңғы айларында Қытайдың Шри-Ланкадағы елшісі сайлаушыларды, тіпті "Коломбодағы ең жақсы гольф алаңындағы шайбашыларды" да, қытай үкіметімен жасалған экономикалық келісімдерді жоюмен қауғатын оппозицияға қарастырып, Раджапаксаны қолдауға шақырды. Раджапакса Коломбо телеграфында бұл мақалаға "саяси қаралау кампаниясының бір бөлігі" деп жауап берді. 2018 жылдың шілдесінде Қытай мен Шри-Ланканың бірлескен компаниясы Colombo International Container Terminals Limited (CICT) кедейлерге үй салуға арналған жеке қор – Пушпа Раджапакса қорына 20 миллион шри-ланка рупиясын қайырымдылық ретінде бергенін растады. Пушпа Раджапакса – Махинда Раджапаксаның қарындасы, оның інісі Басил Раджапаксаның әйелі, ол сонымен қатар оның экономикалық даму министрі болған. CICT бұл ақшаның қалай қолданылғанын айтпады.
Төңкеріс жасауға әрекеттенді
Шри-Ланка парламентінің депутаты Атуралие Ратана Тероның сөзіне қарағанда, Раджапакса сайлау қорытындысы жарияланғаннан кейін бірнеше сағат өткен соң билікте қалу үшін төңкеріс жасауға тырысқан, бірақ Армия бастығы Джагат Джаясурия бұйрыққа бағынбады. Депутаттар Раджита Сенаратне мен Мангала Самаравираның мәлімдемесінше, Армия бастығына жүгіргенге дейін Раджапакса Бас прокурорға төтенше жағдай режимін енгізу үшін қажетті құжаттарды дайындауды тапсырған, бірақ Бас прокурор бас тартқан. Соңынан Раджапакса жеңілісін қабылдап, президенттің ресми резиденциясы – Храм ағаштарынан кетіп, үкіметтің басқаруы Майтрипала Сирисенаға бейбіт түрде өтті. Сирисена үкіметі Раджапакса жасады деген күдікті төңкеріс бойынша тергеу бастады. Үкімет Раджапакса сайлауда жеңіліп бара жатқанын сезгенде дауыс беру пункттерін басып алуға тырысқанын айтты. Куәгерлердің бірі, Бас прокурор, Раджапаксаның төңкеріс жасауға жасаған әрекетін Қылмыстық тергеу департаментіне баяндады. Бас прокурор Раджапаксаның атынан әрекет етуден бас тартқанын мәлімдеді. Бұрынғы армия бастығы, генерал Сарат Фонсека, Раджапаксаның сайлау нәтижесі жарияланбастан үш күн бұрын Солтүстік провинциядан Коломбоға шамамен 2000 әскерді жеткізгенін мәлімдеді. Генерал әскерлер төңкеріске қарсы әрекет етуге дайын екенін айтты. Алайда, жаңа үкімет кабинетінің өкілі 2015 жылдың 24 наурызында өткен баспасөз мәслихатында сайлау түнінде мұндай төңкеріс жасалғанын дәлелдейтін ешқандай дәлел жоқ екенін мәлімдеді. Раджапаксаның өкілі бұл айыптауларды негізсіз деп мәлімдеді. Әскер мен полиция да бұл айыптауларды жоққа шығарды.
2015 жылы премьер-министрлікке үміткер
Раджапакса 2015 жылғы парламент сайлауында үшінші президенттік сайлауда жеңіліс тапқаннан кейін қайтадан премьер-министр болуға тырысты. Премьер-министр лауазымы көбінесе президенттің орынбасары қызметін атқаратын, кабинет мүшесінің ең жоғары дәрежедегісі болып табылады. Президент премьер-министрді тікелей тағайындайды, ол "президент пікірінше, Парламенттің сеніміне ең лайықты" адам болып саналады; әдетте бұл биліктегі партияның жетекшісі болады. Раджапакса 423 529 дауыспен Курунегала округінен Парламент депутаты болып сайланғанымен, оның партиясы Ранил Викремесингхе басқаратын Біріккен Ұлттық партиядан жеңіліске ұшырады; Викремесингхе премьер-министр болып тағайындалды.
Заң шығарушы органға қайта оралу
Раджапакса президенттік қызметтен кейін Парламентке оралды, мұндай қадам жасаған жалғыз бұрынғы президент ол болды. Ол Курунегала округінен Парламент депутаты болып сайланды. Ақпан айында Үндістан Шри-Ланка үкіметіне Раджапакса мен оның жақтастарына тиесілі деп саналатын шетелдегі банк шоттарындағы миллиардтаған долларды іздеуге көмектесетінін мәлімдеді. Үкімет осы жасырын байлықты табу үшін Дүниежүзілік банк пен Халықаралық валюта қорының көмегін сұрады, бұл бұрынғы режимнің жемқорлығын әшкерелеу мақсатында жасалды. 2015 жылдың 7 мамырында Сыртқы істер министрі Мангала Самаравира төрт шетел мемлекетінен барлау есебі алды, онда Раджапакса отбасының шетелде 18 миллиард доллар (шамамен 238 миллиард рупий) көлемінде активтері бар екені айтылды. Министр Самаравира бұл тергеуге қатысқан елдердің аттарын атаған жоқ. Үкімет тек 2 миллиард доллар іздестірілгенін және Раджапакса отбасының банк шотына қол жеткізуге тырысып жатқанын мәлімдеді; Министр Самаравира Раджапакса отбасының шетелдегі активтерін қайтарып алу оңай болмайтынын және мемлекетке тиесілі активтерді іздеуге дайын екенін айтты. 2016 жылы Раджапаксаның жақтастары ШЛПП-дан бөліну мақсатымен Шри-Ланка Халық фронты партиясын құрды. Раджапакса ресми түрде партия басшысы болмаса да, партияның ашылу жиыны оның саяси кеңсесінде өтті, онда Раджапаксаның күлімдеп тұрған кескіні және оның айналасында мектеп оқушылары бейнеленген 15 футтық үлкен сурет ілінген еді. Аулада Раджапаксаның күлімдеген бейнесі орталықта бейнеленген, алтын егістік далаларын көрсететін ұқсас өлшемдегі баннер орнатылған. Раджапакса Қытайға қарсы саясат ұстанды, Қытайдың 5 миллиард доллардан астам инвестиция салуды жоспарлаған Оңтүстік экономикалық даму аймағы сияқты ірі жобаларға қарсылық көрсетті. Ашылу салтанатында оппозициялық депутаттардың басшылығымен наразылық білдіргендер аймақтағы наразылықтарға тыйым салатын сот шешімін елемеді және іс-шараға қатысушыларға тас лақтырды, осы оқиға кезінде Қытай елшісі Қытай "теріс күштерді" елемейтінін мәлімдеді. Раджапакса сонымен қатар Оңтүстік Азия технология және медицина институты (SAITM) сияқты жеке медициналық университеттерге қатысты ұстанымын өзгертті; оның билігі кезінде SAITM Инвестициялар жөніндегі кеңестен бірнеше жеңілдіктер алды, ал Раджапаксаның өтініші бойынша SAITM жоғары деңгейдегі емтиханды 3A бағасымен тапқан студенттерге стипендия берді. Он студентке Раджапаксаның өзі әрқайсысына 7 миллион рупийден стипендия берді. Алайда, 2017 жылы ол "стандарт болуы керек. Заң бұған араласуға болмайды. Егер олай болса, елдегі әркім дәрігер болуға тырысады" деп мәлімдеп, осы институтқа қарсы шықты. Жауап ретінде SAITM төрағасы доктор Невилл Фернандо оны мүмкіндікті пайдаланушы деп айыптады, өйткені Раджапакса стипендия берген студенттер сол кезде соңғы курста оқып жатқан еді.
2018 жылғы жергілікті сайлау
Махинда Раджапаксаның қолдауындағы Шри-Ланка Подужана Пермуна (SLPP) 2018 жылғы жергілікті өкімет сайлауында үлкен жеңіске жетті. Олар 340 жергілікті өкімет органының 239-ын бағындыра алды. SLPP үкіметтің отставкаға кететінін және кезекті жалпы сайлау өткізуді талап етті.
2018 жылғы конституциялық дағдарыс
2018 жылдың 26 қазанында Президент Майтрипала Сирисена Біріккен Халықтық Еркіндік Альянсы бірлік үкіметінен шыққаннан кейін Раджапаксаны премьер-министр етіп тағайындады және Ранил Викрамесингхеге оны қызметтен босататынын хабарлады. Викрамесингхе бұл шешімді конституцияға қайшы деп есептеп, қабылдамады, бұл 2018 жылғы Шри-Ланка конституциялық дағдарысына әкелді. Дағдарыс созылған кезде Раджапакса парламентте көпшілік дауысқа ие бола алмады деген мәлімдемелер тарады, соның салдарынан Сирисена 9 қарашада парламентті таратып, мерзімінен бұрын сайлау шақырып, жарлық жариялады. 2018 жылдың 11 қарашасында Раджапакса SLFP партиясынан шығып, SLPP партиясына қосылды. Президенттің жарлығына қатысты бірнеше шағым Жоғарғы Сотқа түсті, сот 12 қарашада жарлықты күштен тоқтатты, ал Парламент одан кейін дереу жиналды. Раджапаксаға қарсы бірнеше сенімсіздік білдіру туралы ұсыныстар қарастырылды, ал 122 депутат Раджапаксаны премьер-министр және басқа да министрлер лауазымдарына тағайындауға қарсы талап арыз бергеннен кейін, Апелляциялық сот 3 желтоқсанда жауап берушілердің – Махинда Раджапаксаның премьер-министр ретінде, сондай-ақ басқа да министрлер кабинетінің, орынбасарлары мен мемлекеттік министрлердің қызметін уақытша тоқтату туралы бұйрық шығарды. Келесі күні Раджапакса Жоғарғы Сотқа уақытша бұйрыққа қарсы шағым түсірді. 2018 жылдың 13 желтоқсанында Жоғарғы Сот президент Сирисенаның Парламентті мерзімі аяқталғанға дейін 20 ай бұрын тарату туралы шешімінің конституцияға қайшы екенін мәлімдеді. Келесі күні Жоғарғы Сот Апелляциялық соттың Раджапакса мен оның кабинетінің жұмысын тоқтату туралы уақытша бұйрығын күштен тоқтатудан бас тартты. Одан кейін, 15 желтоқсанда Раджапакса премьер-министр лауазымынан ресми түрде бас тартты.
Оппозиция басшысы
2018 жылдың 18 желтоқсанында Парламент спикері Кару Джаясурия Махинда Раджапаксаның оппозиция басшысы болып тағайындалғанын және Ұлттық халық альянсы (UPFA) Парламенттегі оппозициялық орындықтарға қосылғанын жариялады. Ол тамилдердің ұлттық альянсының басшысы болған Р. Сампантанды алмастырды.
Премьер-министр (2019-2022)
Раджапакса отбасы 2019 жылғы қарашадағы президент сайлауында билікті қайта алды, оның кіші інісі және бұрынғы соғыс уақытындағы қорғаныс министрі Готабая Раджапакса сайлауда жеңіске жетіп, Шри-Ланканың жаңа президенті болып ант берді. Олардың билікті берік ұстауы 2020 жылдың тамызындағы парламенттік сайлауда нығайтылды. Отбасының саяси партиясы – Шри-Ланка Халық фронты (SLPP) парламентте үлкен жеңіске жетіп, айқын көпшілікті құрды. Раджапакса отбасының бес мүшесі парламентке өтті. Махинда Раджапакса жаңа премьер-министр болды. 2022 жылғы Шри-Ланка наразылықтарында Раджапакса отбасы басты нысанаға алынды, себебі олардың тиімсіз басқаруы мен жемқорлығы Шри-Ланка экономикасын құлатты деп айыпталды, бұл елдің тәуелсіздік алғаннан бергі алғашқы рет сыртқы қарызын төлей алмауына әкеп соқтырған экономикалық дағдарысты тудырды. Наразылық білдірушілер Махинданы «Мина» деп атады және оның ресми резиденциясының жанындағы храм ағаштарында MynaGoGama наразылық алаңын құрды. 2022 жылдың 3 мамырында оппозиция лидерлері Раджапаксаны және оның кабинетін биліктен шеттету мақсатымен сенімсіздік білдіру туралы ұсыныс жариялады. Елдегі зорлық-зомбылықтың күшеюі мен тұрақсыз жағдайға байланысты Премьер-министр Раджапакса 2022 жылдың 9 мамырында лауазымынан кетті. Келесі күні Махинда Раджапаксаның премьер-министр лауазымынан кеткені туралы ресми хабарлама жарияланды. 2022 жылдың 10 мамырында Раджапакса мен оның отбасы мүшелері қауіпсіздік мақсатымен Тринокомали әскери-теңіз базасына қашып кетті. Бұл туралы Қорғаныс министрлігі 2022 жылдың 11 мамырында растады. Оппозиция мен наразылық білдірушілер Махинда Раджапаксаны бейбіт наразылық білдірушілерге қарсы зорлық-зомбылықты қоздырғаны үшін тұтқындауға шақырды. Раджапакса мен оның жақтастарының шабуылдарына жауапты деп саналатын тұлғаларды тұтқындау талабымен наразылық акциялары өрбіді.
Экономикалық дұрыс емес басқаруға айыптау
2023 жылдың 14 қарашасында Раджапакса, оның бауырлары Готабая, Басил және басқа да жоғары лауазымды шенеуніктер 2019 және 2022 жылдар аралығында экономиканы тиімсіз басқарғаны үшін Шри-Ланканың Жоғарғы соты тарапынан кінәлі деп танылды. Transparency International Sri Lanka (TISL) және тағы төрт белсендінің ұсынған негізгі құқықтар туралы шағымы бойынша сот, жауап берушілер Конституцияның 12(1) бабына сәйкес заң алдында тең қорғалуға қатысты негізгі құқықтарды бұзғанын мәлімдеді. Сот Раджапакса мен басқа да жауап берушілерге талапкерлерге заңдық шығыстар үшін шамамен 450 доллар (150 000 рупия) төлеуді бұйырды. Келесі күні Кандиде Раджапакса сот шешімін қабылдамайтынын айтты.
Сыбайлас жемқорлық
Раджапакса үкіметтері сыбайлас жемқорлық үшін сынға ұшырады. Оның басшылығымен Transparency International сыбайлас жемқорлық индексі бойынша Шри-Ланка өте төмен көрсеткіш көрсетті. Transparency International жетекшілік ететін коалиция 2012 жылғы көрмеге арналған жол жобасынан 3 миллиард рупий (шамамен АҚШ долларына тең) жоғалып кеткенін анықтады. Раджапакса Президенттік тергеу комиссиясының (PRECIFAC) – Ауыр қылмыстар, жемқорлық және билікті, мемлекеттік ресурстарды және артықшылықтарды пайдалану жөніндегі тергеу комиссиясының – тергеуіне алынды. Бұл тергеу Раджапаксаның 2015 жылғы президенттік сайлау науқаны кезінде оның науқаны жарнамалар үшін төлем жасамағандықтан мемлекеттік тәуелсіз телеарна (ITN) шеккен қаржылық шығындарға және сонымен қатар 2014 жылдың қыркүйегінде ITN төрағасын тағайындауға байланысты болды. Алайда Раджапакса PRECIFAC конституцияға қайшы деп айыптады, ал оның адвокаттары комиссияның құрамына қарсылық білдірді. 2015 жылдың 16 қаңтарында Сирисена үкіметі Раджапаксаның Қытай және басқа елдермен жасалған келісімдерін, оларға пара және ірі жобалар кірген деген күдікпен тергеуді жариялады. Сондай-ақ, үкімет тергеу аяқталғанға дейін келісімдер тоқтатылатынын мәлімдеді. Janatha Vimukthi Peramuna (JVP) Раджапакса ағайындарына қатысты сыбайлас жемқорлық айыптарын Сыбайлас жемқорлыққа қарсы комиссияға жолдап, 11 адам мен бір мекеменің ісін тергеуді талап етті. Сонымен қатар, депутат Мервин Силва Махинданың ағалары Готабая Раджапакса мен Басил Раджапаксаға қатысты сыбайлас жемқорлық айыптарын қойды. Силва бұрынғы қорғаныс министрі Готабая Раджапаксаны адам құқықтарын бұзғаны және Ласанта Викрематунге өлімі үшін сынады. Премьер-министр Ранил Викрамесингхе басқаратын Сыбайлас жемқорлыққа қарсы бөлім құрамында жерді сыбайлас жолмен иелену, қор нарығында бағаны манипуляциялау және Раджапакса отбасы мен Махинда Раджапаксаның жақын серіктерінің саяси мақсаттар үшін мемлекеттік қаражатты теріс пайдалануын зерттеуге арналған жоғары білікті "жедел әрекет тобы" жұмыс істеді. Раджапакса мен оның отбасы ұйымдар мен сайлау бақылаушыларынан мемлекеттік ресурстарды теріс пайдалану туралы көптеген шағымдар түсті, оның ішінде олардың алаяқтыққа, билікті теріс пайдалануға, кісі өлтіруге және ақшаны жылыстауға қатысы бар екендігі туралы айыптаулар болды. Бұл шағымдар бойынша 5,31 миллиард доллар (700 миллиард рупий) сомасындағы қаржы Шри-Ланканың Орталық банкі арқылы заңсыз жолмен елден шығарылған. Бұл оқиғаға Раджапаксаның Орталық банктың бұрынғы губернаторы Ажит Нивард Кабраалмен тығыз байланысы себеп болды деген күдік бар.
Кит Нойарды ұрлап алу және оған шабуыл жасау
2018 жылдың тамызында Раджапакса Коломбодағы ресми резиденциясында Қылмыстық тергеу департаменті (CID) қызметкерлерімен 2008 жылы The Nation журналының бұрынғы редакторы Кит Нойахрдың ұрлануы және зорлауына қатысты сұраққа жауап берді. CID детективтері Раджапаксаны Кару Джаясурия мен The Nation газетінің сол кездегі редакторы Лалит Алахакунның Раджапаксаға телефон соққандығы туралы сұрады, одан кейін Нойахр босатылды. Раджапакса телефон қоңырауын есіне алмағанын айтып, бұл істі саяси кек алу деп мәлімдеді. Нойахр 2008 жылдың мамыр айында ұрланып, ауыр түрде зорланды, содан кейін өміріне қауіптеніп, отбасымен бірге Австралияға қашып кетті.
Непотизм
Раджапаксаға жезөкшелік танылған, үш бауырласын маңызды министрліктерге тағайындаған және олардың еңбегін ескермей, туыстарына басқа да саяси лауазымдар бергені айтылуда. Раджапаксалар қаржы және жоспарлау, қорғаныс, портер және авиация, автомобиль жолдары мен жол құрылысы министрліктерінің басшылық қызметтерін атқарды. Тағайындалғандардың арасында оның ағасы Готабхая Раджапакса бар, ол лауазымға сайлау өткізбей, Қорғаныс министрі қызметіне тағайындалды; ол қарулы күштерді, полицияны және жағалау күзетін бақылады, сондай-ақ иммиграция және эмиграция мәселелеріне жауапты болды. Раджапакса тағы бір бауырын, Басил Раджапаксаны Экономикалық даму министрі етіп тағайындады. Оның үлкен ағасы Шамал Раджапакса 2010 жылдан 2015 жылға дейін Шри-Ланка Парламентінің спикері болды. Раджапакса отбасы билікте болған кезеңде Шри-Ланка бюджетінің 70 пайызынан астамын бақылады. Басқа тағайындалғандарға оның шөбере інісі Шашиндра Раджапакса кіреді, ол 2009 жылдан 2015 жылға дейін Ува провинциясының бас министрі болып қызмет етті. Оның кейбір туыстары елшілік қызметтеріне тағайындалды: Жалия Викрамасурия АҚШ-тағы Шри-Ланка елшісі, ал Удаянга Виератунга Ресейдегі елші болып тағайындалды. Оннан астам шөберелер, немерелер, ағайындар мен туысқандар банктердің, кеңестердің және корпорациялардың басшылары болып тағайындалды.
БАҚ еркіндігі
Медиа топтары Раджапакса президент болған кезде Шри-Ланкада бұқаралық ақпарат құралдарының еркіндігі шектелді деп мәлімдеді. 2008 жылы "Шекарасыз репортерлер" ұйымы Шри-Ланканы 173 елдің арасында 165-ші орынға орналастырды. Келесі жылы ел 162-ші орында болды. 2010 жылы соғыс аяқталғаннан кейін RSF рейтингі 158-ші орынға түсті. Бұл рейтингті тәуелсіз Шри-Ланка газеттері күмәнмен қабылдады. RSF-тің 2010 жылғы баспасөз бостандығы индексінде Шри-Ланка 158-ші орында, Сауд Арабиясымен шамалас көрсеткішті көрсетті. Бұл рейтингті күмәнді етеді. Сауд Арабиясында барлық газеттер патша отбасына немесе олардың жақындарына тиесілі. Барлық телеарналар мен радиостанциялар мемлекеттік меншікте. Сауд Арабиясының журналистеріне патша отбасына немесе діни билікке сын айту заңмен тыйым салынған, ал жазушылар мен блогерлер жиі тұтқындалады. Әрине, Шри-Ланкада жағдай осылай емес. Раджапакса президент болған кезде 17 журналист пен медиа қызметкері қаза тапты.
A total of 17 journalists and media workers were killed during Rajapaksa's presidency.
Санкциялар
Оған 1983 жылдан 2009 жылға дейін Шри-Ланка үкіметі мен Тамил Илам азаттық жолбары ұйымы арасындағы азаматтық соғыс кезінде жасалған адам құқықтарының ауыр және жүйелі бұзушылықтары үшін Канада үкіметі санкция салды.
Жеке өмір және отбасы
Раджапакса Перси Махендра Раджапакса болып дүниеге келді. Ең танымал ағасы – Шри-Ланканың бұрынғы президенті және Қорғаныс министрлігінің бұрынғы хатшысы Готабая Раджапакса. Қорғаныс министрлігіндегі мансабы 2015 жылдың 9 қаңтарында Махинда Раджапаксаның президенттік қызметімен бірге аяқталды. Тағы бір бауырласы, Басил Раджапакса 2010 жылдың сәуір айында Гампаха округінен Шри-Ланка Парламентіне сайланды. Кейіннен ол Экономикалық даму министрі болып тағайындалды. 2015 жылдың сәуір айында Базил жемқорлық айыптарымен тұтқындалды. Ол 2021 жылдан 2022 жылға дейін Шри-Ланканың қаржы министрі болды, 2022 жылғы Шри-Ланканың үкіметке қарсы наразылықтары кезінде отставкаға дейін. Махинда Раджапаксаның үлкен ағасы Шамал Раджапакса 1989 жылдан бері депутат. Ол Шри-Ланканың 14-ші Парламентінің спикері болып сайланды. Саясатқа қатысқан басқа да отбасы мүшелеріне оның немере інісі, Ува провинциясының бас министрі Шашиндра Раджапакса жатады. Тағы бір немере інісі Шамендра Раджапакса – SriLankan Airlines компаниясының директоры. Оның туысы Жалия Викрамасурия – Шри-Ланканың АҚШ-тағы елшісі. Оның туысы Удаянга Виератунга – Шри-Ланканың Ресейдегі елшісі. Прасана Викрамасурия – "Аэропорт және авиация қызметтері" компаниясының төрағасы. Раджапаксаның қайын інісі Нишанта Викрамасингхе – SriLankan Airlines компаниясының төрағасы. 1983 жылы Раджапакса балалар психологы және педагог Ширанти Викремесингхеге үйленді. Ширанти Раджапакса – Шри-Ланка Әскери-теңіз күштерінің командирі Е. П. Викрамасингхедің қызы. Раджапаксалардың үш ұлы бар: Намал, Йошита және Рохита. 2010 жылдың сәуір айында Намал Раджапакса әкесінің бұрынғы округінде ең көп дауыс жинап, Хамбантота округінен Парламент мүшесі болып сайланды. Намал 2015 жылғы жалпы сайлауда Хамбантота округінен ең көп дауыс алып, қайтадан Парламентке сайланды. Йошита Раджапакса 2009 жылдың наурыз айында Шри-Ланка Әскери-теңіз күштеріне лейтенант болып кірісті. Махинда Раджапакса ырымшыл, ол талисман киеді және шешім қабылдағанда астрологтармен кеңеседі. Ол сәттілік әкелу үшін көптеген бағалы сақиналар сатып алғанымен белгілі, олардың кейбіреулерінде түрлі-түсті тастар мен піл шашы бар. Осының нәтижесінде ол "сақиналардың иесі" деген лақап атқа ие болды. Раджапакса VIP қонақ ретінде қатысқан тойда асыл тастармен әшекейленген сақинасын жоғалтты. Мейрамхана қызметкерлері кілемнің астынан және дәретханалардан іздегеннен кейін, сақинаны VIP үстелінің жанындағы еденнен тапты.
Қоғамдық имидж
Раджапакса өз заманының ең танымал шри-ланкалық саясаткері саналды. Дегенмен, Раджапакса азаматтық соғыстағы жеңісі мен сингалалық шовинизмді пайдаланып, өзіне қатысты жеке культ құруға айыпталады. Оның кейбір жақтастары оны "Патша" деп атады, ал ол өзін күшті тұлға ретінде көрсету үшін БАҚ-ты пайдаланды. Өкімет басында болған кезінде оның суреттері автобустарда, билбордтарда және барлық ақпарат құралдарында жарияланды. Телевизиялық роликтерде мектеп оқушылары оны мадақтап, "әкеміз" және "ел әкесі" деп әндер салды. Раджапакса өзінің суретін валютаға басып шығарды және бюджеттік әуе компаниясын "Михин Ланка" деп өзінің атымен атады. Раджапакса өзінің атын аспанда көру өзіне сәттілік әкеледі деп ойлады. Маттала Раджапакса атындағы халықаралық әуежай, Магампура Махинда Раджапакса порты, Нелум Покуна Махинда Раджапакса театры және Махинда Раджапакса атындағы халықаралық стадион – бұл Раджапаксаның басшылығымен іске қосылған және оның атымен аталған жоғары деңгейдегі, әсем инфрақұрылымдық жобалар еді. Сондықтан, сыншылар Раджапаксаны нарциссизмге бейім деп айыптайды.