Кіріспе

Француз саясаткері Пьер Эжен Береговой (Pierre Eugène Bérégovoy; 23 желтоқсан 1925 – 1 мамыр 1993) – Франция президенті Франсуа Миттеранның кезінде 1992 жылдың 2 сәуірінен 1993 жылдың 29 наурызына дейін Франция премьер-министрі қызметін атқарған француз саясаткері. Ол Социалистік партия мүшесі және Нивердің 1-ші сайлау округінің парламент депутаты болды.

Ерте мансап

Пьер Береговой француз анасы мен украин әкесінен (түпнұсқадағы отбасы аты украин тілінде Береговий немесе орыс тілінде Береговой) туған. Оның әкесі Ресей Азамат соғысынан кейін Ресей империясынан кеткен. Ол 16 жасында білікті металл жұмысшысы ретінде кәсіби өмірін бастады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде SNCF-те жұмыс істеген кезде Франция Тәуелсіздік қозғалысындағы қызметінен кейін саясатқа қатысты. Социалистік SFIO партиясының және Кәсіподақтар конфедерациясы Workers Force мүшесі болған ол 1949 жылы Мемлекеттік жұмыстар және көлік министрі Кристиан Пиноның кеңесшісі болып тағайындалды, кәсіподақтармен байланыс мәселелерімен айналысты. Бір жылдан кейін "Gaz de France" компаниясында техникалық агент болып жұмыс істеді. 1959 жылы SFIO-дан шығып, қарсыласты Біріккен Социалистік партияның (БСП) құрылуына қатысты. Пьер Мендес Францияның кеңесшісі болды. 1967 жылы Ален Саваримен бірге "Мендес Францияның солшылдарды жаңарту клубтары одағын" құрды. Бұл топ 1969 жылы жаңадан құрылған Социалистік партияға (СП) қосылды. Ол Франсуа Миттеранның партиясының басшылық құрамына кіріп, Солшылдар одағының ортақ бағдарламасын келісуге белсенді қатысты. 1981 жылы Миттеран Франция президенті болып сайланғаннан кейін, ол Президент әкімшілігінің бас хатшысы болып тағайындалды. Бір жылдан кейін ол министрлер кабинетіне Әлеуметтік істер министрі ретінде кірді. Ол президент Миттеранға социалистік экономикалық саясатты жалғастыру үшін Еуропалық валюталық жүйеден шығуға кеңес берген социалистік саясаткерлердің бірі болды. Бірақ 1983 жылдың наурыз айында Миттеран премьер-министр Пьер Моруайдың пікірін тыңдап, экономикалық саясатты өзгертуге келісті. Береговой 1984 жылдан 1986 жылға дейін Социалистердің сайлауда жеңіліске ұшырағанға дейін Экономика және қаржы министрі болды. 1983 жылы Невер қаласының мэрі болып сайланды, ал 1986 жылы Миттеранның сайлау округінде Ниевр департаментінің депутаты болды. Ол соңғысының 1988 жылғы президенттік науқанына жетекшілік етті. Қайта сайланғаннан кейін, әрбір министрлер кабинетінің қайта құрылуы кезінде оның есімі премьер-министрлік лауазымға үміткер ретінде талқыланды. Ақыры ол Экономика және қаржы министрлігіне қайта оралды. Бұл лауазымда ол француз социализмінің нарықтық экономикаға бейімделуін символдады және жұмыс берушілер өкілдерімен жақсы қарым-қатынас орнатты. 1992 жылғы аймақтық сайлауда, PS үшін апат болғаннан кейін ол премьер-министр болып тағайындалды және жаңа азшылық үкімет құрды. Ол жұмыссыздықпен, экономикалық құлдыраумен және сыбайлас жемқорлықпен күресуге уәде берді. Франция Ұлттық Ассамблеясындағы инаугурациялық сөзінде ол жемқорлыққа қатысы бар оңшыл оппозиция саясаткерлерінің есімдерін білетінін мәлімдеді, бұл үлкен резонанс тудырды. Береговой өзінің қалалық істер министрі Бернар Тапиді 1992 жылдың мамырында француз әділет органдары айыптағаннан кейін отставкаға кетуге мәжбүр етті. Осылайша ол "Балладур заң ғылымы" деп аталатын жаңа құқықтық прецедент жасады. Әлеуметтік саясат саласында бірқатар реформалар жүргізілді. 1992 жылдың қарашасында еңбек кодексіне жыныстық қанаудың (біраз даулы) анықтамасын енгізген және оны жүзеге асыру үшін еңбек инспекциясы мен жұмыс орны комитеттеріне өкілеттік берген заң қабылданды. 1992 жылдың мамыр айында фермерлерге көмек көбейтілді, оның ішінде ауыл шаруашылығы жерлеріне салынатын салықтың төмендеуі және жас фермерлерге берілетін субсидиялардың ұлғаюы болды. 1992 жылдың маусым айында Франция парламенті әкімдерден қоғамдық тұрғын үйлерде әлеуметтік араласуды ынталандыруды талап ететін заң жобасын қабылдады. 1992 жылғы 12 шілдедегі заң бала күтімі мен "отбасылық ортадағы балаларды күту сапасын" арттыруға бағытталған, ал 1992 жылғы 29 шілдедегі заң медициналық көмекке құқық беруді жақсартты. 1993 жылдың қаңтарындағы Сапин заңы сыбайлас жемқорлыққа жол бермеу және "экономикалық іс-әрекеттер мен мемлекеттік рәсімдердегі" ашықтықты ынталандыру мақсатын көздеді, ал 1993 жылдың қаңтарында қабылданған заң "заңды отбасында, тіпті ажырасу жағдайында да, ата-аналардың ортақ билігі қағидатын" бекітті. Сонымен қатар, 1993 жылы тұрғын үй жәрдемақысының көлемі кеңейтілді. Премьер-министр ретінде бір жылға жуық уақыт өткеннен кейін Береговой Социалистік партияны 1993 жылғы наурыздағы парламенттік сайлаудағы сайлаудағы құлдырауға ұшыратты: бұған дейін 260 орын алған билік партиясы (жалпы көпшілікке 29 орын жетпей) тек 53 орынға дейін қысқарды, бұл француз солшыл партиясының тарихындағы ең ауыр сайлаудағы жеңілістің бірі және француз тарихындағы билік партиясы бастан кешкен ең ауыр жеңілістің бірі болды. Ол 1993 жылдың 29 наурызында премьер-министр қызметінен кетті.

Өлім

Береговой 1993 жылғы 1 мамырда өзін-өзі атып өлтірді. Неверде өткен Береговойдың жерлеу рәсімінде, шиеленіс пен ошалаңдық атмосферасында Франсуа Миттеран Пела ісіне байланысты БАҚ-тың қысымы Береговойдың өзін-өзі өлтіруіне себеп болды деп мәлімдеді. Баспасөзді сынап, ол Береговойдың "абыройы төңкерілді" деді, оған "өз тағдырын өзі шешкен адамның қадір-қасиеті" деген баға берді.