Кіріспе

Жапондық авианосецке негіделген истребитель

Мицубиси A7M Реппу (烈風, "Күшті жел") 1942 жылы Жапон императорлық әскери-теңіз күштерінің A6M Zero истребителінің ізбасары ретінде жобаланды. Жобаның мақсаты Zero-дан жоғары жылдамдық, жылдам көтерілу, тікұшып түсу және қару-жарақ жиынтығына қол жеткізу, сондай-ақ жақсырақ маневрлеу қабілетін қамтамасыз ету болды – барлық параметрлер 1945 жылы оның дамуының соңына қарай іске асырылды. Дегенмен, соғыстың соңында Жапон өнеркәсібінің шектеулері A7M-нің жаппай өндіріске түсуіне немесе активті қызметке жіберуіне кедергі келтірді, сондықтан ол ешқашан жауынгерлік қызметке қатыспады. Одақтастар оны "Сэм" деп атады.

Жобалау және әзірлеу

1940 жылдың соңында Жапон императорлық теңіз күштері Mitsubishi компаниясынан 16 Ши (талапнама бойынша «1941» – нақтылы нұсқама ресми түрде жарияланған жыл) талаптарына сәйкес кемеге негізделген истребительді жобалауды бастауын сұрады. Бұл истребитель «Zero» истребителінің ізбасары болуы тиіс еді. Алайда, сол кезде жаңа истребитель үшін қолдануға болатын жоғары қуатты, ықшам қозғалтқыштар болмады. Сонымен қатар, Дзиро Хорикошидің командасы A6M2b-нің бастапқы өндіріс мәселелерін шешумен және A6M3 және 14 Ши тосқауылдағышын (кейін Mitsubishi J2M Raiden, биік биіктіктегі бомбалаушыларға қарсы күресу үшін салынған құрлықтағы тосқауылдағыш) әзірлеуді бастаумен айналысты. Нәтижесінде, 1941 жылдың қаңтарында «Zero» ізбасарын жасау жұмысы тоқтатылды. 1942 жылдың сәуірінде A6M3 және 14 Ши тосқауылдағышының әзірлеуі аяқталды, және Жапон теңіз күштері Mitsubishi және Хорикошидің командасына жаңа «Zero» ізбасарын – 17 Ши Ко (A) типіндегі тасымалдаушы Reppu истребителін жобалауды тапсырды. 1942 жылдың шілдесінде Теңіз күштері истребительге қойылатын талаптарды жариялады: ол жоғарыдан жылдам ұшуға, 6 минуттан кем уақытта белгілі бір биіктікке көтерілуге, екі 20 мм-лік зеңбірек және екі пулеметпен қарулануға, сондай-ақ A6M3-тің маневрлеу қабілетін сақтауға тиіс еді. Бұрынғыдай, басты қиындықтардың бірі – қозғалтқышты таңдау болды. Талаптарға сәйкес, қозғалтқыш кем дегенде 500 а.к. қуаттылығына ие болуы керек еді, бұл таңдауды Nakajima-ның NK9 (Ha 45/Homare) немесе Mitsubishi-дің MK9 (Ha 43) қозғалтқыштарымен шектеді; екі қозғалтқыш та әлі әзірленуде болды. Бұл қозғалтқыштар 14 цилиндрлі (Nakajima Sakae және Mitsubishi Kinsei) қозғалтқыштардың негізінде жасалған, олар 18 цилиндрлі қозғалтқыштарға айналдырылды. Бастапқы NK9 қуаттылығы аз болды, бірақ ол Теңіз күштерімен Yokosuka P1Y Ginga бомбалаушысында пайдалануға мақұлданды, ал үлкен MK9 көбірек жылдамдық беруге уәде берді. Үлкен, қуатты қозғалтқышпен қанат жүктемесі мәселесі туындады. Теңіз күштері ең көп дегенде 150 кг/м2 қажет етеді, бірақ 130 кг/м2 қажеттілігі жобалау мәселелерін одан әрі күрделілендірді. NK9 қозғалтқышымен 150 кг/м2 жетілуге болар еді, бірақ қуаттылығы жеткіліксіз болғандықтан, ол ең жоғары жылдамдық талаптарына сай келмейтін еді. MK9 қозғалтқышымен инженерлер талаптарды орындай алатынын қорытындылады; алайда, MK9-дың өндірісі NK9-дан кешікті, және Жапон теңіз күштері Mitsubishi компаниясына NK9 қозғалтқышын пайдалануды бұйырды. 17 Ши бойынша жұмыстар A6M және Mitsubishi G4M орташа бомбалаушыларын өндіруге басымдық берген зауыттармен, сондай-ақ A6M түрлері бойынша жұмысты жалғастыру және Raiden мәселелерін шешумен байланысты кешіктірілді. Нәтижесінде, 17 Ши, A7M1 болып, алғаш рет 1944 жылдың 6 мамырында, даму басталғаннан кейін төрт жыл өткен соң ұшты. Ұшақ тамаша басқару және маневрлеу қабілеттерін көрсетті, бірақ Mitsubishi инженерлерінің қорқатындай, қуаты жеткіліксіз болды және ең жоғары жылдамдығы A6M5 Zero-ға ұқсас болды. Бұл көңіл көншітпеді, және Теңіз күштері 1944 жылдың 30 шілдесінде дамуды тоқтатуға бұйрық берді, бірақ Mitsubishi Ha 43 қозғалтқышын пайдалануды жалғастыруға рұқсат алды, ол 1944 жылдың 13 қазанында аяқталған Ha 43 қозғалтқышымен ұшты. A7M2 енді ең жоғары жылдамдыққа қол жеткізді, ал көтерілу және өнімділіктің басқа салалары Zero-дан асып түсті, бұл Теңіз күштерін өз ойын өзгертіп, ұшақты қабылдауға итерді. A7M2 сонымен қатар Kawanishi N1K J истребителінде бұрын қолданылған автоматты жауынгерлік флаперлермен жабдықталды, бұл маневрлеуді айтарлықтай жақсартты. 1945 жылдың маусым айында озық ұшқыш Сабуро Сакай прототипті сынау үшін Нагояға баруға бұйрық берілді. Ол одан қатты әсерленді.