Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фирмалар мен нарықтардың құрылымын зерттейтін сала – экономика саласы.
Field that examines the structure of firms and markets
the field of economics
Экономикада өнеркәсіптік ұйым – фирма теориясына негізделген сала, ол фирмалардың (және, демек, олардың арасындағы шекаралардың) құрылымын зерттейді. Өнеркәсіптік ұйым мүлдем бәсекеге толы модельге шын дүниедегі қиындықтарды қосады, мысалы, мәмілелерге байланысты шығындар, ақпараттың шектеулі болуы және жаңа фирмалардың кемелсіз бәсекелестікке байланысты кіруіне кедергілер. Ол фирмалар мен нарықтардың ұйымдасуын және мінез-құлқын анықтайтын факторларды, соның ішінде үкіметтік шараларды, бәсекелестік пен монополия арасындағы континумда талдайды. Бұл мәселеге қатысты әртүрлі көзқарас бар. Бір көзқарас – сипаттамалық, яғни өнеркәсіптік ұйымға шолу жасау, мысалы, бәсекелестіктің өлшемдері және өнеркәсіптегі фирмалардың мөлшерлік шоғырлануы. Екінші көзқарас – ішкі фирмалық ұйым мен нарықтық стратегияны түсіндіру үшін микроэкономикалық модельдерді қолдану, оған ішкі зерттеулер мен даму, сондай-ақ ішкі қайта ұйымдастыру және жаңару мәселелері кіреді. Үшінші аспект – экономикалық реттеу, монополияға қарсы заң және жалпы алғанда, меншік құқықтарын анықтау, келісімшарттарды орындау және ұйымдық инфрақұрылымды қамтамасыз етудегі заңның экономикалық басқаруына қатысты мемлекеттік саясатқа бағытталған. Өнеркәсіптік экономикада ойын теориясын кеңінен қолдану осы құралдың мінез-құлық экономикасы және корпоративтік қаржы сияқты микроэкономиканың басқа салаларына экспортталуына әкелді. Өнеркәсіптік ұйым монополияға қарсы заң мен бәсекелестік саясатына да маңызды әсер етті. Өнеркәсіптік ұйымның жеке сала ретінде дамуы Эдвард Чемберлин, Джоан Робинсон, Эдвард С. Мейсон, Дж. М. Кларк, Джо С. Бэйн және Паоло Силос Лабини сияқты ғалымдарға көп қарызды.
In economics, industrial organization is a field that builds on the theory of the firm by examining the structure of (and, therefore, the boundaries between) firms and markets. Industrial organization adds real world complications to the perfectly competitive model, complications such as transaction costs, limited information, and barriers to entry of new firms that may be associated with imperfect competition. It analyzes determinants of firm and market organization and behavior on a continuum between competition and monopoly, including from government actions. There are different approaches to the subject. One approach is descriptive in providing an overview of industrial organization, such as measures of competition and the size concentration of firms in an industry. A second approach uses microeconomic models to explain internal firm organization and market strategy, which includes internal research and development along with issues of internal reorganization and renewal. A third aspect is oriented to public policy related to economic regulation, antitrust law, and, more generally, the economic governance of law in defining property rights, enforcing contracts, and providing organizational infrastructure. The extensive use of game theory in industrial economics has led to the export of this tool to other branches of microeconomics, such as behavioral economics and corporate finance. Industrial organization has also had significant practical impacts on antitrust law and competition policy. The development of industrial organization as a separate field owes much to Edward Chamberlin, Joan Robinson, Edward S. Mason, J. M. Clark, Joe S. Bain and Paolo Sylos Labini, among others.
Нарық құрылымы
Бұл салада зерттелетін жалпы нарықтық құрылымдар: толық бәсекелестік, монополиялық бәсекелестік, дуополия, олигополия, олигопсония, монополия және монопсония.
The common market structures studied in this field are: perfect competition, monopolistic competition, duopoly, oligopoly, oligopsony, monopoly and monopsony.
Тарих
2009 жылы жарық көрген «Өнеркәсіптік ұйымның негізін қалаушылары» кітабы Адам Смиттен бастап қазіргі уақытқа дейінгі саланың даму жолын көрсетеді және Еуропа мен Солтүстік Америкадағы осы ғылымның өсуіне үлес қосқан маңызды тұлғалардың ондаған қысқаша өмірбаянын қамтиды. Басылым жылы бойынша және ең алғашқы сілтемелер тізімі: 1970/1937, 1974, 1987/1937, 1956 (3 сілтеме), 1968–9 (7 сілтеме), 2009/шамамен 1900 ж. және 2010/1951 ж.
A 2009 book Pioneers of Industrial Organization traces the development of the field from Adam Smith to recent times and includes dozens of short biographies of major figures in Europe and North America who contributed to the growth and development of the discipline. Other reviews by publication year and earliest available cited works those in 1970/1937, 1974, 1987/1937 1956 (3 cites), 1968–9 (7 cites), 2009/c. 1900, and 2010/1951.