Кіріспе
Макс Росталь (7 шілде 1905 – 6 тамыз 1991) – скрипкашы және альт ойнаушы. Ол Австрияда туған, бірақ кейіннен британдық азаматтығын алды.
Өмірбаян
Макс Росталь Цезьин қаласында еврей саудагер отбасында дүниеге келген. Бала кезінде ол 5 жасында скрипканы ойнауды бастап, 1913 жылы император Франц Иосиф I алдында өнер көрсеткен. Ол Карл Флештің шәкірті болған. Сонымен қатар, ол Эмиль Бонке мен Матьяс Зейберден теория және композицияны оқыған. 1925 жылы Мендельсон стипендиясын жеңіп алды. 1930–1933 жылдары Берлин Хохшхулесінде, 1944–1958 жылдары Гильдхолл музыка мектебінде, содан кейін Кёльн Музихохшхулесінде (1957–1982) және Берн консерваториясында (1957–1985) сабақ берді. Оның шәкірттерінің ішінде Ифра Ниман, Игорь Озим, Эдит Пейнеман, Брайан Фейрфакс және Амадей квартетінің мүшелері болды. 1945 жылы Флештің құрметіне ол Эдрик Канделлмен бірлесіп, кейін Карл Флеш атындағы халықаралық скрипка конкурсы деп аталған ұйымды құрды. Росталь түрлі музыка орындады, бірақ ол әсіресе Бела Бартоктың Екінші скрипкалық концерті сияқты заманауи туындыларды жақтап, насихаттады. Ол көптеген жазбалар жасады. Росталь 1949 жылы Алан Буштың 1946–1948 жылдарғы скрипкалық концертін тұсаукесер етті. Ол Бенджамин Франкельдің алғашқы соло скрипкалық сонатасына (1942) арналған, сонымен қатар оның премьералық жазбасын да жасады. Ол 1943 жылы Бернард Стивенске скрипкалық концерт тапсырды. Росталь Хайнц Шрётермен (фортепиано) және Гаспар Кассадомен (виолончель) бірге пианино триосында ойнады, ал 1967 жылы оны Зигфрид Палм ауыстырды. Ол Schott Music үшін бірнеше шығармаларды өңдеді, сондай-ақ фортепианоға ықшамдауларын жасады. Росталдың қызы Сибил Б. Г. Эйзенк психолог болды және ол жеке психолог Ханс Эйзенктің әйелі, олармен бірге жұмыс істеді. Росталь Бернде қайтыс болды.
Дискография
Бенджамин Франкел: Скрипкаға арналған №1 соната, Op. 13 (1942) Decca K 1178. Фредерик Делиус: Скрипка сонатасы №2, Сэр Эдвард Элгар: Скрипка сонатасы және Сэр Уильям Уолтон: Скрипка сонатасы (1954 жылғы жазба, 1955 ж. Westminster лейблінде LP-де шығарылған), Testament UK лейблімен қайта шығарылған, SBT1319 (2003). Морис Равел: Скрипка мен фортепианоға арналған соната, Марсель Михаловичи: Скрипка мен фортепианоға арналған №2 соната, Op.45 Deutsche Grammophon SLPM 138 016, 1959. Бела Бартоктың скрипкалық концерттері (№2), Альбан Берг, Бернард Стивенс және Дмитрий Шостаковичтің (№1) скрипкалық концерттері 1948 және 1962 жылдар аралығында жазылған, Symposium Records, UK CD-де шығарылған. Франц Шуберт: C мажордағы фантазия, D.934, Роберт Шуман: A минорындағы соната, Op. 105, Клод Дебюсси: Соната, Игорь Стравинский: Дуо концертант, Symposium Records, Ұлыбритания. Иоганн Себастьян Бах: Ми минорындағы соната (Хауард Фергюсонның өңдеуімен), Генрих Игнац Франц фон Бибер: Пассакалия, Джузеппе Тартини: G минорындағы концерті, «Ібілістің трилі» сонатасы, Людвиг ван Бетховен: №1 және №2 романстар, Symposium Records, Ұлыбритания. Франц Шуберт: 3 соната, Op. 137, №1-3, B минорындағы рондо, Op. 70, D. 895, A мажордағы соната, Op. 162, D. 574, Symposium Records, Ұлыбритания.
Frederick Delius: Violin Sonata No. 2, Sir Edward Elgar: Violin Sonata, and Sir William Walton: Violin Sonata (1954 recordings, released 1955 7 on LP on Westminster), reissued on the Testament UK label, SBT1319 (2003). Maurice Ravel: Sonate fur Violine und Klavier, Marcel Mihalovici: 2. Sonate fur Violine und Klavier op.45 Deutsche Grammophon SLPM 138 016, 1959. Violin concertos by Béla Bartók (No. 2), Alban Berg, Bernard Stevens, and Dmitri Shostakovich (No. 1) recorded between 1948 and 1962, released on CD on Symposium Records, UK
Franz Schubert: Fantasie in C major, D.934, Robert Schumann: Sonata A minor, Op. 105, Claude Debussy: Sonata, Igor Stravinsky: Duo Concertant, Symposium Records, UK
Johann Sebastian Bach: Sonata in E minor (arranged by Howard Ferguson), Heinrich Ignaz Franz von Biber: Passacaglia, Giuseppe Tartini: Concerto in G minor, Sonata The Devil's Trill, Ludwig van Beethoven: Romances No. 1 and 2, Symposium Records, UK
Franz Schubert: 3 Sonatas, Op. 137, No. 1 3, Rondo in B minor, Op. 70, D. 895, Sonata in A major, Op. 162, D. 574, Symposium Records, UK
Медиа
Еуропалық мұрағат авторлық құқықтан бос ЛП жазбасы, Макс Росталдың (скрипка) және Франц Осборнның (фортепиано) орындауындағы Бетховеннің «Крейцер» сонатасы, Еуропалық мұрағатта (тек американдық көрермендер үшін емес).