Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Онжылдық
Бұл мақала б.з.б. 659 – б.з.б. 650 жылдарды қамтиды.
Decade
This article concerns the period 659 BC – 650 BC.
Оқиғалар мен үрдістер
Маялардың Гватемаладағы Пьедрас-Неграс орнында жаулау басталады. Жаңа әлемде ольмек тілінің жазбаша алғашқы дәлелі. Пирамида салу жұмыстары жалғастырылады. 657 ж.б.д. Кипсел Коринфтің алғашқы тираны болады. 657 ж.б.д. Ли Цзи бүлігі – 657-651 жылдар аралығында көктем және күз кезеңінде болған оқиғалар тізбегі, ол Цзинь әулетінің герцогы Сяньнің келіншегі Ли Цзидің ұлы Сициді Цзинь тағына отырғызу мақсатымен жасалды. 656 ж.б.д. Псамтик I Мысырдың барлық аймағына билігін кеңейтеді. Жиырма бесінші әулеттің соңы. 653 ж.б.д. Атта Хумма Ин Шушинак және Хумбанигаш II Шилхак Ин Шушинак пен Темпти Хумма Ин Шушинактан кейін Элам империясының патшалары болады. 652 ж.б.д. Бабилония Шамш Шум Укин басшылығымен Ассириялықтарға қарсы көтеріледі. 652 ж.б.д. Гуан Чжун Цзи герцогін басқа мемлекеттердің құрметін сақтау үшін, жақында жеңілген мемлекеттің билеушісінің ұлының Цзимен одақтасу ұсынысын қабылдамауға шақырады, егер Цзи оған әкесін тақтан түсіруге көмектессе. 651 ж.б.д. Чжоу патшасы Сян Чжоу әулетінің патшасы болады. 650 ж.б.д. Абдера қаласы Фракияда Клазоменадан келген отарлаушылармен құрылады. Жаңа әлемдегі жазудың алғашқы дәлелі, ольмектер арасында, К. А. (1984а). Ежелгі Америкадағы қара нәсілділер. ColorLines, 3(2), 27–28. 650 ж.б.д. Климаттың өзгеруі Еуропадағы қола дәуірінің барлық мәдениеттеріне әсер етеді, салдарынан суық және ылғалды климат орнап, скандинавиялық скандинавиялық қола дәуірі мәдениеттерінің тайпалары Еуропа құрлығына қарай ығысады. 650–625 ж.б.д. Родостан жасалған шарап құмырасы (ойнохоэ), қазір Бостонның Көркем өнер мұражайында сақталуда.
Occupation begins at Maya site of Piedras Negras, Guatemala. First evidence of written Olmec language from the New World. Pyramid building continues. 657 BC—Cypselus becomes the first tyrant of Corinth. 657 BC—The Li Ji Unrest is a series of events from 657BC to 651BC that takes place during the Spring and Autumn Period, caused by Li Ji, the concubine of Duke Xian of Jin, in order to put his son Xiqi onto the throne of Jin. 656 BC—Psamtik I extends his control over all of Egypt. End of Twenty fifth Dynasty. 653 BC—Atta Khumma In Shushinak and Khumbanigash II succeed Shilhak In Shushinak and Tempti Khumma In Shushinak as kings of the Elamite Empire. 652 BC—Babylonia rises in revolt under Shamash shum ukin against the Assyrians. 652 BC—Guan Zhong urges the Duke of Qi to maintain the respect of the other states by refusing the offer of the son of a recently defeated state's ruler to ally himself with Qi if Qi would help him depose his father. 651 BC—King Xiang of Zhou becomes King of the Zhou Dynasty of China. 650 BC—The town of Abdera in Thrace is founded by colonists from Clazomenae. First evidence of writing in the New World, among the Olmec Winters, C. A. (1984a). Blacks in ancient America. ColorLines, 3(2), 27–28. 650 BC—A climate change affects all the Bronze Age cultures in Europe with colder and wetter climate, and tribes from the Scandinavian Nordic Bronze Age cultures are pushed downwards into the European continent. 650 BC–625 BC—Wine pitcher (oinochoe), from Rhodes, is made. It is now at Museum of Fine Arts, Boston.