Кіріспе

Заңдық цитаталар стилі туралы нұсқаулық заңдық цитаталар стилі туралы нұсқаулық

The Bluebook: A Uniform System of Citation (әдетте Blue Book немесе Harvard Citator деп аталады) – АҚШ-та ең көп қолданылатын заңдық цитаталар жүйесін белгілейтін стильдік нұсқаулық. Ол АҚШ-тың көптеген заң мектептерінде оқытылады және қолданылады, сондай-ақ көптеген федералдық соттарда қолданылады. Заңдық баспагерлер өздерінің жұмыстарында бірнеше «ішкі» цитата стильдерін де пайдаланады. Оның Йель және Гарвард заң мектептерінде пайда болуы туралы пікірлер әртүрлі болғанымен, Гарвард ұзақ уақыт бойы авторлық құқықты иеленген деп саналды; The Bluebook Гарвард заң журналының редакциясы, Колумбия заң журналы және Пенсильвания университетінің заң журналы тарапынан жинақталған. Қазіргі таңдағы нұсқасы – 21-ші басылым (2020 жылдың шілдесінде жарияланған). Атауы алғаш рет 6-шы басылымда (1939 жыл) қолданылды. Жоғарғы сот өз шешімдерінде өзінің ерекше цитата стилін қолданады, тіпті көптеген судьялар мен олардың көмекшілері The Bluebook қолданылатын заң мектептерінде заң білімін алған болса да. Бұған қоса, көптеген штаттық соттардың өздерінің цитата ережелері бар, олар осы соттарға ұсынылатын құжаттар үшін басымдыққа ие. Кейбір жергілікті ережелер The Bluebook жүйесіне енгізілген қарапайым өзгерістер болып табылады. Делавэр штатының Жоғарғы соты хабарланбаған істерге қатысты цитата ережелерін қабылдады, олар өз стандарттарынан айтарлықтай өзгеше, сонымен қатар штаттың Делавэр бірыңғай цитата кодексінің цитата форматына қатысты әдет-ғұрыптары да одан ерекшеленеді. Басқа штаттарда жергілікті ережелер The Bluebook-тан өзгеше, өйткені олар өздерінің стильдік нұсқаулықтарын қолданады. Сондықтан, бұл штаттардағы адвокаттар өздерінің жұмысы федералдық немесе штаттық сотқа бағытталған-бармағына қарай цитата стильдерін оңай ауыстыра білуі керек. Калифорния штаты Bluebook-ты, сондай-ақ штаттың өз стильдік нұсқаулығын қолдануға рұқсат берген, бірақ көптеген тәжірибелі мамандар мен соттар Калифорния стильдік нұсқаулығын ұсынуды жалғастыруда. The Bluebook-тың онлайн-абоненттік нұсқасы 2008 жылы іске қосылды. 2012 жылы Rulebook қосымшасында мобильді нұсқасы пайда болды, ол заңгерлерге iPad және басқа да мобильді құрылғыларда федералдық немесе штаттық сот ережелеріне, кодекстерге және стильдік нұсқаулықтарға қол жеткізуге мүмкіндік береді.

Тарих

Заңдық цитаталар 15-шы ғасырға дейін (Modus Legendi Abbreviaturas in Utroque Iure, c. 1475) жетеді, бірақ 20-шы ғасырға дейін өте сирек мысалдар кездеседі; заң профессоры Байрон Д. Купер тек "Цитирлеу ережелері" (Американдық құқық шолуы, 1896) және "Статуттық құқықты цитирлеу әдістері" (Руппентал, Құқық кітапханасы журналы, 1919) атты бірнеше қысқа мақалаларды ғана атайды. Осылайша, "Бірыңғай цитирлеу жүйесі" – "пионерлік" нұсқаулыққа айналды. Гарвардтың мәлімдемесіне сәйкес, The Bluebook-тың бастауы Гарвард құқық шолуындағы мақалаларға дұрыс цитата формаларын анықтаған брошюра болды, оны редакторы Эрвин Грисуолд жазған. Алайда, 2016 жылғы Йельдің екі кітапханашысының зерттеуі Гарвардтың бұл пікірін дұрыс емес деп көрсетті. Олар The Bluebook-тың шығу тегін 1920 жылы Карл Н. Льюэллиннің Йельдегі Йель құқық шолуына құқықтық журнал материалдарын қалай жазуға болатыны туралы жарияланыммен байланыстырады. Авторлар 1926 жылғы The Bluebook-тың алғашқы басылымындағы материалдардың бір бөлігі (сондай-ақ 1922 жылы Гарвардта жарық көрген редакциялық жұмыс бойынша нұсқаулар) 1920 жылғы Льюэллиннің кітапшасында және оның 1921 жылғы, Йель құқық шолуы жариялаған "Қысқартулар және цитирлеу нысаны" атты көк түсті памфлетіндегі материалдарды қайталайтынын атап көрсетеді. The Bluebook-тың алғашқы басылымы шыққанға дейін бірнеше жыл бойы Йель, Колумбия және басқа да бірнеше құқық шолулары "цитирлеу жоспарын әзірледі", бірақ Гарвард бастапқыда оған қарсы болды, себебі "жетістікке жетуге болатын нәтижелерге күмән келтірді және ішінара басқа шолулардың сұрауы бойынша біздің формаларымыздан ауытқымау қалауына байланысты". Ақырында, Гарвард "бағытын өзгертіп" 1926 жылы коалицияға қосылды. Сот судьясы Генри Дж. Френдлидің айтуынша, "[Герберт] Брауннелл бас прокуроры, мен оны құқық мектебінен бері танимын – ол мен Гарвард құқық шолуында оқыған жылы Йель құқық шолуының бас редакторы болды, және ол мен менің екеуміз [Колумбия және Пенсильваниядан] "Көк кітаптың" алғашқы басылымының авторлары едік". 1926 жылғы "Бірыңғай цитирлеу жүйесінің" мұқабасы жасыл болды. Түсі "екінші (1928) басылымнан бесіншіге (1936) дейін қоңыр болды. Көк түс алтыншы (1939) басылымда ғана пайда болды". 1939 жылы кітаптың мұқабасы қоңырдан "көбірек патриоттық көк түске" өзгертілді, көрінеу, нацистік Германиямен байланысты түске ұқсамас үшін. 1967 жылы жарық көрген он бірінші басылым көк жиегі бар ақ түсті болды. 1976 жылғы он екінші басылымда мұқаба түсі қайтадан көк түске өзгерді. Бірінші (1926) және он бесінші (1991) басылымдардың толық мәтіні ресми веб-сайтта қолжетімді. The Bluebook екі түрлі стильді қолданады. Практиктер біріншісін сот құжаттарын және меморандумдарды дайындағанда пайдаланады, ал екіншісі негізінен академиялық ортада, мысалы, құқық шолулары мен журналдарда қолданылады. Соңғысы анықтамалардың түрлерін анықтау үшін арнайы пішімдеуді қолданады, мысалы кітаптар, газеттер және құқық шолулары үшін кіші әріптерді қолдану. Көптеген адамдар қолданатын ереже – форматтауды теру машинасымен қайта жасай алатынын тексеру. Егер олай болса, практиктер оны қолданады, егер ол жинақтауды қажет етсе, ол академиялық мақалалар үшін қолданылады. 2011 жылға қарай The Bluebook соңғы 90 жылда заңдық сілтемелер бойынша "негізгі нұсқаулық және авторитет" болды. Ол АҚШ-та заңдық сілтемелер үшін "алтын стандарт" ретінде танылды, тіпті ол бастапқыда заң студенттеріне істерді және басқа да заңдық материалдарды қалай цитирлеуге үйретуге ғана арналған болса да. Басқа цитирлеу жүйелері де бар болғанымен, олардың қабылдануы шектеулі, және жалпы алғанда, The Bluebook заңдық цитирлеуде ең көп қабылданған цитирлеу стилі ретінде қолданылады, оны "Киелі кітап", "соңғы төреші", тіпті заңдық цитирлеудің "Кама Сутрасы" деп атайды. Кейбір штаттар The Bluebook-ты толық қабылдады, ал басқалары оны ішінара қабылдады. Техас сияқты штаттарда The Greenbook сияқты қосымшалар бар, олар тек Техасқа тән цитирлеу мәселелерін қарастырады және басқа жағдайларда The Bluebook-ты ұстанады.

Федералды

Бас прокурор "Көк кітапты" толықтыратын стильдік нұсқаулық жариялайды. Бұл нұсқаулық практикада цитата келтіруге арналған, сондықтан мысал ретінде құқықтық журналдар үшін тек екі шрифт қолданылады – қалыпты және курсив. Басқа өзгерістер де шағын, мысалы, "supra" сілтемесін сілтеме жасалған бет нөмірінен кейін жылжыту. Нұсқаулықта басқаша нақты көрсетілмесе, қайшылық туған жағдайда "Көк кітаптың" ережесі басымдыққа ие екені айтылған.

Мемлекет

Калифорния бұрын Калифорнияның стильдік нұсқаулығын қолдануды міндеттемелі еткен. 2008 жылы Калифорнияның Жоғарғы соты Калифорнияның стильдік нұсқаулығын немесе The Bluebook-ты пайдалануға мүмкіндік беретін қағида шығарды. Екі стиль де істерге сілтеме жасауда, ibid. немесе id. (idem үшін) қолданылуында, сондай-ақ кітаптар мен журналдарға сілтеме жасауда айқын ерекшеленеді. Мичиган штаты Мичиган Жоғарғы сотының әкімшілік бұйрығы ретінде жарияланған жеке ресми цитаталау жүйесін қолданады. Басты айырмашылық – Мичиган жүйесінде "цитаталардағы барлық нүктелер алынып тасталады, курсивті жазу сәл өзгеше қолданылады және 'кіші әріптер' қолданылмайды". Белгілідей, Техас The Bluebook-ты тек Техас соттарына тән ерекшеліктермен толықтырады, мысалы Техас тәуелсіз республика болған кездегі істерді, шақыру және өтініштер тарихын, Бас прокурордың сараптамаларын және осы сияқты мәселелерді келтіреді.

Қаржылық дау

"Көк кітап" тарихының алғашқы 50 жылында Гарвард заң журналы түсімнің 100 пайызын өзіне қалдырды. 1974 жылы Колумбия және Пенсильвания университеттерінің заң журналдары мен Йель заң журналының редакторлары бір қателік салдарынан мұны білген. Олар Гарвардтың алғашқы он бір басылымынан түскен барлық пайданы заңсыз өзінде ұстап отырғанына наразылық білдірді, оның жалпы сомасы жылына 20 000 долларға бағаланды. Сотқа бермекке уәде бергеннен және ұзақ келісімдерден кейін Гарвард олармен түсімді бөлісуге келісті: Гарвардқа 40 пайыз, ал Колумбия, Пенсильвания және Йельге әрқайсысына 20 пайыз; Гарвард өндіріс және тарату қызметтерін жалғастыратын болды.

Заң технологиясы және болашақ

"Көк кітап" заң технологиясының заң саласына келтірген өзгерістерге де тап болды. 2017 жылы LegalEase стартап компаниясы пайдаланушыларына "Көк кітап" форматында сілтемелер жасауға мүмкіндік беретін заңдық сілтемелер генераторын іске қосты. LawStar.io бір кликпен сілтеме жасау мүмкіндігімен ұқсас өнімді ұсынады.