Кіріспе

501 500 499 NOTOC

Б.з.д. 500 жылы – Юлиан күнтізбесіне дейінгі римдік жыл. Рим Республикасында ол Камеринус және Лонгтың консулдығының жылы ретінде белгілі болған (немесе, сирек жағдайда, 254 Ab urbe condita). Бұл жылды 500 б.з.д. деп атау ерте орта ғасырлардан бастап қолданыла бастады, сол кезде Anno Domini күнтізбесі Еуропада жылдарды атаудың басым әдісіне айналды.

Еуропа

Вулка Веидегі Аполлонды Портоначчо ғибадатханасынан жасады, қазір Римдегі Вилла Джулия ұлттық мұражайында сақталады. Оскар Монтелиус кезеңділік жүйесі бойынша Скандинавияда Солтүстік қола дәуірі өркениеті аяқталып, Римге дейінгі темір дәуірі басталады (шамамен мерзім). Теос қашқындары Абдераға қоныс аударады.

Таяу Шығыс

Парсы патшасы Дарий I өзінің империясының батыс жартысында арамей тілін ресми тіл деп жариялайды.

Африка

Банту тілінде сөйлейтін халықтар шамамен осы кезеңде Орталық Африкадан Уганданың оңтүстік-батысына қоныс аударады. Хуту тайпасы да осы шамамен уақытта Орталық және Оңтүстік Африкада пайда болады. Хано Навигатордың Африканың батыс жағалауын теңіз арқылы зерттеуі Габонға дейін оңтүстікке жеткен болуы мүмкін.

Орта Америка

Ең көне белгілі сапотек жазуы пайда болды (шамамен датасы). Ольмектер қасиетті Монте-Альбан қаласын құрып, пирамидалар салуды жалғастырды. Шамамен б.з.д. 500 жылы Орта формативтік кезеңнің соңында негірленген Монте-Альбан, Терминал формативтік кезеңде (шамамен б.з.д. 100 – 200 жж.) көп ұзамай Оахака таулы аймағының көп бөлігін бақылаған және солтүстіктегі Теотиуакан сияқты басқа мезоамерикалық аймақтық мемлекеттермен байланыс құрған, кең ауқымды экспансионистік саясаттың астанасына айналды (Паддок 1983; Маркус 1983).

Демография

Дүниежүзі халқы 100 000 000-ға жетеді – Шығыс жарты шарда 85 000 000, ал Батыс жарты шарда 15 000 000, негізінен Мезоамерика және Оңтүстік Американың солтүстік бөлігінде (Мексика, Орталық Америка, Колумбия, Перу, Венесуэла).

Өнер және мәдениет

15 ғасырдың соңы немесе 16 ғасырдың басында қосылған (екі қосымша) Шей қасқыры жасалған. Қазір ол Римдегі Капитолино мұражайында сақталуда (шамамен мерзімі).

Туылғандар

Анаксагор, Сократқа дейінгі грек философы (шамамен мерзімі) (б.з.б. 428 ж.)