Қоғамдық қатысу, шешім қабылдауға азаматтардың қатысуы – саяси, экономикалық және басқа да әлеуметтік мәселелердегі пікір білдіру механизмі. Әртүрлі салаларда тиімділік пен қанағатты арттыруға көмектеседі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қоғамның ұйымдық шешім қабылдауға адамдарды қатыстыру деңгейі
Extent to which societies encourage the people to share in organizational decision making
Әлеуметтік ғылымда азаматтардың қатысуы немесе қоғамдық қатысу – бұл саяси, экономикалық, басқарушылық немесе басқа да әлеуметтік шешімдерге қатысты пікір білдіру және идеалды жағдайда, оларға әсер етудің түрлі механизмдерін білдіреді. Қатысушылық шешім қабылдау адамның әлеуметтік қызметінің кез келген саласында жүзеге асуы мүмкін, соның ішінде экономикалық (мысалы, қатысушылық экономика), саяси (мысалы, қатысушылық демократия немесе парполитет), басқару (мысалы, қатысушылық басқару), мәдени (мысалы, поликультурализм) немесе отбасылық (мысалы, феминизм). Нақты ақпарат негізінде қатысу үшін, ашықтықтың белгілі бір түрі, мысалы, толық ашықтық қажет, бірақ оның жеткілікті екені айтылмайды. Сондай-ақ, шешімге ең көп әсер ететін адамдардың пікірі ең бағалы болуы керек, ал ең аз әсер ететін адамдардың пікірі ең аз маңызды болуы керек деген пікір бар.
Citizen participation or public participation in social science refers to different mechanisms for the public to express opinions—and ideally exert influence—regarding political, economic, management or other social decisions. Participatory decision making can take place along any realm of human social activity, including economic (i. e. participatory economics), political (i. e. participatory democracy or parpolity), management (i. e. participatory management), cultural (i. e. polyculturalism) or familial (i. e. feminism). For well informed participation to occur, it is argued that some version of transparency, e. g. radical transparency, is necessary but not sufficient. It has also been argued that those most affected by a decision should have the most say while those that are least affected should have the least say in a topic.
Корпоративтік қатысу
Корпоративтік секторға қатысу, өнімділіктен бастап қызметкерлердің қанағаттануына дейін бизнеске қатысты процестерді жақсарту тәсілі ретінде зерттелді.
Participation in the corporate sector has been studied as a way to improve business related processes starting from productivity to employee satisfaction.
Мәдениеттер аралық мақсаттарға қатысу
Мәдени қатысудың әртүрлілігі Американың жергілікті халықтарының іс-әрекеттері арқылы көрінеді. Қатысу екі негізге құрылған: олардың қауымдастығы мен отбасына деген құрметі және адалдығы. Бұл құрмет олардың өмірінің түрлі салаларына – үй шаруасынан егіншілік жұмысына дейін – міндетті түрде емес, ерікті түрде қатысулары арқылы білінеді. Көбінесе осы қауымдастықтардағы қатысу – жеке адамның емес, қауымның өркендеуіне бағытталған әлеуметтік өзара әрекеттесу болып табылады. Осы қауымдастықтарға қатысу «білім беру қызметі» ретінде танылуы мүмкін. Бұл білім алу күнделікті іс-әрекеттер арқылы жүзеге асады, оның барысында қауым мүшелері жаңа дағдылармен қаруланып, тапсырмаларды орындайды немесе мәдени дәстүрлерін сақтап қалу үшін әлеуметтік шараларға қатысады. Осындай әлеуметтік қатысу шаралары жас ұрпаққа оқиғаларды көруге және осы үнемі жалғасатын қатысудан үйреніп, дәстүрлерді жалғастыруға мүмкіндік береді. Осы қауымдастықтарда қатысудың түрлі салалары мен мақсаттары болғанымен, оның мәні – міндетті емес және көбінесе қауымдыққа бағытталған. Осы жоғары деңгейдегі міндеттіліксіздікке байланысты дамитын әлеуметтік байланыс – аударманың күнделікті іс-әрекеті.
A cultural variation of participation can be seen through the actions of Indigenous American Cultures. Participation draws from two aspects: respect and commitment to their community and family. The respect is seen through their participation in non obligated participation in various aspects of their lives, ranging from housework to fieldwork. Often the participation in these communities is a social interaction occurring as a progression for the community, rather than that of the individual. Participation in these communities can serve as a "learning service". This learning ranges from everyday activities, in which community members gain a new skill to complete a task or participate through social events to keep their cultural practices alive. These social participation events allow newer generations to see the events and learn from this ongoing participation to continue these practices. Although there are different domains and objectives of participation in these communities, the bottom line to this participation is that it is non obligated and often community orientated. A social interaction that continues to thrive because of this high level of non obligation is the everyday action of translating.
Қатысудың мақсаттары
Қатысу қызметі әкімшілік тұрғысынан немесе мемлекеттік, корпоративтік немесе әлеуметтік деңгейдегі азаматтардың көзқарасынан туындауы мүмкін. Әкімшілік тұрғысынан қарағанда, қатысу шараларға халықтың қолдауын күшейтуге мүмкіндік береді. Ол халықты мекеменің қызметі туралы біліммен қамтамасыз етеді. Сонымен қатар, жергілікті жағдайлар туралы пайдалы ақпарат алмасуына көмектеседі. Бұған қоса, қатысу көбінесе заңмен міндеттелген. Азаматтардың тұрғысынан алғанда, қатысу жеке тұлғалар мен топтарға мекеме шешімдеріне өкілдік арқылы әсер етуге мүмкіндік береді. Саяси қатысудың түрлері мотивацияға байланысты. Қоғамдық мәселені шешуге белсенді топтар кандидаттарға қолдау көрсету үшін шерулер ұйымдастыруы мүмкін. Көбінесе иммигранттардың этникалық топтары географиялық таралудың артуы және қарқынды өсуіне байланысты жоғары мотивацияға ие. Азаматтар мен жергілікті билік арасындағы қарым-қатынасқа қатысудың қаншалықты әсер ететіні, сенімді қалай арттыратыны және адамдардың қатысуға деген құлшынысын қалай күшейтетіні туралы Джованни Алегретти қатысу бюджеті мысалында сұхбатында түсіндіреді.
Participation activities may be motivated from an administrative perspective or a citizen perspective on a governmental, corporate or social level. From the administrative viewpoint, participation can build public support for activities. It can educate the public about an agency's activities. It can also facilitate useful information exchange regarding local conditions. Furthermore, participation is often legally mandated. From the citizen viewpoint, participation enables individuals and groups to influence agency decisions in a representational manner. The different types of political participation depends on the motivation. When a group is determined to work to solve a community problem, there can be led marches to work for candidates. Most immigrant racial groups have higher motivation since there is an increase in geographical dispersion and are faster growing racial groups. How well participation can influence the relation between citizen and their local government, how it increases trust and boosts peoples willingness to participate Giovanni Allegretti explains in an interview using the example of participatory budgeting.
Азаматтық мүмкіндіктердегі олқылық
Жастардың азаматтық белсенділікке қатысуы студенттердің нәсіліне, оқу бағдарына және мектептің әлеуметтік-экономикалық жағдайына байланысты екені анықталды. Америкалық саяси ғылымдар жөніндегі теңсіздік және американдық демократия жұмыс тобы әлеуметтік-экономикалық жағдайы жоғары адамдардың төмен жағдайлыларға қарағанда белсендірек қатысатынын анықтады. 2008 жылғы студенттер қатысуына қатысты сауалнамалар жинағында «Академиялық үлгерімі жақсы немесе ақ нәсілді студенттер, сондай-ақ ата-аналарының әлеуметтік-экономикалық жағдайы жоғары студенттер сыныпта азаматтық білім алуға көбірек мүмкіндік алады» деген қорытынды жасалды. Ата-аналары жоғары білімді және отбасылық табысы жоғары студенттер студенттік өкіметке қатысуға, сөз сөйлеуге немесе мектепте дебат дағдыларын дамытуға көбірек мүмкіндік алады.
Youth participation in civic activities has been found to be linked to a student's race, academic track, and their school's socioeconomic status. The American Political Science Task Force on Inequality and American Democracy has found that those with higher socioeconomic status participate at higher rates than those with lower status. A collection of surveys on student participation in 2008 found that "Students who are more academically successful or white and those with parents of higher socioeconomic status receive more classroom based civic learning opportunities." Students with more highly educated parents and higher household incomes are more likely to have the opportunity to participate in student government, give a speech, or develop debating skills in school.