Мемлекеттік саясат және басқару негіздері

Мемлекеттік саясат – заңдар, ережелер, бағдарламалар арқылы қоғамдық мәселелерді шешу жолы. Білім, денсаулық сақтау, экономика салаларын қамтиды.

11 мин оқу

100%

Дереккөз: Public policy — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Мемлекеттік ұсыныстар, принциптер және іс-қимылдар мемлекеттік іс-қимыл.

Қоғамдық саясат – заңдар, ережелер, нұсқаулар және іс-қимылдар сияқты институционалды ұсыныстар немесе маңызды және нақты проблемаларды шешуге бағытталған элементтер жиынтығы. Ол нақты көзқараспен басшылыққа алынып, көбінесе бағдарламалар арқылы іске асырылады. Бұл саясат білім беру, денсаулық сақтау, жұмыспен қамту, қаржы, экономика, көлік және қоғамның барлық аспектілерін қамтиды. Қоғамдық саясатты іске асыру мемлекеттік басқару деп аталады. Қоғамдық саясат – үкіметтің тікелей және жанама іс-әрекеттерінің жиынтығы және оның әртүрлі тұжырымдамалары бар. Олар әдетте үкімет тарапынан халықтың атынан жасалады және/немесе қабылданады. Кейде оларды коммерциялық емес ұйымдар жасайды немесе қауымдастықтармен, азаматтармен бірлесіп, сарапшылар, ғалымдар, инженерлер, мүдделі тараптар немесе ғылыми деректерді пайдаланады. Олар көбінесе (демократиялық жүйеде) сайланған саясаткерлермен байланысты саясат жасаушылармен құрылады. Сондықтан, "саяси процесс – сайланған саясаткерлер, саяси партия басшылары, қысым тобы, мемлекеттік қызметкерлер, мемлекеттік қызметтегі мамандар, судьялар, үкіметтік емес ұйымдар, халықаралық агенттіктер, академиялық сарапшылар, журналистер және тіпті саясаттың пассивті иегерлері ретінде көретін азаматтар қатысатын күрделі саяси процесс". Қоғамдық саясатты түсінудің және оған қатысудың кең таралған тәсілі – "саяси цикл" деп аталатын кезеңдер тізбегі. Бұл циклді саяси ғалым Харольд Ласвелл 1956 жылы жарық көрген "Шешім қабылдау процесі: функционалдық талдаудың жеті санаты" кітабында талқылаған. Жеке кезеңдердің сипаттамасы әртүрлі болуы мүмкін, бірақ негізгі тізбегі: мәселені күн тәртібіне қою, саясатты қалыптастыру, заңдылық беру, іске асыру және бағалау. "Бұл процесс саясат мәселесін ойлауды бастаған саясат жасаушылардан бастап, саясат іске асырылып, оның нәтижелерін бағалағанға дейін бірнеше кезеңге бөлінеді, содан кейін келесі қадамдар шешіледі". Саясат жасаушылар ретінде қарастырылатын лауазымды тұлғалар түрлі мүдделі тараптардың мүдделерін қорғауға жауапты. Саясатты жобалау – саясаттың мақсаттарын анықтау және оларды құрал ретінде картаға түсіру үшін саналы күш салуды қажет етеді. Саясатты зерттеу саласындағы ғалымдар мен сарапшылар осы міндетті орындауға көмектесетін әртүрлі құралдар мен тәсілдерді әзірледі. Үкіметтік іс-қимыл – жеке адамдарға, ұйымдарға және қоғамға айтарлықтай әсер ететін үкіметтің қабылдаған шешімдері, саясаты және іс-қимылдары. Бұл заңдар, субсидиялар, салықтар және қаржы жоспарлары түрінде болуы мүмкін. Үкіметтік іс-қимылдың мақсаты – экономикалық өсімді ынталандыру, теңсіздікті азайту немесе қоршаған ортаны қорғау сияқты белгілі бір әлеуметтік немесе экономикалық мақсаттарға жету.

Public policy is an institutionalized proposal or a decided set of elements like laws, regulations, guidelines, and actions to solve or address relevant and real world problems, guided by a conception and often implemented by programs. These policies govern and include various aspects of life such as education, health care, employment, finance, economics, transportation, and all over elements of society. The implementation of public policy is known as public administration. Public policy can be considered to be the sum of a government's direct and indirect activities and has been conceptualized in a variety of ways. They are created and/or enacted on behalf of the public typically by a government. Sometimes they are made by nonprofit organizations or are made in co production with communities or citizens, which can include potential experts, scientists, engineers and stakeholders or scientific data, or sometimes use some of their results. They are typically made by policy makers affiliated with (in democratic polities) currently elected politicians. Therefore, the "policy process is a complex political process in which there are many actors: elected politicians, political party leaders, pressure groups, civil servants, publicly employed professionals, judges, non governmental organizations, international agencies, academic experts, journalists and even sometimes citizens who see themselves as the passive recipients of policy." A popular way of understanding and engaging in public policy is through a series of stages known as "the policy cycle", which was first discussed by the political scientist Harold Laswell in his book The Decision Process: Seven Categories of Functional Analysis, published in 1956. The characterization of particular stages can vary, but a basic sequence is agenda setting, policy formulation, legitimation, implementation, and evaluation. "It divides the policy process into a series of stages, from a notional starting point at which policymakers begin to think about a policy problem to a notional end point at which a policy has been implemented and policymakers think about how successful it has been before deciding what to do next." Officials considered as policymakers bear responsibility to advance the interests of a host of different stakeholders. Policy design entails conscious and deliberate effort to define policy aims and map them instrumentally. Academics and other experts in policy studies have developed a range of tools and approaches to help in this task. Government action is the decisions, policies, and actions taken by governments, which can have a significant impact on individuals, organizations, and society at large. Regulations, subsidies, taxes, and spending plans are just a few of the various shapes it might take. Achieving certain social or economic objectives, such as fostering economic expansion, lowering inequality, or safeguarding the environment, is the aim of government action.

Мемлекеттік тәртіптің әртүрлі түсініктері

Қоғамдық саясатты баяндамашының немесе автордың мақсаттарына және олар қарастыратын жағдайдың ерекшеліктеріне байланысты әртүрлі жолдармен түсіндіруге болады. Мемлекеттік саясатты қабылдаудың бір бөлінетін сызығы – оны негізінен идеялар (принциптер мен іс-қимыл жоспары) тұрғысынан қарастыратындар мен оны эмпирикалық құбылыстар жиынтығы ретінде қарастыратындар (істелген істер мен олардың нәтижелері) арасындағы айырмашылыққа негізделген. Бұл түсіндірулердің біріншісі, мәселе салыстырмалы түрде қарапайым және анық болғанда, және іске асыру құралдары жоғары деңгейде ұйымдастырылған деп күтілгенде қолайлы. Бірақ мәселе күрделі және/немесе даулы болған жағдайда – ниеттер шатасқан және/немесе жасырылған жағдайда – саясатты нақты және анық анықтау мүмкін болмауы мүмкін. Мұндай жағдайда, негізінен не болып жатқанын анықтау үшін саясатты қарастыру пайдалы болуы мүмкін. 1950 жылдары АҚШ-та Дэвид Истон өзінің мемлекеттік саясатты түсінуін кеңейту қажеттілігін мысалмен түсіндірді: «Егер білім беру жүйесінің ресми саясаты негрлерге қарсы кемсітушілікке тыйым салса, бірақ жергілікті мектеп басқармалары немесе әкімшілер мектепке қабылдауды аймақтарға бөліп, негрлерді бірнеше мектепте оқшауласа, онда бейтарап заң мен кемсітушілік әрекеттердің екеуі де саясаттың бір бөлігі деп есептелуі керек». Истон мемлекеттік саясатты «құндылықтарды бөліп беретін шешімдер мен іс-қимылдардың желісі» деп сипаттады. Эмпирикалық құбылыстардың кең ауқымы тұрғысынан мемлекеттік саясаттың басқа анықтамасы – Пол Кернидің анықтамасы: «ниеттердің белгілерінен соңғы нәтижелерге дейінгі үкіметтік әрекеттердің толық жиынтығы». Мемлекеттік саясатты идея ретінде қарастырудың мысалы – Ричард Титмустың анықтамасы: «белгілі бір мақсаттарға бағытталған іс-қимылды басқаратын принциптер». Титмустың көзқарасы әсіресе әлеуметтік келісім этикасына жақын болды. Жақында Антонио Лассанс мемлекеттік саясатты «концепциямен басшылыққа алынған орталық проблеманы шешуге бағытталған институционалды ұсыныс» деп анықтады (Лассанс, 2020: 7), оның пікірінше, бұл эмпирикалық тұрғыдан тексерілуі мүмкін. Мемлекеттік саясаттың ең танымал және даулы түсініктерінің бірі – Томас Р. Дайеге тән, оған сәйкес «мемлекеттік саясат – үкіметтердің не істеуді немесе істемеуді таңдауы» (Дайе, 1972: 2). Көп қолданылса да, Дайедің түсінігі мағынасыз ұғым ретінде сынға ұшырайды. Институционалистік көзқарас бойынша мемлекеттік саясаттың негізі ұлттық конституциялық заңдар мен ережелерден тұрады. Тағы бір маңызды аспектілер – заңмен бекітілген сот түсіндірмелері мен ережелер. Мемлекеттік саясат проблемаларды тиімді және нәтижелі шешкенде, мемлекеттік институттар мен саясатты қызмет көрсеткенде және қолдағанда, сондай-ақ белсенді азаматтықты ынталандырғанда күшті деп есептеледі. «Мемлекеттік саясатқа кеңінен кіріспе» атты кітабында Б. Гай Питерс мемлекеттік саясатты «үкіметтердің экономика мен қоғамды өзгерту мақсатында жасайтын іс-қимылдар жиынтығы» деп анықтайды, яғни мемлекеттік саясат – сайлаушыларға пайда немесе әсер ету мақсатында қабылданатын заңнама. Басқа анықтамада автор Б. Денте «Политикалық шешімдерді түсіну» кітабында мемлекеттік саясатты «саяси проблеманы шешуге әсер ететін іс-қимылдар жиынтығы, яғни белгілі бір қажеттілікке, сұранысқа немесе мемлекеттік араласу мүмкіндігіне қатысты қанағаттанбаушылық» деп түсіндіреді. Оның сапасы қоғамдық құндылықтарды құру қабілетімен өлшенеді. Басқа ғалымдар мемлекеттік саясатты «үкіметтік орган немесе оның өкілдері жариялаған белгілі бір тақырыпқа қатысты іс-қимылдар, нормативтік шаралар, заңдар және қаржыландыру басымдықтары» жүйесі деп анықтайды. Мемлекеттік саясат көбінесе «конституцияларда, заңнамалық актілерде және сот шешімдерінде» көрініс табады. Глобалды оңтүстіктің трансформациялық конституциялары мемлекеттік саясат үшін сот іс-қимылдарын ең бастысы деп санайды, себебі заңнамалық шешімдерді жеңілдететін саяси күштер халықтың еркіне қайшы келуі мүмкін. Мемлекеттік саясат саяси жүйенің нәтижелерін құрайтын шешімдерге, мысалы, көлік саясатына, қоғамдық денсаулық сақтау қызметін басқаруға, білім беру жүйесін басқаруға және қорғаныс күштерін ұйымдастыруға бағытталған. Саясаттың тікелей өлшенетін нәтижелерін, яғни «саяси шешімдер мен мәлімдемелерге сәйкес іс жүзінде қабылданған іс-қимылдарды» «саясаттың әлеуметтік салдарына назар аударатын» кең ауқымды саяси нәтижелерден ажыратуға болады. АҚШ-та бұл ұғым тек саясаттың нәтижесіне ғана емес, сонымен қатар үкіметтік шешімдерді қабылдау мен талдауға да қатысты. Академиялық пән ретінде мемлекеттік саясат елдегі жетекші университеттердегі мемлекеттік саясат мектептерінде профессорлар мен студенттер зерттейді. Мемлекеттік саясат тәжірибешілерінің, зерттеушілердің, ғалымдар мен студенттердің АҚШ-тағы кәсіби қауымдастығы – Мемлекеттік саясатты талдау және басқару қауымдастығы. Мемлекеттік саясаттың көп бөлігі үкіметтер мен мемлекеттік бюрократиядағы шешім қабылдауды бағалаумен байланысты. Қоғамдық проблемалар сан алуан жолдармен туындауы мүмкін және оларға әртүрлі саяси жауаптар қажет (мысалы, ережелер, субсидиялар, импорт квоталары және заңдар) жергілікті, ұлттық немесе халықаралық деңгейде. Мемлекеттік саясатты қалыптастыруға ықпал ететін қоғамдық проблемалар экономикалық, әлеуметтік немесе саяси сипатта болуы мүмкін. Үкімет қажет болған жағдайда өз мақсаттарына жету үшін физикалық күш қолдануға немесе оны қолдануға заңдық монополияға ие. Мысалы, жылдам шешім қабылдау қажет болғанда, хаос уақытында.

Public policy can be conceptualized in varying ways, according to the purposes of the speaker or author, and the characteristics of the situation they are concerned with. One dividing line in conceptions of public policy is between those that see it primarily in terms of ideas (principles and plans of action) and those that see it as a collection of empirical phenomena (the things that are done, and their outcomes). The first of these conceptualizations is suitable when the matter of concern is relatively simple and unambiguous, and the means of enactment are expected to be highly disciplined. But where the matter is complex and/or contested – where intentions are confused and/or disguised – it may not be possible to define the policy ideas clearly and unambiguously. In this case it may be useful to identify a policy in terms of what actually happens. David Easton in the USA of the 1950s provided an illustration of the need he found to broaden his conceptualization of public policy beyond stated ideas: "If the formal policy of an educational system forbids discrimination against Negroes but local school boards or administrators so zone school attendance that Negroes are segregated in a few schools, both the impartial law and discriminatory practices must be considered part of the policy." Easton characterized public policy as "a web of decisions and actions that allocates values". Other definitions of public policy in terms of a broad range of empirical phenomena include that of Paul Cairney: "the sum total of government action from signals of intent to the final outcomes". An example of conceiving public policy as ideas is a definition by Richard Titmuss: "the principles that govern action directed towards given ends". Titmuss' perspective was particularly one of social contract ethics. More recently, Antonio Lassance has defined public policy as "an institutionalized proposal to solve a central problem, guided by a conception" (Lassance, 2020: 7). which he believes can be empirically tested. One of the most known and controversial concepts of public policy is that of Thomas R. Dye, according to whom "public policy is whatever governments choose to do or not to do" (Dye, 1972: 2). Although widely used, Dye's concept is also criticized as being an empty concept. In an institutionalist view, the foundation of public policy is composed of national constitutional laws and regulations. Further foundational aspects include both judicial interpretations and regulations which are generally authorized by legislation. Public policy is considered strong when it solves problems efficiently and effectively, serves and supports governmental institutions and policies, and encourages active citizenship. In his book Advanced Introduction to Public Policy, B. Guy Peters defines public policy as "the set of activities that governments engage in for the purpose of changing their economy and society", effectively saying that public policy is legislation brought in with the aim of benefiting or impacting the electorate in some way. In another definition, author B. Dente in his book Understanding Policy Decisions explains public policy as "a set of actions that affect the solution of a policy problem, i. e. a dissatisfaction regarding a certain need, demand or opportunity for public intervention. Its quality is measured by the capacity to create public value." Other scholars define public policy as a system of "courses of action, regulatory measures, laws, and funding priorities concerning a given topic promulgated by a governmental entity or its representatives". Public policy is commonly embodied in "constitutions, legislative acts, and judicial decisions". Transformative constitutions of Global South considers judicial actions for Public policy as paramount, since the political forces that facilitate legislative decisions may run counter to the will of the people. Public policy focuses on the decisions that create the outputs of a political system, such as transport policies, the management of a public health service, the administration of a system schooling and the organization of a defense force. The directly measurable policy outputs, "actions actually taken in pursuance of policy decisions and statements," can be differentiated from the broader policy outcomes, "focus[ing] on a policy's societal consequences." In the United States, this concept refers not only to the result of policies, but more broadly to the decision making and analysis of governmental decisions. As an academic discipline, public policy is studied by professors and students at public policy schools of major universities throughout the country. The U. S. professional association of public policy practitioners, researchers, scholars, and students is the Association for Public Policy Analysis and Management. Much of public policy is concerned with evaluating decision making in governments and public bureaucracies. Public problems can originate in endless ways and require different policy responses (such as regulations, subsidies, import quotas, and laws) on the local, national, or international level. The public problems that influence public policy making can be of economic, social, or political nature. A government holds a legal monopoly to initiate or threaten physical force to achieve its ends when necessary. For instance, in times of chaos when quick decision making is needed.

Мемлекеттік саясатты қалыптастыру

Мемлекеттік саясатты жасау – уақытты көп алатын "саясат циклі". Бұл саясат циклі "Мемлекеттік саясатты түсіну: теориялар мен мәселелер" еңбегінде баяндалған.

Күн тәртібінің белгіленуі

Күн тәртібін белгілеу үкіметтің назарын қажет ететін мәселелерді анықтайды, қай мәселелерге ең көп назар бөлу керектігін шешеді және мәселенің мәнін анықтайды.

Проблемалардың әлеуметтік құрылысы

Көптеген қоғамдық проблемалар әлеуметтік және идеологиялық құндылықтардың көрінісі арқылы туындайды. Қоғамдар мен қауымдастықтар уақыт өте дами келе, нормалардың, әдет-ғұрыптардың және моральдық принциптердің қабылданысқа лайықты, лайықсыз, қажетті немесе қажетсіз болып саналатын сипаты да өзгереді. Осының салдарынан, шешуге қажетті маңызды проблемаларды анықтау "жоғарыдан төменге" қарай басқарылатын мемлекеттік органдар үшін қиындыққа толады.

Саясат ағымы

Саясат ағыны – Джон Кингдон әзірлеген, саяси күн тәртібіне ену үшін мәнді мәселелердің тиісті саяси ахуалмен және қолайлы, іске асырылатын шешімдермен (мәселелерге байланысты) бірігу қажеттігін көрсететін модель. Бұл саясат терезесін күшейтеді, яғни жаңа саясатты қолға алуға болатын уақыт және жағдайдың маңызды сәтін көрсететін тағы бір ұғым.

Проблема ағыны

Қоғамдық проблемалардың анықтамасы айқын болмағандықтан, көбінесе олар мойндалмайды және оларға қатысты шаралар қолданылмайды. Проблемалар ағыны – бұл саясатты және шешімдерді қабылдау үшін қай проблемаларға көңіл бөлу керектігі туралы келісімге келуге бағытталған саяси процесті білдіреді. Саясат терезесі проблемалардың, саяси жағдайдың және саясаттың бірдей пайда болуы мен байланысы арқылы ашылады, бұл жаңа саясатты қолға алу және бастау мүмкіндігін көрсетеді. Бұл саяси күн тәртібінің міндетті түрде саясаттағы өзгерістерге әкелмейтінін көрсетеді, себебі қоғамдық қызығушылық азайғанда көптеген проблемалар өзінен-өзі шешіледі немесе саясаткерлер тарапынан назарсыз қалады. Ал ластануға қатысты саясаттың тиімді болуы үшін тиісті атқару механизмдері (көбінесе олардың орнына басқа шаралар) қажет. Атқару механизмдері құқық қорғау органдарының жұмысын қамтуы мүмкін, сондай-ақ ынталандырулар мен шектеулерге негізделген саяси құралдарды қолдануға да мүмкіндік береді. Әртүрлі саясат салаларын қамтитын саясатты зерттеулердің мета-талдауы көрсеткендей, атқару механизмдері – халықаралық шарттардың көбінесе төмен тиімділігін арттыруға болатын "бірден-бір өзгертілетін келісім шарттарын таңдау" болып табылады.

Орындаудағы олқылықтар

Пол Керни айтқандай, іске асырудағы олқылық – саясаттың ресми шешім қабылдалып, іске асырылғанға дейін өтуі тиіс кезеңдері. Мысалы, күн тәртібін белгілеу кезеңінен кейін саясатты әзірлеу кезеңі келеді, және бұл саясат іске асырылғанша жалғаса береді.

Жоғарыдан төменге және төменнен жоғарыға қарай іске асыру

"Жоғарыдан төменге" және "төменнен жоғарыға" саясатты іске асыру процесін сипаттайды. "Жоғарыдан төменге" іске асыру – саясатты орталық үкімет немесе заң шығарушы орган сияқты жоғары деңгейде жүзеге асыруды білдіреді. Ал "төменнен жоғарыға" көзқарасы саясатты іске асыруды мақсатты топтан бастау қажет екенін ұсынады, себебі олар саясатты іске асырушылар деп есептеледі.

Бағалау

Бағалау – саясаттың қаншалықты тиімді болғанын, бастапқыда дұрыс саясат таңдалған-дығын, оның дұрыс іске асырылған-дығын және егер дұрыс іске асырылса, нәтижелер күтілгендей болған-дығын анықтау процесі.

Саясатты сақтау

Сақтау – бұл саясатты қабылдаушылар саясатты тоқтатуға немесе жалғастыруға шешім қабылдаған кез. Саясат көбінесе өзгеріссіз жалғастырылады, түзетіледі немесе тоқтатылады.

Құрамы

Егер бұл цикл тоқтатылмаса, ол күн тәртібін белгілеу кезеңіне қайта оралып, қайта басталады. Алайда, саясат циклі хронологиялық және циклдік құрылымда бейнеленген, бұл шатастыруға әкелуі мүмкін, себебі шындығында саясат қабылдау процесі саясат ұсыныстарының, түзетулердің, көптеген мемлекеттік институттар мен тиісті уәкілетті тұлғалар арасындағы өзара әрекеттесулердің қабаттасқан кезеңдерін қамтиды. Сондай-ақ, оның эвристикалық моделі түсінуге оңай болғанымен, бұл цикл саясатты қалыптастырудың барлық жағдайында толыққанды қолданылмайды, өйткені ол өте қарапайым, ал күрделі нақты өмірлік жағдайларда қарастырылуы тиіс маңызды қадамдар жетіспейді.

"Саясатты зерттеулер" әдісін сынға алу

Саясаттанудың бағытталған дәстүрлі әдістері мемлекеттік саясат процестерін шамадан тыс қарапайымдастырғаны үшін, әсіресе рационалды таңдау теориясына негізделген модельдерді пайдалану арқылы, бүгінгі қоғамның ағымдағы динамикасын толыққанды бейнелей алмағаны және күмәнділіктің мен түсініспеушіліктің сақталуына себеп болғаны үшін сыналды. Керісінше, антропологиялық тәсіл мемлекеттік саясатты зерттеуде қазіргі қолданыстағы көптеген санаттар мен түсініктерді талдап, саясатты қалыптастыруға, оны жүзеге асыруға және нәтижелеріне ықпал ететін актерлердің, іс-қимылдардың және әсерлердің құрылымын тереңірек түсінуге ұмтылады.

Пайдаланушыны ортаға салған саясатты құру

Пайдаланушыға бағытталған саясат – бұл соңғы пайдаланушылардың немесе саясаттың салдарына ұшырағандардың бірлескен жобалаушылар ретінде қатысқан, жобаланып және іске асырылатын саясат. Осы жобалау процесін қолданатын саясаткерлер пайдаланушылардың өмір тәжірибесінен алған білімдерін пайдаланады.

Дәлелге негізделген саясат

Дәлелге негізделген саясат Адриан Смит есімімен байланысты, себебі 1996 жылы Корольдік Статистикалық Қоғамға арналған президенттік құттықтауында Смит саясат қабылдаудың қазіргі процесін сынға алып, "дәлелге негізделген көзқарасқа" көшуге шақырды, оның "ұсынуға құнды сабақтары бар" екенін айтты. Кейбір саясаттанушылар қазір дәлелге негізделген саясат терминін қолданудан жаңылғандықтан, дәлелдерді ескере отырып қабылдау сияқты басқа терминдерді қолданады. Бұл тілдік өзгеріс дәлелдерді пайдаланудың қатаңдығы мен сапасын арттыруға бағытталған бастапқы ниетті сақтай отырып, дәлелге негізделген терминологиямен байланысты кейбір шектеулерден немесе қарапайымдастырушылық идеялардан қашуға мүмкіндік береді. Дегенмен, дәлелге негізделген саясат термині кеңінен қолданылады және оны дәлелдердің тиімді және лайықты қолданылуын қалау ниеті ретінде түсіндіруге болады – мысалы, қатаң және жоғары сапалы саяси маңызы бар дәлелдерді жүйелі түрде қарастыруды қамтамасыз ету арқылы немесе саяси мақсаттар үшін оларды бұрмалап, қате пайдаланудан сақтау арқылы. Дәлелге негізделген / дәлелдерді ескере отырып қабылдау саясатын әзірлеу және талдау көп салалы мемлекеттік саясатты зерттеу және саясатты талдау арқылы қолдау көрсетіледі.

АҚШ-та

Ұлыбританиядан өзгеше, АҚШ-та билік негізінен жергілікті, штаттық және федералдық деңгейлерге бөлінген. Осындай әртүрлі басқару деңгейлерінің болуына байланысты, заң жобаларын және заңнаманы келісуету қиындық тудырады және пікір келіспеушіліктер жиі кездеседі. Бұл кемшіліктеріне қарамастан, жүйе азаматтарға заңнаманы әзірлеуге белсенді қатысуға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, биліктің әр деңгейі ұқсас қағидалар бойынша құрылған және тиімді заңнама жасауға қаржы жұмсайды. Америкадағы саясатты қалыптастыру процесі көбінесе басқа елдерден ерекше деп есептеледі.

Даулар

Австрия және Чикаго экономика мектептері мемлекеттік саясаткерлерді "экономиканың негізгі принциптерін түсінбеушілік" деп сындырады. Атап айтқанда, Чикаго экономика мектебінің өкілі Томас Соуэлл былай деп жазады: "Халық сайлаған үкіметтерде саяси ынталандыру халыққа ұнайтын нәрсені жасауға бағытталған, тіпті оның салдары ештеңе жасамаудың немесе аз танымал нәрсені жасаудың салдарынан нашар болса да". Сондықтан, "Экономика жер, еңбек, капитал және елдің өмір сүру деңгейін анықтайтын өнім көлемін өндіруге жұмсалатын басқа да ресурстарды пайдалану туралы қабылданған шешімдердің салдары мен нәтижелерін зерттейді"; демек, бағаны реттеу сияқты белгілі бір мемлекеттік саясатты жүзеге асыру арқылы сирек ресурстарды бөлуге жасалған жасанды араласу экономикада тиімсіздікке және қоғамдағы өмір сүру деңгейінің төмендеуіне алып келеді. Мемлекеттік саясаттағы ең үлкен даулардың бірі – саясатты қалыптастыруға көбінесе лоббистер, мысалы, ірі корпорациялардың ықпалы тиеді, олар өздеріне қолайлы саясатты жүзеге асыруға тырысады. Американың Ұлттық қару қауымдастығы (NRA) – АҚШ заң шығарушыларын қару-жараққа қатысты заңдарды қатаңдатуға қарсылық көрсетуге шақыратын ұйым. Қоғамдық саясатқа байланысты тағы бір дау – саясаткерлер де кез келген адам сияқты кейде субъективті болып, өздерінің алдын ала пікірлерін растайтын деректерді іздейді. Даниядағы саясаткерлерге қатысты зерттеу, ол Британдық саясаттану журналында жарияланды, көрсеткендей, олар екі топ арасындағы деректерді сыныптық немесе статустық жағдайға сәйкес белгіленбеген кезде, олар сыныптық немесе статустық жағдайға сәйкес белгіленген кездегіден гөрі жақсы түсіндірді; олардың алдын ала пікірлері деректерді қабылдау әдісіне әсер етті.