Кіріспе

Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі неміс кемесі

Неміс U 853 кемесі – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде нацистік Германияның Кригсмарине флоттарына қарасты IXC/40 типіндегі суасты қайығы болған. Оның қадағы 1942 жылдың 21 тамызында Бремендегі DeSchiMAG AG Weser компаниясымен салынды. 1943 жылдың 25 маусымында капитан-лейтенант Гельмут Сомер басқаруымен қолданысқа берілді. U 853 кемесі Екінші дүниежүзілік соғыста Атлантика шайқасында қатысты. Ол үш рет теңіз саяхаты жасап, жалпы салмағы 430 тонна болатын екі кемені батырды. Соңғы саяхатында U 853 кемесі АҚШ жағалауындағы кемелердің қозғалысын бұрмалау үшін жіберілді. Ол Портленд, Мэн қаласының жанында "Eagle 56" кемесін жойды. Германияның капитулациясына бірнеше күн қалғанда U 853 кемесі торпедамен "Black Point" көмір тасымалдаушы кемесін батырып, Пойнт-Джудит шайқасына қатысты. Германия капитулацияға бір күн қалғанда американдық әскери кемелер U 853 кемесін тез тауып, Род-Айленд штатының Блок-Айленд аймағының шығысында суға батырып, оның барлық экипажы мерт болды. U 853 терең суға сүңгіп кіретін танымал орын. Ол 121 фут (37 метр) тереңдікте жатыр.

Дизайн

IXC/40 типті неміс су асты қайықтары бастапқы IXC типті су асты қайықтарына қарағанда сәл үлкен болды. U 853 су бетінде және су астында орын ауыстыруға ие болды. Су асты қайығының жалпы ұзындығы , қысым корпусының ұзындығы , ені , биіктігі және сусыру тереңдігі болды. Су асты қайығы екі MAN M 9 V 40/46 суперчарджталған төрт тактілі, тоғыз цилиндрлі дизельдік қозғалтқыштарымен жабдықталған, олар су бетінде пайдалану үшін жалпы қуатын өндірді, екі Siemens Schuckert 2 GU 345/34 қос әрекетті электр қозғалтқыштары су астында пайдалану үшін жалпы қуатын өндірді. Онда екі шахта және екі винт болды. Су асты қайығы тереңдікте жұмыс істей алды. Су асты қайығының максималды жер бетіндегі жылдамдығы және максималды су астындағы жылдамдығы болды. Су астына түскенде, қайық ; су бетінде болса, ол саяхаттады. U 853 алты торпеда түтігімен (төрт тұмсыққа және екі артқы жағына орнатылған), 22 торпедамен, бір SK C/32 теңіздік зеңбірегімен, 180 оқпен, сондай-ақ SK C/30 және C/30 әуе шабуылына қарсы зеңбірекпен жабдықталған. Кемеде қырық сегіз адам экипаж болды.

FLAK қару-жарағы

U 853 LM 42U орнатылған бір ғана 3,7 см Flakzwilling M43U зеңбірегімен қаруланды. LM 42U орнатылысы 3,7 см Flak M42U зеңбірегімен ең көп қолданылатын орнатылыс болды. 3,7 см Flak M42U – Кригсмаринедің VII және IX типтегі U қайықтарында қолданылған 3,7 см Flak зеңбірегінің теңіздік нұсқасы. U 853 жоғарғы Wintergarten-ге қысқа бүгілетін қалқанмен орнатылған M 43U Zwilling орнатылысында екі 2 см Flak C38 зеңбірегі болды. M 43U орнатылысы бірнеше U қайықта қолданылды (U 190, U 249, U 250, U 278, U 337, U 475, U 1058, U 1109, U 1023, U 1105, U 1165 және U 1306).

Қызмет тарихы

U 853 кемесін Бремен қаласындағы DeSchiMAG AG Weser компаниясы салды. 1941 жылдың 5 маусымында тапсырыс берілді, ал 1942 жылдың 21 тамызында келі салынды және 1943 жылдың 25 маусымында пайдалануға берілді.

Бірінші қарауыл

1944 жылдың мамыр-маусымында U 853 кемесі алғашқы әскери патруліне шыққанда, капитанлейтенант Гельмут Сомердің басқаруымен ауа райын бақылау міндетіне тағайындалды. Неміс барлауы Атлантикадағы ауа райының жағдайларын Еуропаға одақтастардың шабуылын болжауға көмектесу үшін пайдалануға болатынына сенді. 1944 жылдың 25 мамырында U 853 американдық әскерлер мен жабдықтармен жүктелген кемені байқады. U қайығы шабуыл үшін суға батты, бірақ әлдеқайда үлкен және жылдам кемеден озып кетті. Queen Mary кемесінің ізінде суға шыққанда, U 853 британдық сауда кемелері MV Ancylus және MV Empire MacKendrick-ке тиесілі Fairey Swordfish ұшақтарының шабуылына ұшырады. U қайығы айтарлықтай зақым алмады және жауап беріп, үш ұшақты да түсірді. Ұшақтар өз әуе кемелеріне оралып қайтты, бірақ біреуі толығымен жарамсыз деп танылып, тасталды. Croatan эскорт кемесі шамамен бір айдан бері ауа райы бақылайтын кемелерді іздеп жүрді және бұған дейін U 488 және U 490 кемелерін батырған болатын. U 853 кемесін табу өте қиын болғандықтан, Croatan экипажы оны «Моби Дик» деп атады. және Францияның солтүстік-батысындағы Лорианға оралды. Сомер мен экипаждың көп бөлігі қызметке жарамсыз деп жарияланды. 10 шілдеде Сомерді оберлейтенант цур Зее Отто Вермут ресми түрде қызметтен босатылды.

Екінші қарауыл

Қайық 27 тамызға дейін портта қалды. 10-шы суасты қайық флотилиясының командирі, әскери өнегелі корветтенкапитан Гюнтер Кунке екінші патрульді өз қолына алды. U 853 бұл жолы Ұлыбритания аралдарының батыс жағалауындағы аймақта жұмыс істеді, бірақ жеті апта ішінде бірде-бір сәттілікке жете алмады. Миссиясын аяқтағаннан кейін ол Лориентке оралмай, Фленсбургке, Германияға бет бұрып, 14 қазанда жетті. Кунке Фленсбургке келген соң 33-ші флотилияның басшылығын қабылдады. Ол U 853 басқаруын Фремсдорфқа қайтарды, ол U қайығын үшінші және соңғы патрульге шығарды. Кетуге дейін U 853-ке дизельдік қозғалтқыштар жұмыс істеп тұрғанда су астында қалуға мүмкіндік беретін, кері тартылатын ауа тартқыш және шығару құрылғысы – Schnorchel орнатылды. 23 сәуірде ол Портленд, Мэн маңында Eagle 56 кемесіне соққы берді. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезеңіндегі Eagle 56 патрульдік қайығы, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің сүңгі соққышыларын дайындау мақсатында нысаналарды буксирлеу кезінде кеменің орта тұсында жарылып, батып кетті. 67 экипаж мүшесінің тек 13-і ғана құтқарылды. Сол күні Селфридж күдікті суасты қайыққа тоғыз тереңдік заряды тастады.

Джудит нүктесі шайқасы

1945 жылғы 5 мамырда нацистік Германияның рейхспрезиденті Карл Дениц барлық U- қайықтарына шабуылды тоқтатып, өздерінің базаларына оралуға бұйрық берді. Сол кезде U 853 кемесі Род-Айленд штатының Джодит нүктесінің жанында күтіп тұрды. АҚШ жағалау күзетінің мәліметінше, U 853 кемесі бұл бұйрықты алмаған немесе, азырақ ықтимал, оны елемеген. Ол Екінші дүниежүзілік соғыстағы АҚШ-тың соңғы жоғалған сауда кемесі болды. 12 адам қаза тауып, 34 экипаж мүшесі құтқарылды. Құтқаруға қатысқан кемелердің бірі – югославтық «Камен» жүк кемесі торпедалық шабуыл туралы хабарды билік органдарына жеткізді. АҚШ Әскери-теңіз күштері «аңшы-жойғыш» тобын құрды, оған төрт американдық соғыс кемесі кірді: «Эрикссон», «Амик», «Атертон» және «Моберли». Топ U 853 кемесінің теңіз түбінде жатқанын анықтады және 16 сағаттық шабуыл кезінде тереңдік бомбалары мен «ежіктерді» тастады. Бастапқыда U- қайығы қашуға тырысты, содан кейін тыныш тұрып, жасырынуға ұмтылды. Екі рет те оны гидролокатор арқылы таба алды. 1945 жылғы 6 мамырдың таңында Нью-Джерси штатының Лейкхерст қаласынан екі К класты дирижабль – К 16 және К 58 шабуылға қосылып, майлы дақтарды анықтады және күдікті аймақтарды түтін мен бояу маркерлерімен белгіледі. К 16 сондай-ақ 7,2 дюймдік ракеталық бомбалармен шабуыл жасады. «Атертон» мен «Моберлиден» тасталған көптеген тереңдік бомбалары мен «ежіктер» салдар салдарынан ағаш бөліктері, құтқару салдары, карта үстелі, киім-кешек және офицерлік бас киім су бетіне шықты. U 853 – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде батып кеткен соңғы U- қайықтарының бірі болды.

Қалдық

U 853 Блок аралының шығысында 130 фут (40 метр) тереңдікте жатыр. АҚШ жағалау күзет қызметі кеме қалдығының орнын нақты анықтады. 55 экипаж мүшесінің денелерінің көп бөлігі әлі де кеме қаңқасының ішінде, ол соғыс қабірі саналады. Бұл Оңтүстік Жаңа Англиядағы ең танымал суға түсу орындарының бірі. Кеме қаңқасында тереңдік бомбасынан жасалған тесіктер бар: біреуі радио бөлмесінің жанындағы бастион мұнарасының алдында, екіншісі қозғалтқыш бөлмесінің оң жағында. Кемеге кіру қиын, себебі сынықтар, өткір металл жиектері және тарың жерлер көп. Стивен Хардик 2005 жылы U қайығын түсіріп жатқанда қаза тапты. Ол есінен танып, қайта тірілте алмады. 60 жастағы Хардик Род-Айленд штатының медициналық сарапшылар бюросының мәліметінше, денсаулығының нашарлауына байланысты тұзды суда батып қайтыс болды. 2022 жылдың 26 қазанында Род-Айлендтен шыққан балықшылар кеме қалдығының жанынан тірі тереңдік бомбасын тапты. Тереңдік бомбасында 267 фунт TNT болған, ол неміс U қайығын жою үшін орнатылған.