Кіріспе
Авиациялық ақпарат хабарламасы Автоматты терминалдық ақпарат қызметі немесе ATIS – көлемді әуежай аймақтарында жазылған авиациялық ақпараттың үздіксіз таратылуы. ATIS хабарламаларында ауа райының ағымдағы жағдайы, қолданыстағы ұшу-қону жолақтары, қолжетімді келу тәсілдері және ұшқыштарға қажетті басқа да маңызды NOTAM сияқты маңызды ақпараттар болады. Ұшқыштар әдетте жергілікті басқару бөлімімен байланысқа түспей тұрып, қолжетімді ATIS хабарламасын тыңдайды, бұл диспетчерлердің жұмыс жүктемесін азайтады және байланыс жиілігінің тығыздығын жеңілдетеді. ATIS 1960 жылдардың ортасында FAA тарапынан және 1974 жылдан бастап халықаралық деңгейде (ICAO басшылығымен) әзірленді және қабылданды. ATIS енгізілгенге дейін бұл ақпарат әрбір ұшаққа жеке таратылып, жоғары трафик кезінде диспетчерлердің жұмыс жүктемесін арттырды. АҚШ-та ATIS (осы ретпен) мыналарды қамтиды: әуежай немесе нысанның атауы; фонетикалық әріптік коды; UTC бойынша соңғы ауа райы бақылауының уақыты; желдің бағыты мен жылдамдығы, көріну қашықтығы, көруге кедергілер, аспан жағдайы, температура, шық нүктесі, биіктік өлшегіштің параметрлері және қажет болған жағдайда, тығыздық биіктігі туралы ескерту; сондай-ақ пайдаланылатын ұшу-қону жолағын қоса, басқа да қатысты ескертулер. Ауа райы бақылауларында молния, кумулонимбус және биік кумул бұлттары туралы мәліметтер бар болса, олар да қосады. Сонымен қатар, ATIS адаммен тасымалданатын әуе қорғанысы жүйелері (MANPADS) туралы ескертулер мен кеңестер, рұқсатсыз лазерлік сәулелендіру оқиғалары туралы хабарламалар, қолданыстағы аспаптық немесе визуалды келу тәсілдері, ұшу-қону жолақтары, рулдеу жолдарының жабылуы, ұшу-қону жолағының ұзындығына, жағдайына және кодтарына енгізілген жаңа немесе уақытша өзгерістер, сондай-ақ басқа да қосымша ақпараттар мен кеңестер болуы мүмкін. Жазба белгілі интервалдармен немесе ақпаратта маңызды өзгерістер болғанда, мысалы, қолданыстағы ұшу-қону жолағы өзгергенде жаңартылады. Оған ICAO әліпбиінен әріптік белгі (альфа, браво, чарли және т.б.) беріледі. Әрбір жаңартумен әріп алға жылжып, қызмет тоқтатылғаннан кейін он екі сағаттан астам соң альфадан басталады. Жергілікті басқару бөлімімен байланыс жасағанда, ұшқыштар өздері алған ATIS хабарламасының идентификациялық әрпін <letter> деп көрсетеді. Бұл диспетчерге ұшқыш қазіргі ақпаратқа ие екенін тексеруге көмектеседі. Көптеген әуежайлар 1996 жылы енгізілген және ұшақтағы электрондық дисплейде көрсетілетін деректер байланысы арқылы ATIS (D ATIS) жүйесін де пайдаланады. D ATIS ұшақтың электрондық жүйесінің бір бөлігі ретінде, мысалы, EFB немесе FMS құрамында орнатылған. D ATIS негізгі ATIS жүйесіне біріктірілуі мүмкін немесе дауыстық ATIS және D ATIS арасындағы деректер интерфейсі бар жеке жүйе ретінде іске асырылуы мүмкін.
Automatic terminal information service, or ATIS, is a continuous broadcast of recorded aeronautical information in busier terminal areas. ATIS broadcasts contain essential information, such as current weather information, active runways, available approaches, and any other information required by the pilots, such as important NOTAMs. Pilots usually listen to an available ATIS broadcast before contacting the local control unit, which reduces the controllers' workload and relieves frequency congestion. ATIS was developed and adopted by the FAA in the mid 1960s and internationally (under the direction of ICAO) beginning in 1974. Before the adoption of ATIS, this information was routinely disseminated to each aircraft separately, increasing controller workload during periods of high traffic density. In the U. S., ATIS will include (in this order): the airport or facility name; a phonetic letter code; time of the latest weather observation in UTC; weather information, consisting of wind direction and velocity, visibility, obstructions to vision, sky condition, temperature, dew point, altimeter setting, density altitude advisory if appropriate; and other pertinent remarks, including runway in use. If it exists, the weather observation includes remarks of lightning, cumulonimbus, and towering cumulus clouds. Additionally, ATIS may contain man portable air defense systems (MANPADS) alert and advisory, reported unauthorized laser illumination events, instrument or visual approaches in use, departure runways, taxiway closures, new or temporary changes to runway length, runway condition and codes, other optional information, and advisories. The recording is updated in fixed intervals or when there is a significant change in the information, such as a change in the active runway. It is given a letter designation (alpha, bravo, charlie, etc.) from the ICAO spelling alphabet. The letter progresses through the alphabet with every update and starts at alpha after a break in service of twelve hours or more. When contacting the local control unit, pilots indicate their information <letter>, where <letter> is the ATIS identification letter of the ATIS transmission the pilot received. This helps the ATC controller verify that the pilot has current information. Many airports also employ the use of data link ATIS (D ATIS, introduced in 1996 and displayed on an electronic display in the aircraft. D ATIS is incorporated on the aircraft as part of its electronic system, such as an EFB or an FMS. D ATIS may be incorporated into the core ATIS system or be realized as a separate system with a data interface between voice ATIS and D ATIS.
2-ші мысал
Бұл мысал 2016 жылдың 11 шілдесінде Лондон Станстед әуежайында тіркелді, сол кезде әуежайдың жүк терминалына жақын бөлігінде таксилеу жолында күтім жұмыстары жүргізілді; АТИС хабарламасы мұны көрсетеді. Хабарламаның түсіндірмесі: Станстед ақпарат бірлігі. Бұл хабарлама Станстедке келетін немесе кетіп бара жатқан барлық ұшақтарға арналған және бюллетеньдің идентификациялық әрпі. Уақыт 12:50, автоматты. Ақпарат және метеорологиялық деректер соңғы рет 12:50 UTC-де алынған және өлшемдер автоматты түрде жасалған. Қолданыстағы ұшу-қону жолағы 22. 22-ұшу жолағы ҚҰРҒАҚ ҚҰРҒАҚ ҚҰРҒАҚ. 22-ұшу жолағы ұшу және қону үшін қолданылады және оның барлық үш бөлігінде құрғақ жағдай бар. Жер ашық, тапсырыс беру орталығы жабық. Жердегі диспетчерлік жиілігі ашық және қызметкерлермен қамтамасыз етілген, ал IFR рұқсатын беру жиілігі жабық және бос, рұқсат сұраулары жердегі диспетчерге жіберуі керек. Көтерілу деңгейі – 65-ұшу деңгейі. 65 (6500 фут) ұшу деңгейінен жоғары ұшатын ұшақтар биіктікөлшегіштерін QNH 1013-ке орнатуы керек. Төмен түскенде олар биіктікөлшегішін ATIS-те кейінірек берілетін жергілікті QNH-қа орнатуы керек. ILS арқылы қону күтіледі. 22-ұшу жолағына арналған ILS процедурасын күтіңіз. Желдің бағыты 250, жылдамдығы 14 түйін. Желдің бағыты магниттік азимут бойынша 250 градус (батыс-оңтүстік-батыс) және орташа жылдамдығы 14 түйін. Көріну қашықтығы 10 километр немесе одан да көп. Жалпы көріну қашықтығы 10 километр немесе одан да көп. 2400 фут биіктікте шашыраңқы, 4600 фут биіктікте бұлтты. Әуежай үстіндегі көрсетілген биіктіктегі бұлт қабаттары. Кумулонимбус байқалды. Кумулонимбус бұлтының байқалуы; әдетте күшті турбуленттілік, нөсер және молниямен байланысты. Температура +19, шығыс нүктесі +14. Температура және шығыс нүктесі Цельсий градусында. QNH 1007 – әуежайдың барометриялық қысымы 1007 гектопаскаль. Алфа аймағында жұмыс жүріп жатыр, Жулиет таксилеу жолы Папа мен Алфа арасында жабық. Алфа аймағында күтім жұмыстары жүргізілуде және жақын жердегі таксилеу жолы жабылды. Ақпаратты қабылдағаныңызды растаңыз және алғашқы байланыс кезінде ұшақ түрін хабарлаңыз. Диспетчермен байланыс жасағанда, осы ATIS бюллетеніндегі мәліметтерді ескергеніңізді және ұшақтың түрін бергеніңізді айтыңыз.