Электрондық үкімет: Қызметтерді жақсарту жолы

Электрондық үкімет: азаматтарға онлайн қызметтер, үкіметтік органдар арасындағы байланыс, бизнеске қолдау. Цифрлық технология арқылы тиімділік пен қолжетімділік!

29 мин оқу

100%

Дереккөз: E-government — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Мемлекеттік қызметтерді жақсарту үшін электрондық коммуникацияны пайдалану

Электрондық үкімет (электрондық басқарудың қысқаша атауы) – елдегі немесе аймақтағы азаматтар мен басқа да тұлғаларға мемлекеттік қызметтерді ұсыну үшін компьютерлер және Интернет сияқты технологиялық байланыс құралдарын пайдалану. Электрондық үкімет азаматтардың үкіметке тікелей және ыңғайлы қол жеткізуіне, сондай-ақ үкіметтің азаматтарға тікелей қызмет көрсетуіне жаңа мүмкіндіктер ұсынады. Бұл термин азамат пен үкімет арасындағы (C2G), үкіметтер мен басқа мемлекеттік органдар арасындағы (G2G), үкімет пен азаматтар арасындағы (G2C), үкімет пен қызметкерлер арасындағы (G2E) және үкімет пен бизнес/коммерция арасындағы (G2B) сандық өзара әрекеттесулерден тұрады. Электрондық үкіметтің іске асыру модельдерін келесі категорияларға бөлуге болады: Бұл өзара әрекеттесу азаматтардың үкіметтің барлық деңгейімен (қала, штат/облыс, ұлттық және халықаралық) байланысуын, ақпараттық және коммуникациялық технологияларды (АКТ) (мысалы, компьютерлер мен веб-сайттар) және бизнес-процестерді қайта құруды (БПР) пайдалану арқылы басқаруға азаматтардың қатысуын жеңілдетуді қамтиды. Brabham және Guth (2017) Солтүстік Америкадағы электрондық үкімет құралдарын жасаған үшінші тараптармен сұхбаттасып, олардың технологияларына енгізген пайдаланушы өзара әрекеттесуінің идеалдары туралы айтты, оларға прогрессивті құндылықтар, кең таралған қатысу, геолокация және халықты білім беру кіреді. Басқа анықтамалар технологияны объект ретінде қарастырудан ауытқып, электрондық үкіметті жай ғана жеңілдетуші құралдар ретінде сипаттайды және мемлекеттік басқару мәселелеріндегі нақты өзгерістерге назар аударады. Маманданған технолог Мауро Д. Риос үкіметтің ішкі трансформациясын анықтама ретінде белгіледі. "Электрондық үкіметтің анықтамасын іздеу" атты мақаласында ол былай дейді: "Цифрлық үкімет – қоғамдық істерді ұйымдастыру мен басқарудың жаңа тәсілі, басқарудағы оң трансформациялық процестерді және ұйымдық құрылымды өзгертеді, ұсынылатын процедуралар мен қызметтерге құндылық қосып, осы өзгерістерді жеңілдету үшін ақпараттық және коммуникациялық технологияларды енгізу және үнемі пайдалану арқылы осы өзгерістерге ықпал етеді."

E government (short for electronic government) is the use of technological communications devices, such as computers and the Internet, to provide public services to citizens and other persons in a country or region. E government offers new opportunities for more direct and convenient citizen access to government and for government provision of services directly to citizens. The term consists of the digital interactions between a citizen and their government (C2G), between governments and other government agencies (G2G), between government and citizens (G2C), between government and employees (G2E), and between government and businesses/commerces (G2B). E government delivery models can be broken down into the following categories: This interaction consists of citizens communicating with all levels of government (city, state/province, national, and international), facilitating citizen involvement in governance using information and communication technology (ICT) (such as computers and websites) and business process re engineering (BPR). Brabham and Guth (2017) interviewed the third party designers of e government tools in North America about the ideals of user interaction that they build into their technologies, which include progressive values, ubiquitous participation, geolocation, and education of the public. Other definitions stray from the idea that technology is an object and defines e government simply as facilitators or instruments and focus on specific changes in Public Administration issues. The internal transformation of a government is the definition that established the specialist technologist Mauro D. Ríos. In his paper "In Search of a Definition of Electronic Government", he says: "Digital government is a new way of organization and management of public affairs, introducing positive transformational processes in management and the structure itself of the organization chart, adding value to the procedures and services provided, all through the introduction and continued appropriation of information and communication technologies as a facilitator of these transformations."

Терминология

Электрондық үкімет, сондай-ақ электрондық үкімет, интернет-үкімет, цифрлық үкімет, онлайн-үкімет, байланысты үкімет деп те аталады. 2014 жылдан бастап ЭЫДҰ әлі де цифрлық үкімет терминін қолданады және оны Мемлекеттік басқару комитетінің Электрондық үкімет желісі үшін жасалған ұсынымында электрондық үкіметтен ажыратады. Көптеген үкіметтер цифрлық үкімет терминін қазіргі заманғы технологияларды қамтитын кең ауқымды қызметтерге, мысалы, үлкен деректерге, автоматтандыруға немесе болжамдық талдауға қолдануға көшті. Электрондық үкімет (немесе цифрлық үкімет) стратегиясы "Интернет пен әлемдік желіні пайдалану арқылы азаматтарға мемлекеттік ақпарат пен қызметтерді ұсыну" деп анықталады (Біріккен Ұлттар Ұйымы, 2006; AOEMA, 2005). Электрондық үкімет (немесе электрондық үкімет) негізінен "Ақпараттық технологияларды (АТ), ақпараттық-коммуникациялық технологияларды (АКТ) және басқа да веб-базалық телекоммуникациялық технологияларды мемлекеттік секторда қызмет көрсетудің тиімділігі мен сапасын жақсарту және/немесе арттыру үшін пайдалануды" білдіреді. Электрондық үкімет жүйелерінде мемлекеттік операциялар веб-базалық қызметтермен қолдалады. Ол ақпараттық технологияларды, әсіресе Интернетті, үкімет пен оның азаматтары арасындағы байланысты жеңілдету үшін пайдалануды қамтиды.

Үкімет 2.0

2.0 үкімет немесе Gov 2.0 – үкіметтің, азаматтардың және инновациялық компаниялардың ашықтығы мен тиімділігін арттыруға бағытталған, ынтымақтастық технологиялар мен интерактивті интернет құралдарын пайдаланып, ашық бастапқы компьютерлік платформа құру саясатын білдіреді. Қысқасы, Gov 2.0 – «үкіметті азаматтардың қолына беру». Gov 2.0 интерактивті Web 2.0 қағидаларын электрондық үкіметпен үйлестіріп, ашық бастапқы платформаларды қолдану арқылы азаматтардың қатысуын күшейтеді, бұл инновациялық қосымшалар, веб-сайттар мен виджеттерді жасауға мүмкіндік береді. Үкіметтің міндеті – ашық деректерді, веб-қызметтерді және платформаларды инфрақұрылым ретінде қамтамасыз ету.

Интернетке қосылмаған электрондық үкімет

Электрондық үкімет көбінесе «онлайн үкімет» немесе «Интернетке негізделген үкімет» деп есептелетін болса да, көптеген Интернетке байланысты емес «электрондық үкімет» технологияларын осы мақсатта пайдалануға болады. Интернетке қатысы жоқ кейбір түрлеріне телефон, факс, жеке цифрлік көмекші (PDA), SMS мәтіндік хабарламалар, MMS, сымсыз желілер мен қызметтер, Bluetooth, жабық телебақылау жүйесі (CCTV), іздеу жүйелері, RFID, биометриялық идентификация, жол қозғалысын басқару және реттеу шараларын күшіге енгізу, жеке куәліктер, смарт-карталар және жақын қашықтықтағы байланыс қолданбалары; сайлау учаскелеріндегі технологиялар (онлайн емес электрондық дауыс беру қарастырылып жатқан жағдайларда), теледидар және радио арқылы мемлекеттік қызметтерді ұсыну (мысалы, CSMW), электрондық пошта, онлайн қауымдастықтар, жаңалықтар топтары және электрондық пошта тізімдері, онлайн чат және жылдам хабар алмасу технологиялары жатады.

Кемшіліктер

Электрондық үкіметке қатысты басты кемшіліктер – цифрлық ажырым мен цифрлық теңсіздіктердің болуы, олар кейбір адамдарға цифрландырудың толыққанды мүмкіндіктерін пайдалануға кедерес жасайды. Егер маңызды қызметтерге қол жеткізудің жалғыз жолы ретінде ұсынылса, компьютер мен интернетке қолжетімділігі жоқ немесе оларды пайдалану жөніндегі білімі жеткіліксіз адамдар қиындыққа тап болады. Басқа кемшіліктерге – интернеттегі ақпараттың сенімділігі және қоғамдық пікірге ықпал ете алатын мәселелер жатады. Электрондық үкіметті енгізу және жобалау кезінде көптеген факторларды ескеру қажет, олардың ішінде үкімет пен азаматтар арасындағы делдалдық қатынастардың жойылуы, әлемдік интернет желісінде азаматтардың цифрлық дербестігі, экономикалық, әлеуметтік және саяси факторларға тигізетін әсер, кибершабуылдарға осалдық және осы салалардағы қолданыстағы жағдайдың өзгеруі. Мемлекеттік сектордың саяси сипаты да электрондық үкімет жүйелерінің кемшіліктері ретінде қарастырылады.

Құны

Электрондық үкіметті дамыту мен іске асыруға "ұлы мөлшерде қаржы жұмсалғанмен", кейбір мамандар оның нәтижесі орташа деңгейде екенін айтады. Интернет негізіндегі мемлекеттік қызметтердің нәтижелері мен әсерін бағалау қиын, немесе пайдаланушылар олардан қанағаттанбайды. Gartner компаниясының мәліметінше, 2011 жылы әлемдік IT шығындары 3,6 триллион долларды құрады, бұл 2010 жылғы 3,4 триллион доллардан 5,1%-ға артық.

Даму

Көптеген елдерде және юрисдикцияларда электрондық үкімет дамудың бастапқы сатысында болғандықтан, оны ұзақ жылдар бойы қалыптасқан үкімет жүйелеріне енгізу қиын. Ескі бюрократиялық тәжірибелерді жаңа құралдармен немесе технологиялар арқылы іске асыру қарым-қатынас мәселелеріне әкелуі мүмкін. Мұндай жағдайдың мысалы – 2006 жылы басталған Индиана штатының әлеуметтік қамтамасыздандыру бағдарламасын автоматтандыру. 2005 жылы Индиана штатының губернаторы Митч Дэниелс тапсырысымен жүргізілген аудитте Отбасы және әлеуметтік қызметтер басқармасының (FSSA) бірнеше қызметкері мен әлеуметтік көмек алушыларының әлеуметтік көмек алаяқтығына қатысқандары анықталды.

Жалған ашықтық пен есеп беру сезімі

Электрондық үкіметке қарсылар онлайн үкіметтік ашықтыққа сену қиын дейді, себебі оны үкіметтердің өздері ұстап тұрады. Ақпаратты қоғам назарына беру немесе алып тастау мүмкін. Күні бүгінге дейін, осы өзгерістерді бақылап, жауапкершілікті қамтамасыз ететін ұйымдар өте аз. АҚШ-тағы OMBWatch және Government Accountability Project сияқты ұйымдар көбінесе коммерциялық емес, еріктілерден құралған. Тіпті үкіметтердің өзі енгізген және жойған ақпаратты әрқашан тіркеп отырмайды.

Гипер қадағалау

Электрондық байланыстар мен үкімет пен азаматтар арасындағы дерек алмасу екі жақты жүзеге асады. Электрондық үкімет технологиялары жетілдірілген сайын, азаматтар үкіметпен электрондық түрде көбірек амал-әрекеттер жасауға ынталанатын болады, себебі электрондық қызметтер мемлекеттік қызметкерлер жұмыс істейтін кеңсе ғимараттарына қарағанда әлдеқайда төмен құнмен қамтамасыз етіледі. Бұл, азаматтардың жеке өміріне қатысты құпиялылығының төмендеуіне әкелуі мүмкін, өйткені үкімет олардың іс-әрекеттері туралы одан да көп ақпарат жинақтайды. Қорғау шаралары болмаса, мемлекеттік органдар азаматтар туралы ақпаратты бөлісіп алуы мүмкін. Ең жаман жағдайда, үкімет пен азаматтар арасында электрондық түрде көп ақпарат алмасылғанда, тоталитарлық жүйе қалыптасуы мүмкін. Егер үкімет өзінің азаматтары туралы көптеген деректерге оңай қол жеткізе алса, жеке құпиялылық жоғалады.

Қолжетімділік

Мемлекеттік қызметтерді ұсынатын электрондық үкімет веб-сайты, интернетке қолжетімділігі жоқ, үйде отыруға мәжбүр, сауаттылығы төмен немесе күнкөрісі қиын адамдарды қоса алғанда, көптеген пайдаланушыларға қол жеткізу мүмкіндігін ұсынбайды. Баспанасыз адамдар, кедейлікте өмір сүретін және егде жастағы азаматтар бұл қызметтерге қол жеткізе алмайды.

Сенім

Электрондық үкіметке деген сенім оның тиімділігі мен іске асыруына тікелей байланысты, бұл тиімділікті қолданыстағы шаралар арқылы бағалауға болады. Бұл, абыройға негізделген сенім жүйесімен салыстырғанда, әлдеқайда тәуекелді және құбылмалы, себебі тиімділік бұрынғы іс-әрекеттерді ескермейді. Мемлекеттік қызметтерді автоматтандыру сенімді екі жаққа да бағыттайды: халықтың үкіметке, ал үкіметтің өз халқына деген сенімін. Индиана штатының автоматтандырылған әлеуметтік көмек жүйесінің мысалында, жеткіліксіз білімі бар колл-орталық операторлары өз шешімдерін автоматтандырылған жүйеге жүктеді және адамдардың қажеттіліктерін емес, жүйеге сәйкес келетін шешімдерді басымдыққа қойды. Екеуі де жазалауға бағытталған, кемшіліктері бар жүйелер құрды, бұл бастапқыда жарияланған пайдадан гөрі көп қиындықтарға әкеп соқты.

Артықшылықтар

Электрондық үкіметтің басты мақсаты – азаматтарға тиімді және экономикалық тұрғыдан пайдалы мемлекеттік қызметтердің кеңейтілген спектрін ұсыну. Электрондық үкімет мемлекеттік ашықтықты қамтамасыз етеді. Мемлекеттік ашықтық маңызды, себебі ол халыққа үкіметтің қандай жұмыстармен айналысып жатқаны және қандай саясатты жүзеге асыруға тырысып жатқаны туралы ақпарат беруге мүмкіндік береді. Электрондық үкімет арқылы қарапайым міндеттерді орындау оңайырақ болуы мүмкін. Мысалы, отбасылық жағдай немесе мекенжайды өзгерту сияқты көптеген өзгерістер ұзақ процеске айналып, азаматтарға көп қағазбазалық жұмыс тудыруы мүмкін. Электрондық үкімет осы міндеттерді тиімді және жеке тұлғалар үшін ыңғайлы түрде орындауға мүмкіндік береді. Электрондық үкімет – халықтың саяси науқандарға қатысуының оңай жолы. Ол сайлаушылардың санасын арттырып, сайлауға азаматтардың қатысуын арттыруға ықпал етуі мүмкін. Бұл бизнес үшін ыңғайлы және экономикалық тұрғыдан тиімді, ал халық ең соңғы ақпаратқа оңай қол жеткізе алады, оны алу үшін уақыт, күш-жігер мен қаржы жұмсаудың қажеті жоқ. Электрондық үкімет процестерді жеңілдетуге және мемлекеттік органдар мен азаматтар үшін мемлекеттік ақпаратты қолжетімді етуге көмектеседі. Мысалы, Индиана штатының Автокөлік бюросы округтік сотта жүргізуші куәліктерін растау процесін жеңілдетті. Индиана электрондық пошта белгісі технологиясын пайдаланып, мемлекеттік құжаттарға цифрлық қол қоюға, заңды түрде куәландыруға және электрондық түрде жеткізуге рұқсат берген алғашқы штат болды. Электрондық демократия қызметтері қарапайымдылығынан басқа, шығындарды да азайтуы мүмкін. Алабама штатының Табиғатты қорғау және табиғи ресурстар департаменті, Wal-Mart және NIC лицензия беру процесін автоматтандыру үшін қолданыстағы компьютерді пайдаланып, онлайн аңшылық және балық аулау лицензиясын қызметін құрды. Бірінші аң аулау маусымында Wal-Mart дүкендерінен 140 000-нан астам лицензия сатылды және агенттік қызметтен жыл сайын 200 000 доллар үнемдейтінін есептейді. Электрондық үкіметтің күтілетін пайдалары: тиімділік, қызметтердің жақсаруы, мемлекеттік қызметтерге қолжетімділіктің артуы, тұрақты даму және ашықтық пен жауапкершіліктің күшеюі.

The ultimate goal of the e government is to be able to offer an increased portfolio of public services to citizens in an efficient and cost effective manner. E government allows for government transparency. Government transparency is important because it allows the public to be informed about what the government is working on as well as the policies they are trying to implement. Simple tasks may be easier to perform through electronic government access. Many changes, such as marital status or address changes can be a long process and take a lot of paperwork for citizens. E government allows these tasks to be performed efficiently with more convenience to individuals. E government is an easy way for the public to be more involved in political campaigns. It could increase voter awareness, which could lead to an increase in citizen participation in elections. It is convenient and cost effective for businesses, and the public benefits by getting easy access to the most current information available without having to spend time, energy and money to get it. E government helps simplify processes and makes government information more easily accessible for public sector agencies and citizens. For example, the Indiana Bureau of Motor Vehicles simplified the process of certifying driver records to be admitted in county court proceedings. Indiana became the first state to allow government records to be digitally signed, legally certified and delivered electronically by using Electronic Postmark technology. In addition to its simplicity, e democracy services can reduce costs. Alabama Department of Conservation & Natural Resources, Wal Mart and NIC developed an online hunting and fishing license service utilizing an existing computer to automate the licensing process. More than 140,000 licenses were purchased at Wal Mart stores during the first hunting season and the agency estimates it will save $200,000 annually from service. The anticipated benefits of e government include efficiency, improved services, better accessibility of public services, sustainable community development and more transparency and accountability.

Экологиялық бонустар

Электрондық үкіметті қолдаушылар онлайн мемлекеттік қызметтердің қағаз түріндегі нысандарға деген қажеттілікті азайтатынын айтады. Соңғы кезде экологиялық ұйымдардың, БАҚ-тың және қоғамның қысымына байланысты, кейбір үкіметтер мен ұйымдар қағазды пайдалануды төмендету мақсатында интернетке жүгінді. АҚШ үкіметі "Agency A. USAGov" веб-сайтын пайдаланады, ол "федералдық қызметкерлерге арналған ішкі мемлекеттік нысандарды" ұсынады, соның арқасында "қағаздан айтарлықтай үнемдеуге" қол жеткізеді. Бұдан бөлек, азаматтар мемлекеттік қызметтерге немесе рұқсаттарға онлайн өтініш бере алса, мемлекеттік кеңсеге бару қажеттілігі тумайды, бұл газ және дизель отынымен жұмыс істейтін көліктердің құрамындағы зиянды газдардың таралуын азайтуға мүмкіндік береді.

Жедел, тиімді және ыңғайлы

Электрондық үкімет азаматтарға кез келген уақытта және кез келген жерде мақсаттарына жету үшін компьютерлермен өзара әрекеттесуге мүмкіндік береді және мемлекеттік қызметкерлер отырған кеңселер мен терезелерге физикалық түрде бару қажеттілігін жояды. Көптеген электрондық үкімет қызметтері компьютер мен интернетке қол жеткізе алатын азаматтарға тәулігіне 24 сағат, аптасына жеті күн қолжетімді, бұл жұмыс уақытында ғана ашық болатын дәстүрлі мемлекеттік кеңселерден (полиция бөлімшелері мен ауруханалар осы ережеден тыс, олар әдетте төтенше жағдайларды шешу үшін тәулігіне 24 сағат жұмыс істейді) өзгеше. Компьютерлендіру арқасында есептілік пен құжаттарды жүргізу жақсарады, сондай-ақ азаматтар компьютер мен интернет арқылы қажетті ақпарат пен нысандарды оңай таба алады, бұл өтініштерді тезірек қарауға және ақпаратты іздеуге көмектеседі. Әкімшілік тарапынан, файлдарды іздеуге және олармен байланысты ақпаратты алуға көмектесетін деректер электрондық базаларда сақталады, бұрынғыдай әртүрлі орындардағы қағаз түріндегі көшірмелерде емес. Мүгедектігі бар немесе қозғалыс қабілетіне шектеу қоятын жағдайлары бар адамдар енді мемлекеттік істерге қатысу үшін қажетті жерге баруға міндетті емес және компьютер, интернет және қажет болса, қолжетімділік құралдары болған жағдайда, мемлекеттік қызметтерді өз үйлерінен ала алады.

Қоғамдық мақұлдау

Соңғы кездегі электрондық үкімет сынақтары халық тарапынан қабылдаумен және ынтамен қарсы алынды. Азаматтар саяси мәселелерді онлайн талқылауға көбірек қатысып, дәстүрлі түрде үкімет ісіне аз қызығушылық танытқан жастар электрондық дауыс беру рәсімдеріне қызығушылық танытуда. Интернет негізіндегі үкіметтік бағдарламалар сенімді құпиялылық саясатының болмауы үшін сынға ұшырағанымен, зерттеулер көрсеткендей, адамдар жеке құпиялылықтан гөрі қылмыскерлерді соттауды маңыздырақ санайды. АҚШ ересек азаматтарының 90 пайызы қылмыскерлерді интернет арқылы қадағалауды қолдайды, ал 57 пайызы қылмыскерлер мен террористерді ұстауға көмектесетін болса, жеке интернет құпиялылығынан бас тартуға дайын.

Технологияға тән электрондық үкімет

Электрондық үкіметтің технологияға қатысты бірнеше кіші санаттары бар, мысалы, m-үкімет (мобильді үкімет), кең таралған үкімет және g-үкімет (электрондық үкімет үшін ГИС/GPS қолданбалары). E-үкіметтің дамуына қатысты бұрынғы алаңдаушылықтар азаматтардың жергілікті саяси қатысуда саяси себептермен онлайн платформаларды шектеулі пайдалануына байланысты туындады. Электрондық үкіметтің негізгі қызмет көрсету үлгілері кімге пайда тиетініне қарай жіктеледі. Мемлекеттік немесе жеке сектор порталдары мен платформаларын дамыту кезінде барлық азаматтарға пайдалы жүйе құрылады. Көлігін тіркеуді жаңартқысы келетін азаматтар реттеушілік инспекция талаптарын орындаумен бірге оны ыңғайлы түрде істей алады. Үкіметтік серіктес атынан бизнес дәстүрлі түрде және тек үкімет тарапынан басқарылатын қызметтерді ұсынады, сондай-ақ осы қызмет арқылы пайда табуға немесе жаңа клиенттерді тартуға мүмкіндік алады. Мемлекеттік органдар транзакцияларды өңдеуге байланысты шығындар мен қиындықтардан босатылады. Осы мемлекеттік сектор порталдарын немесе платформаларын дамыту үшін үкіметтер ішкі күштермен дамыту және басқару, аутсорсингке тапсыру немесе өзін-өзі қаржыландыру шартына қол қою мүмкіндігіне ие. Өзін-өзі қаржыландыру моделі – белгілі бір электрондық үкімет қызметтері үшін қосымша төлемдер арқылы өзін-өзі қаржыландыратын, өзін-өзі қаржыландыру порталдары деп аталатын порталдарды құрайды.

Әлеуметтік желілерді пайдалану

Әлеуметтік желілер мен веб-сайттар электрондық демократияның дамып келе жатқан саласы болып табылады. Әлеуметтік желіге қатынасу азаматтардың күнделікті өмірінде болады және қатысу шарттары азаматтардың өздері айқындайды. Электрондық үкіметті қолдайтындар үкіметтің әлеуметтік желілерді пайдалануын, үкіметтің қызмет көрсететін халыққа ұқсас болуына көмектесетін құрал ретінде қарастырады. Мұндай мысалдарды Facebook, Twitter және YouTube виджеттері арқылы көптеген мемлекеттік порталдарда кездестіруге болады. Үкімет пен оның өкілдері азаматтарды бақылап, алған қызметтерге қанағаттану деңгейін анықтау мүмкіндігіне ие. ListServs, RSS ағындары, мобильді хабарламалар, микроблогтар және блогтар арқылы үкімет пен оның органдары ортақ мүдделер мен алаңдаушылықтары бар азаматтармен ақпарат бөлісе алады. Үкімет те Twitter-ді пайдалана бастады. Род-Айленд штатының қазынашысы Фрэнк Т. Каприо штаттың ақша ағыны туралы күнделікті твиттер жариялап отыр. Twitter-дегі мемлекеттік органдардың толық тізімін NIC сайтынан таба аласыз. Қосымша ақпарат алу үшін transparentgov.com сайтына кіріңіз.

Электрондық қолтаңба

АҚШ-тағы бірнеше жергілікті басқармалар кандидаттарды тікелей ұсыну туралы өтініштерге және референдумдар үшін қол қою талаптарына онлайн электрондық қол қоюға рұқсат берді. 2012 жылы Аризона штаты EQual деп аталатын прототиптік жүйені іске қосты, ол штат бойынша сайлауға түсетін кандидаттарға онлайн қолтаңба жинауға және осы сілтемені әлеуметтік желілердегі басқа формалармен бөлісуге мүмкіндік берді. 2016 жылы EQual жүйесі штат ішіндегі жергілікті сайлаудағы кандидаттарды қамту үшін кеңейтілді, бірақ ол 2020 жылғы штаттағы сайлауға дейін жергілікті деңгейде қолданылмады. Колорадо штатының Боулдер қаласы 2020 жылы қалалық референдумдарға қол қоюды жинау үшін ұқсас жүйені енгізді.

Мысыр

Мысыр – өте амбициялық ел, әсіресе қазіргі президент Абдель Фаттах Эль-Сиси сайланғаннан бері, ол тұрақты энергияға және үкіметтік жүйенің цифрландырылуына зор қаржы инвестициялады. Кездесетін мәселелердің арасында жеке құпиялылық, қауіпсіздікке қатысты алаңдаушылықтар, азаматтардың хабардарлығының жетіспеуі және бірыңғай техникалық стандарттардың болмауы бар. Мысырдың халқы шамамен 100 миллион адамды құрайды, олардың әртүрлі әлеуметтік тобы мен тұру жағдайы, сондай-ақ қолжетімді ресурстары әртүрлі. Азаматтардың білім деңгейі қалалар мен ауылдық жерлерде ғана емес, тіпті Каирдің ішінде де айырмашылықтарды көрсетеді. Басқа араб елдерімен немесе Таяу Шығыс елдерімен салыстырғанда, Мысыр технологиялық даму мен оны пайдалану тұрғысынан артта қалған. Жақында үкімет барлық бизнес субъектілері үшін электрондық чектер міндетті болуы және барлық зейнетақы төлемдері мен мемлекеттік жәрдемақылар электрондық төлемдер арқылы жүзеге асырылуы керек деген заң қабылдады. Бұл олардың қолма-қол ақшамен жүзеге асырылатын экономикадан электрондық экономикаға көшуге бағытталған бастамаларын көрсетеді.

Армения

Арменияның электрондық үкіметі 2004 жылы құрылды. Электрондық үкімет Армения мемлекеттік органдары жасаған барлық құралдар мен деректер базаларын біріктіреді және пайдаланушыларға ыңғайлы онлайн ортаны ұсынады. Оған жиырмадан астам қызмет пен құралдар кіреді. Бұл бастама аясында алғаш рет «Интерактивті бюджет» және «Мемлекеттік коммерциялық емес ұйымдардың қаржыландырылуы» бөлімдері қолжетімді болды. Сонымен қатар, Үкімет пен Премьер-министрдің қаулыларын, кезекті кабинет отырысының күн тәртібін, мемлекеттік сатып алулар туралы ақпаратты, электрондық салық есептеу жүйесін, Интеллектуалдық меншік агенттігінің онлайн өтінім беру жүйесін, Интеллектуалдық меншік агенттігінің ақпараттық іздеу жүйесін, сондай-ақ Электрондық қолтаңба және Электрондық виза (e-виза) бөлімдерін табуға мүмкіндік беретін жиырмадан астам құрал бар. Пайдаланушы өтінішті тапсырғанда немесе ақпарат алғысы келгенде Электрондық қолтаңба басқа да бірнеше қызметте қолданылатынын атап өткен жөн. Электрондық қолтаңба – әмбебап жүйе және оны мемлекеттік қызметкерлер де, азаматтар да, заңды тұлғалар да пайдаланады. E-лицензия: Бұл жүйе компанияларға фармацевтика, банк, құрылыс, көлік сияқты әртүрлі қызмет түрлеріне лицензия алуға немесе тоқтатуға өтініш беруге мүмкіндік береді. Сондай-ақ, ол қолданыстағы лицензияға қатысты басқа да қызметтерді ұсынады. Лицензияланған қызмет туралы есеп беру жүйесі: Лицензия алған тұлғаларға арналған есепті қабылдау жүйесі лицензияланған қызмет туралы жылдық, айлық немесе тоқсандық есеп беруге мүмкіндік береді. E-төлемдер: Электрондық төлем жүйесі онлайн төлемдерді тиімді түрде жүзеге асырады. Бұл қосымша мемлекеттік және жергілікті мемлекеттік органдар ұсынатын қызметтер үшін мемлекеттік алымдарды, жергілікті алымдарды, әкімшілік айыппұлдарды төлеуге арналған. Төлемдерді Visa, Mastercard, PayPal және жергілікті Arca немесе Mobidram жүйелері арқылы жасауға болады. E-кадастр: Бұл жүйе мүліктік кадастрға өтініш беруге және жер иелері, жер учаскесінің ауданы, кез келген мүліктің құқықтық мәртебесі туралы ақпарат алуға мүмкіндік береді. Мемлекеттік электрондық төлем жүйесі осы құралға интеграцияланған. Цифрлық қолтаңбасы бар пайдаланушылар құқықтар мен шектеулерді тіркеуге қатысты онлайн өтінімдер мен құжаттарды жіберуге болады. E-жоба: 2016 жылы Армения Әділет министрлігі құқықтық жобалардың дерекқорын жасады. Ол үкімет немесе парламент мүшесі бастаған кез келген жобаны жариялау үшін арналған. Дерекқорға веб-сайт арқылы қол жеткізуге болады, ол заң актілерінің жобаларын халыққа ұсынуға, онлайн-талқылауларды ұйымдастыруға және осылайша азаматтық қоғам өкілдерінің заң шығару процесіне белсенді қатысуына мүмкіндік береді. Сайт арқылы заң жобаларын іздеуге, олардың ілгерілеуін бақылауға және ұсынылған ұсыныстармен танысуға болады. Тіркелген пайдаланушылар ұсыныстар ұсына алады, жобаға қатысты ұсыныстар, қабылданған ұсыныстар немесе қабылданбаған ұсыныстар туралы «қорытынды құжаттармен» таныса алады. E-тіркелім: Бұл жүйе шектеулі жауапкершілігі бар компаниялар, акционерлік қоғамдар, қорықтар және жеке кәсіпкерлер сияқты заңды тұлғаларды тіркеуге мүмкіндік береді. Компанияны тіркеу үшін, оның түріне байланысты, орташа есеппен 20 минут уақыт кетеді. Мемлекеттік алымды E-төлемдер жүйесі арқылы төлеуге болады. Сондай-ақ, жүйе пайдаланушыларға ұсынылған өтінімдерді қадағалауға, қолданыстағы компанияларды іздеуге және кез келген компания туралы, акционерлер туралы ақпаратты сатып алуға мүмкіндік береді. Datalex: Бұл жүйе пайдаланушыларға істерді табуға, Армения заңдарын іздеуге және сот отырыстарының кестесін қадағалауға мүмкіндік береді. E-жарияланым: Бұл жүйе қоғамдық хабарландырулар үшін жасалған. Мемлекеттік органдар заңда белгіленген жағдайларда хабарландыру жасауға міндетті. E-салық: Бұл құрал салық төлеушілер мен салық органдары үшін салық декларациясын жасауды жеңілдетеді. Кез келген жеке немесе заңды тұлға салық декларациясын электрондық қолтаңба арқылы растай алады. E-IP: Электрондық қолтаңбаны пайдалана отырып, патенттер мен тауарлық белгілерге онлайн өтініш беруге болады. E-виза: Бұл қосымша электрондық өтініш арқылы виза алу процесін жеңілдетеді. Виза екі күн ішінде беріледі. E-қолтаңба: Бұл жүйе пайдаланушының сәйкестігін тексеруге және жіберілген өтінішті қорғауға мүмкіндік береді. Арменияның кез келген тұрғыны, жеке немесе заңды тұлға, электрондық қолтаңба ала алады және оны электрондық үкімет жүйелерін пайдалана отырып қолдана алады.

Armenian e government was established in 2004. E government brings together all tools and databases created by Armenian state agencies and provides a user friendly online environment for users. It includes more than twenty services and tools. Under this initiative, "Interactive Budget" and "State Non Commercial Organisations' Financing" sections are available for the first time. There are also twenty other tools, including search engines, allowing to find the Government's and the Prime Minister's decisions, the agenda of the next cabinet sitting, information on the state purchases, the electronic tax reporting system, the online application system of the Intellectual Property Agency, the information search system of the Intellectual Property Agency, as well as the Electronic Signature and Electronic Visa (e visa) sections. It is worth mentioning that the Electronic Signature is used in several other services when a user wants to submit an application or receive information. The Electronic Signature is universal system and is used both by the state officials and by citizens, legal entities. E License: This system allows companies to submit an application for obtaining or terminating licenses regarding various activities (pharmaceuticals, banking, construction, transport etc.) It also provides other services in respect of already obtained license. System of reports on licensed activities: The Report Acceptance System for licensed persons enables to submit any report (annually, monthly or quarterly) on licensed activities. E Payments: Electronic Payment System effectively processes online payments. This application is designed specifically for charging the state fees, local fees, the administrative penalties or services provided by state and local governmental bodies. Payments can be made by Visa, Mastercard, PayPal and local Arca or Mobidram systems. E Cadastre: The system enables to submit an application to the property cadastre and receives information on landowners, the surface of a plot of land, legal status of any property. The state electronic payment system is integrated into this tool. Online applications for registration of rights and restrictions and related documents may be submitted by users who have a digital signature. E Draft: In 2016 the Ministry of Justice of Armenia developed Legal Drafts' Database. It is designed particularly for publication any draft initiated by the government or member of Parliament. The database can be accessed through a website which provides the possibility of presenting the legal acts' drafts to the public, organizing online discussions, and as a consequence the active participation of representatives of civil society in the law making process. The website enables them to search legal drafts, follow their further progress, and become familiar with the presented suggestions. The registered users can present suggestions, get informed with the "summary paper" of the suggestions to the draft, the adopted suggestions or the reasoning concerning the not adopted ones. E Register: The system enables registration of legal entities, such as limited liability companies, joint stock companies, foundations, and self employed entrepreneurs. On average it takes twenty minutes to register a company depending on the entity's type. State fee can be paid through E Payments system. The system also allows users to track the submitted applications and search existing companies as well as purchase full information about any company, including information about shareholders. Datalex: This system allows users to find cases, search for laws of Armenia, as well as to follow the schedule of court hearings. E Announcement: The system is designed for public announcements. The state authorities are obliged to make public announcements under certain circumstances stipulated by law. E Tax: This tool simplifies the tax declaration process for both taxpayers and tax authorities. Any natural person or legal entity can submit tax declaration verifying it by electronic signature. E IP: Online submission of patent and trademark applications using electronic signature. E Visa This application enables the process of obtaining a visa through an electronic application. Visas are issued within two days. E Signature: The system allows users to verify the identity of the user and protect the submitted application. Any resident of Armenia, either a natural person or legal entity, can obtain an electronic signature and use it while applying e government systems.

Әзірбайжан

"Электрондық үкімет" аясы "Азербайжан Республикасының дамуындағы ақпараттық-коммуникациялық технологиялар жөніндегі ұлттық стратегияға (2003–2012)" сәйкес құрылды және "Электрондық Әзербайжан" бағдарламасы шеңберінде іске асырылды. Жобаның мақсаты мемлекеттік органдардың қызметін ыңғайлырақ және тиімді ету, халық, бизнес және мемлекеттік органдар арасындағы өзара іс-қимылды жеңілдету, азаматтар мен мемлекеттік органдар арасындағы жаңа ресми қарым-қатынастар жүйесін құруға көмектесу, сондай-ақ ақпараттың ашықтығы мен еркін таралуын қамтамасыз ету болып табылады. Электрондық үкімет инфрақұрылымының негізгі құрамдас бөліктері: мемлекеттік органдардың біріктірілген желілік инфрақұрылымы, электрондық үкімет порталы, электрондық үкімет шлюзі, ақпараттық ресурстар мен жүйелердің мемлекеттік тіркелімі, электрондық қолтаңба, электрондық құжат айналымы және электрондық үкімет дерек орталығы (әзірленуде). 2018 жылдың 14 наурызында Электрондық үкіметті дамыту орталығы іске қосылды. Бұл – Әзербайжан Республикасы Президентіне қарасты Мемлекеттік қызмет және әлеуметтік инновациялар агенттігіне бағынатын мемлекеттік заңды тұлға. Орталықтың қызметі цифрлық технологияларды пайдалануға, мемлекеттік қызметтерді тиімдірек етуге, мемлекеттік қызметтерге қолжетімділікті қамтамасыз етуге және ел азаматтарының тұрмыс деңгейін жақсартуға бағытталған. Бұл – азаматтарға бағытталған электрондық басқару түрі.

Бангладеш

Электрондық үкімет веб-порталы түрлі мемлекеттік қызметтер мен ақпаратқа бір терезе арқылы ыңғайлы қолжеткізуді қамтамасыз ету үшін әзірленді. Қызметтер енді адамдарға қолайлы уақытта ұсынылуы мүмкін, және ең маңыздысы – мемлекеттік қызметтердің ашықтығы мен жауапкершілігіне едәуір мән беріледі.

Қытай

Фуцзянь провинциясының Мемлекеттік кеңесінің мемлекеттік меншіктегі активтерді қадағалау және басқару комиссиясының (国务院国有资产监督管理委员会) мәліметінше, цифрлық трансформацияны IBM алғаш рет 2012 жылы ұсынған. Ол цифрлық технологияны қолдану арқылы клиенттерге ұсынылатын құндылықты жаңалауға және клиенттермен өзара әрекеттесу мен ынтымақтастықты күшейтуге бағытталған. Қытай үкіметі 2017 жылдан бері қатарынан төрт жыл "Цифрлық экономиканы" өз Үкіметтік жұмыс есебіне (政府工作报告) қосып келеді. Ал 14-ші бесжылдық жоспарында "Өндіріс тәсілдерін, өмір салтын және басқару әдістерін түгелдей өзгерту үшін цифрлық трансформацияны пайдалану" мақсаты қойылды. Осылайша, цифрлық трансформация кәсіпорын (ұйым) деңгейінен ұлттық стратегия деңгейіне көтерілді. Қытай үкіметінің электрондық үкіметке арналған ресми сайты – eGovernment.gov.cn, оны Қытай Коммунистік партиясының Орталық партия мектебі (中共中央党校) немесе Ұлттық басқару академиясы (国家行政学院) (бұл екі атау бір институтты білдіреді) жүргізеді.

Үндістан

Үндістанда электрондық басқару бастамалары мен бағдарламаларын Электроника және ақпараттық технологиялар министрлігі (MeitY www.meity.gov.in) жүзеге асырады. Үндістан Үкіметінің электрондық басқару бойынша ағымдағы негізгі бағдарламасы "САНДЫҚ ҮНДІСТАН" (www.digitalindia.gov.in) деп аталады.

Үндістан Үкіметі көптеген электрондық басқару бастамаларын іске қосты, оның ішінде халықтың шағымдануларына арналған портал, MCA21 Миссиялық режимдегі жоба, табыс салығын электрондық түрде беру, электрондық газет, "Неммади" жобасы және олардың жалпы Сандық Үндістан саясаты.

Индонезия

Индонезияда электрондық үкімет, әсіресе орталық және өңірлік/жергілікті мемлекеттік органдарда дамып келеді. Электрондық үкімет мемлекеттік басқаруға телематика туралы № 6/2001 Президенттік директивасымен ресми түрде енгізілді, онда Индонезия үкіметі жақсы басқаруды қолдау үшін телематикалық технологияны пайдалануы тиіс деп көрсетілген. Сонымен қатар, электрондық үкімет мемлекеттік мекемелерде түрлі мақсаттар үшін енгізілуі керек еді. ИСО мүше елдерінің бірі ретінде Индонезия стандарттау қызметін жеңілдетуге көбірек мән береді. Осы мақсатта Ұлттық стандарттау ақпараттық жүйесі (SISTANAS) және Индонезия стандарттау ақпараттық желісі (INSTANET) құрылды. 2017 жылға дейін Индонезияның министрліктері, мекемелері және жергілікті биліктері жеке-жеке электрондық үкімет жүйелерін қолданды, бірақ қазір олар орталықтандырылған жүйеге біріктірілді. 2017 жылы үкімет шағын және орта бизнесті, сондай-ақ бейресми секторды цифрландыру бағдарламаларын іске қосты. Индонезияның көптеген қалалары, оның ішінде Джакарта, Бандунг, Сурабая және Макассар, электрондық үкімет, электрондық денсаулық сақтау, электрондық білім беру, электрондық логистика және электрондық сатып алу сияқты басымдықтарды қамтитын «ақылды қала» тұжырымдамасын іске асыруда.

Иран

2002 жылы Иран TAKFA (Barnameye Tose e va Karborde Fanavaie Etela’at) деп аталатын толыққанды есеп жариялады, онда мемлекеттік органдардың көпшілігі өз қызметтерін мүмкіндігінше жылдамрақ цифрландыруға тырысады деп болжанды. Дегенмен, БҰҰ органдарының мәліметтеріне сәйкес, Иран соңғы жылдары электрондық үкіметтің орташа стандарттарына жете алмады. 2008 жылы Жоғарғы ақпарат кеңесі үкіметті әкімшілік мақсаттар үшін жаңа коммуникациялық технологияларды пайдаланудағы үлкен кемшіліктері үшін сынаған есеп шығарды. 2016 жылы Иран Ұлттық ақпарат желісін іске қосып, интернетке қол жеткізудің сапасы мен жылдамдығын арттырды. 2017 жылы Иран электрондық үкіметтің бірінші кезеңін ұсынды, оған электрондық салық, электрондық кеден, электрондық виза, электрондық үкімет порталы және Иранның мемлекеттік қызметтерін жаңғыртуға арналған мобильді қосымша кірді. Иран үкіметі жақын арада электрондық үкіметтің келесі кезеңдерін енгізуді жоспарлап отыр.

Ирак

Ирактың электрондық үкіметі азаматтар бағдарламасы "парақорлықты және жақын туыстықтарды жою, сондай-ақ азаматтардың түрлі мекемелерге қайта-қайта бару қиындығын аяқтау" мақсатында құрылды. Бұл интерфейс арқылы азаматтар өтініштер мен шағымдарын жолдай алады, сонымен қатар жеке куәліктер, жүргізуші куәліктері және паспорттар алу үшін де пайдалануға болады.

Иордания

Иордания 2002 жылы электрондық үкімет бағдарламасын іске қосты. Көптеген мемлекеттік қызметтер онлайн түрде ұсынылады.

Қазақстан

Электрондық үкімет порталы egov.kz 2012 жылы Қазақстанның азаматтардың мемлекеттік қызметтер мен ақпаратқа қол жеткізуін жаңғырту жолындағы күш-жігерінің бір бөлігі ретінде іске қосылды. Ол азаматтар мен бизнес үшін мемлекет тарапынан ұсынылатын барлық қызметтерді қамтиды, мысалы, білім беру, денсаулық сақтау, әлеуметтік қамсыздандыру, жұмысқа орналастыру және жұмыспен қамту, салық мәселелері, заңдық көмек. Қазіргі уақытта ол дамудың трансформациялық кезеңінде. egov.kz порталының басты мақсаты – тиімділікті максималды деңгейге жеткізу. Мысалы, пайдаланушылар баланың тууына тіркелген кезде, бірден жәрдемақы алуға өтініш бере алады және баланы балабақшаға тізілу тізіміне қоюмен байланысты барлық мәселелерді шеше алады. 2017 жылы Дубайда өткен Дүниежүзілік үкіметтік саммиттегі «GovTechioneers» байқауында egov.kz мобильді қосымшасы үздік деп танылды. 2017 жылғы Ақпараттық қоғам жөніндегі әлемдік саммит (WSIS Prizes) байқауында Қазақстан Республикасының үш жобасы жеңімпаз атанды: «Электрондық үкімет», «Ашық үкімет» және «1414» Бірыңғай байланыс орталығы. «Электрондық лицензиялау» ақпараттық жүйесі – лицензиялау және рұқсат беру процестерін автоматтандыру және Қазақстан Республикасының мемлекеттік органдары – лицензия берушілер мен бизнес-қоғамдастығы арасындағы ақпараттық өзара іс-қимылдың тиімді және ашық механизмін қамтамасыз ету үшін құрылды. «Электрондық нотариус» – нотариустардың қызметін бақылауды жақсарту және олардың жұмысын оңтайландыру мақсатында әзірленді. Бұл жүйе нотариаттық қызметті электрондық тіркеуге енгізеді және құқықтық актілерге қатысушылардың барлығына пайдасын тигізеді. «Электрондық нотариус» жүйесі нотариустарға құжаттардың түпнұсқалығын тексеруге, жылжымайтын мүлік туралы дұрыс деректерді алуға, мұрагерлік істер мен инабаттылық (goodwill) туралы жазбаларды сақтауға мүмкіндік береді. «Ашық үкімет» – Ашық деректер, Ашық Рұқсаттар мен лицензиялар (Open RLA), Ашық диалог, Ашық бюджеттер және Мемлекеттік органдардың тиімділігін бағалау сияқты құрамдас бөліктерден тұрады. eGov Mobile мобильді қосымшасы – смартфондар арқылы мемлекеттік және электрондық үкімет қызметтерін ұсыну үшін жасалған. Азаматтар цифрлық қолтаңба немесе бір реттік пароль арқылы тіркеле алады. Telegram, Facebook және Vkontakte желілеріндегі чат-боттар – электрондық үкімет порталындағы ең көп сұралатын мемлекеттік қызметтерге консультация беруді автоматтандыру үшін жасанды интеллект негізінде чат-боттар құрылды. «Smart Bridge» – мемлекеттік органдардың бизнеспен интеграциялануы мен өзара іс-қимылының, сондай-ақ бәсекелестік ортаны дамыту үшін ұйымдастырушылық процедураларды жеңілдетуге бағытталған жоба. Saqbol мобильді қосымшасы – коронавирустық инфекцияның таралуын бақылау және Google мен Apple компанияларының жұқпа қаупі туралы хабарлама жүйесін (Exposure Notification) пайдалана отырып, инфекция ошақтарын уақтылы анықтау үшін жасалды. Қолданба басқа құрылғыларда орнатылған бірдей қосымшасы бар пайдаланушылармен байланысты жазбаларды анонимді түрде сақтайды және олармен өзара әрекеттесудің шифрланған жазбаларын сақтайды.

The e government portal egov. kz was launched in 2012 as part of Kazakhstan's effort to modernize how citizens access government services and information. It offers all possible services that can be provided by the state for citizens and businesses such as education, health care, social security, job placement and employment, tax issues, legal assistance. It is currently at the transformational stage of development. The main goal of egov. kz is to maximize efficiency. For instance, users can register birth of a child, while simultaneously resolving all related issues applying for benefits and putting the child on the waiting list for kindergarten. The egov. kz mobile app was recognized as best app in the GovTechioneers competition at the 2017 World Government Summit in Dubai. At the WSIS Prizes 2017 (World Summit on the Information Society contest), three projects from the Republic of Kazakhstan were announced champions: e Government, Open Government, and Integrated Call Center 1414. "E licensing" information system Created to automate the processes of licensing and permits and to ensure an effective and transparent mechanism for information interaction between government agencies – licensors and the business community of the Republic of Kazakhstan. "E notary" Developed with the aim to improve the control over the activity of notary officers and optimize their work. The system involves registration of notary activities in electronic register and brings benefit to all the participants of juridical acts. "E notary" system allows notary officers to check authenticity of the documents, get valid real estate data, maintain records of inheritance cases and goodwill. Open Government The Open Government consists of the following components: Open Data, Open RLA, Open Dialogue, Open Budgets, as well as Assessment of the Effectiveness of Government Agencies. eGov Mobile mobile application Designed to provide public services and e government services via smartphones. Citizens can log in using digital signature or a one time password. Chat bots at Telegram, Facebook and Vkontakte – Chat bots based on artificial intelligence were created to automate consultation of the most frequently requested public services of the e Government portal. Smart Bridge – The project aimed at simplification of organizational procedures for integration, interaction of government bodies with business and the development of a competitive environment. Saqbol mobile app Created to control the spread of coronavirus infection, as well as to timely localize infection sites using the Exposure Notification (notification system on the risk of contagion from Google and Apple). The app is designed to anonymously track contacts with other devices that have the same app installed, and store encrypted records of interaction with them.

Малайзия

Малайзияда электрондық үкімет жұмыстарын Малайзия үкіметі "Мультимедиялық супер дәліз" (ММК) және 1996 жылдың ортасында сол кездегі Малайзия премьер-министрі доктор Махатхир Мохамад (1981-2003) бастаған электрондық үкіметтік бағдарламалар аясында жүзеге асырады (Jeong & Nor Fadzlina, 2007). Электрондық үкімет – үкіметтің жұмыс істеу тәсілін қайта жаңартуға бағытталған бастама. Ол үкіметтің жұмыс істеу тиімділігін және халыққа қызмет көрсету сапасын жақсартуға көмектеседі (Ибрагим Арифф және Го Чен Чуан, 2000).

Мьянма

Янгон қалалық даму комитеті (бірман тілінде ရန်ကုန်မြို့တော်စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီ) (YCDC) – Янгонның әкімшілік органы, ал Янгон – Мьянманың (Бірма) ең ірі қаласы және бұрынғы астанасы. Янгон қалалық даму комитеті 20 бөлімнен тұрады. Оның штаб-пәтері Янгон қалалық әкімшілік ғимаратында орналасқан. Комитет төрағасы қаланың әкімі болып табылады. 2003 жылы YCDC Янгон қаласында электрондық үкіметті қамтамасыз ету үшін құрылды. Қаланың электрондық үкімет бағдарламасының негізгі мақсаты – үкімет пен қала тұрғындары арасында интернет арқылы оңай байланыс жасау, қағазды пайдалануды азайту, қала бюджетін үнемдеу, қаланың талшықты сақинасын (fiber ring) құру, уақтылы түрде қоғамдық ақпарат беру, қоғамдық деректерді сақтау және G2G, G2C, G2B және G2E бағдарламаларын дамыту және кеңейту. 2013 жылдың қаңтар айында электрондық үкіметке жауаптылық Электрондық үкімет әкімшілігі комитеті мен Электрондық үкімет өңдеу комитеті арасында бөлінді. Электрондық үкімет әкімшілігі комитетінің құрамына Янгон қаласының әкімі – төраға, Янгон қаласының бас хатшысы – төрағаның орынбасары және басқа 20 басқарма басшысы кіреді. Электрондық үкімет өңдеу комитетінің құрамына Қоғамдық қатынастар және ақпарат департаментінің басшысы – төраға, сондай-ақ басқа 20 басқарма басшысының орынбасарлары кіреді. Ресми веб-портал: www.ycdc.gov.mm. Мандалай – Мьянманың (Бірма) екінші ірі қаласы және соңғы патшалық астанасы. 2014 жылы Мандалай облысының үкіметі www.mdyregion.gov.mm веб-сайтын әзірледі, ол аймақтық үкімет пен олардың қызметі туралы ақпаратты халыққа жеткізуге мүмкіндік береді. Мандалай облысының үкіметі 2016 жылдың 23 маусымында Электрондық үкіметті басқару комитетін құрды. Бұл комитеттің төрағасы – Этникалық істер министрі У Сай Кяо Зау. 2017 жылдың 21 шілдесінде Мандалай облысының премьер-министрі доктор Зау Мьинт Маунг www.emandalay.gov.mm веб-порталын ашты. Бұл порталда 2 электрондық қызмет және 70 агенттіктің 199 тақырыбы бар. Комитет сонымен қатар аймақтық деректер орталығын да дамытып жатыр. Бұл деректер орталығы 2018 жылы ашылады.

The Yangon City Development Committee (Burmese ရန်ကုန်မြို့တော်စည်ပင်သာယာရေးကော်မတီ) (YCDC) is the administrative body of Yangon, and Yangon is the largest city and former capital of Myanmar (Burma). The Yangon City Development Committee consists of 20 departments. Its headquarters was on the Yangon City Hall. The committee's chairman is also the city's mayor. In 2003, YCDC was organized to provide e government for Yangon City. The main purposes of the city's e government program are to provide easy access between the government and the city's citizens via the Internet, to reduce paper usage, to reduce the city budget, to build the city's fiber ring, to provide timely public information, to store public data and to develop and expand G2G, G2C, G2B, and G2E programs. In January 2013 responsibility for e government was divided between the e Government Administration Committee and the e Government Processing Committee. The e Government Administration Committee includes the Mayor of Yangon City as Chief, the General Secretary of Yangon City as Sub Chief, and the other 20 head of department officers as chairmen. The e Government Processing Committee includes the Head of Public Relation and Information Department as Chief and the other 20 deputy head of department officers as chairmen. The official web portal is www. ycdc. gov. mm. Mandalay is the second largest city and the last royal capital of Myanmar (Burma). In 2014, Mandalay Region Government developed www. mdyregion. gov. mm to know about regional government and their activities to people. Mandalay Region Government organized the e Government Steering Committee on 23 June 2016. That committee chairman was U Sai Kyaw Zaw, Minister, Ministry of Ethnic Affairs. On 21 July 2017 www. emandalay. gov. mm web portal was opened by Dr. Zaw Myint Maung, Prime Minister of Mandalay Region Government. That portal includes 2 e services, 199 topics from 70 agencies. The committee develops a Regional Data Center too. That Datacenter will be opened in 2018.

Шри-Ланка

Шри-Ланка азаматтарға электрондық үкіметтің артықшылықтарын ұсыну үшін белсенді шаралар қолға алды.

Тайланд

Электрондық үкімет принциптерін іске асыру мақсатында Тайландтың ақпарат және телекоммуникациялық технологиялар министрлігі 2009–2014 жылдар аралығында заманауи электрондық қызметтер жүйесін құру жоспарын әзірледі. Келесі кезең 2016 жылы басталып, 2021 жылы аяқталуы жоспарланған бес жылдық цифрлық үкімет жобасы болды. Бұл жобаға сәйкес, бес жыл ішінде Тайландтың мемлекеттік органдарының 80%-дан астамы идентификация үшін электрондық құжаттарды пайдаланатын болады. 2008 жылы Ақпарат және телекоммуникациялық технологиялар министрлігімен әзірленген Тайландтың Бірыңғай мемлекеттік электрондық үкімет порталы бар. 2018 жылы Тайланд БҰҰ-ның электрондық үкімет рейтингінде 73-орынды иеленді.

Біріккен Араб Әмірліктері

Біріккен Араб Әмірліктерінде Эмираттар электрондық үкіметі электрондық үкімет жұмыстарын жүзеге асыру үшін құрылған.

Германия

Электрондық үкімет (электрондық үкімет, (de) e үкімет, сирек қолданылатын eGovernment) – мемлекеттік, қалалық және басқа да ресми мекемелер арасындағы, сондай-ақ осы мекемелер мен азаматтар немесе компаниялар мен ұйымдар арасындағы ақпарат алмасу, байланыс және операциялар процестерін цифрлық ақпараттық және коммуникациялық технологиялар (АҚТ) арқылы жеңілдету, іске асыру және қолдауды білдіреді. Германиядағы федералдық органдар үшін құқықтық негіз – Электрондық үкімет туралы заң (EGovG). Кейбір федералдық штаттардың өздерінің электрондық үкімет туралы заңдары бар.

Польша

Польшада электрондық үкімет туралы алғашқы талқылау 1994 жылы Еуропалық комиссия жариялаған «Еуропа және жаһандық ақпараттық қоғам: Еуропа Кеңесіне ұсыныстар» атты есеппен басталды (бұл атау есептің авторларының бірі – Бангеман есімімен байланысты). Ол Еуропадағы жаһандық ақпараттық қоғамның даму бағытын көрсетті. Одан бері электрондық үкімет түсінігі ЕО-да талқыланатын мәселелердің тұрақты бөлігіне айналды, ол eEurope құрамына кірді. Польшада 2000 жыл электрондық үкіметтің басталуы деп есептелуі керек. Осы жылы Ғылыми зерттеу комитеті жеті сарапшы пікіріне негізделген құжатты дайындады, ол «Польшаның Еуропалық Одаққа қосылу жағдайындағы жаһандық ақпараттық қоғам» деген атаумен жарияланды. Бүгінде бұл материал Ғылыми зерттеу комитеті мен Байланыс министрлігінің «Польшадағы ақпараттық қоғамды дамыту мақсаттары мен бағыттары» атты ресми құжаты ретінде белгілі. 2000 жылы Сейм ақпараттық қоғамды құру туралы қаулы қабылдады, ал 2001 жылы электрондық үкіметті дамыту үшін маңызды заңдар қабылдады: «Халық ақпарат бюллетені» (ХАБ) енгізілді, «Қоғамдық ақпаратқа қол жеткізу туралы» заң және электрондық қолтаңба мәселесін реттейтін «Электрондық қолтаңба туралы» заң қабылданды. Электрондық басқаруды дамытудың келесі қадамы – ePoland құжатын дайындау болды, онда Польшада ақпараттық қоғамды дамыту жөніндегі іс-қимыл жоспары бар, ол еуропалық eEurope даму жоспарының үлгісінде жасалған. Бұл құжат соңғы рет 2002 жылы жаңартылды. Осы стратегияның келесі нұсқасы ePolska 2006 деп аталды. Осы құжатты қабылдау нәтижесінде Ғылыми зерттеу комитеті «Польшаға қақпа» жобасының (азаматтар мен кәсіпкерлік субъектілеріне әкімшілік қызметтерді электрондық түрде ұсынатын орталық ақпараттық жүйе) алдын ала тұжырымдамасын және «Польша Республикасын ақпараттандыру стратегиясы ePoland» құжатын дайындады.

The first discussions in Poland on e government in Europe began with a report published in 1994 by the European Commission, entitled "Europe and the Global Information Society Recommendations to the Council of Europe" (named after one of the authors of the Bangemann Report). It showed the direction of the development of the global information society in Europe. Since then, the concept of e government has become a permanent fixture in the issues raised in the EU as a component of eEurope. In Poland, the year 2000 should be considered the beginning of e government. It was then that the Scientific Research Committee prepared a document based on seven expert opinions, which was published under the collective title "Global Information Society in the conditions of Poland's Accession to the European Union". Today we know the material as an official document of the Scientific Research Committee and the Ministry of Communications entitled "Goals and directions of development of the information society in Poland". In 2000, the Sejm also adopted a resolution on building the information society, and then in 2001, passed an act important for the development of e government: introducing the Public Information Bulletin (BIP), the Act on access to public information, and the act on electronic signature, regulating the issue of e signature. The next step in the development of e management was the preparation of the ePoland document, containing an action plan for the development of the information society in Poland, which was modeled on the European eEurope development plan. This document was last updated in 2002. The next version of this strategy was called ePolska 2006. The adoption of this document resulted in the preparation by the Scientific Research Committee of the preliminary concept of the Gateway to Poland project (a central IT system, the task of which was to provide administrative services for citizens and business entities by electronic means) and the document The Strategy for Informatisation of the Republic of Poland ePoland.

Түркия

Түркияда электрондық үкімет – Түркияда қызмет көрсету тиімділігі мен сапасын арттыру мақсатында цифрлық технологияны пайдалану. 2020 жылдың желтоқсанына қарай 700 мемлекеттік орган 51 757 237 миллион пайдаланушыға 5 338 қолданба ұсынады. Мобильді қолданба арқылы 2 850 қызмет қолжетімді.

Украина

Электрондық үкімет мәселелері бойынша бас үйлестіруші мемлекеттік орган – 2019 жылы құрылған Цифрлық трансформация министрлігі. 2020 жылы Diia қосымшасы мен веб-порталын іске қосты, бұл украиндықтарға смартфондары арқылы түрлі құжаттарды (ішінде жеке куәліктер мен паспорттарды) пайдалануға, сондай-ақ түрлі мемлекеттік қызметтерге қол жеткізуге мүмкіндік береді, ал 2023 жылға дейін барлық мемлекеттік қызметтерді қолжетімді ету жоспарлануда.

Ұлыбритания

Трансформациялық үкімет: технология арқылы қамтамасыз ету, 2005 жылғы баяндамасында "қоғамдық қызметтердің болашағы технологияны пайдаланып, азаматтарға таңдау мүмкіндігін беруі керек, сондай-ақ қызметтер жеке қажеттіліктеріне қарай жасалуы тиіс, қызмет көрсетушінің емес, олардың қажеттіліктеріне сәйкес" делінген. 2011 жылдың шілдесінде Халық палатасының Мемлекеттік басқару комитеті жариялаған маңызды есеп үкіметтің ақпараттық технологияларды сатып алуын қарастырып, "ірі жеткізушілердің шағын олигополиясына" артық сенім артылғанын анықтады. Есептің қорытындысын былай деп бастады: "Бірқатар сәтті жобаларға қарамастан, үкіметтің жаңа ақпараттық жүйелерді әзірлеу және енгізудегі жалпы нәтижесі өте нашар."

Канада

Қазіргі кездегі Privy Council хатшысы – федералды мемлекеттік қызметтің басшысы, жұмыс орнын жаңартуды мемлекеттік қызметтің жалпы жаңартуының маңызды бөлігі етіп белгіледі. Жұмыс орнын жаңартудың кілті – ынтымақтастыққа негіделген желілік құралдарды қабылдау. Мұндай құралдың бір мысалы – GCPEDIA, федералды мемлекеттік қызметкерлерге арналған вики платформасы. Басқа құралдарға GCconnex әлеуметтік желі құралы және GCforums талқылау тақтасы жүйесі кіреді. Канада Бас аудиторының есебі: 1-тарау, Ақпараттық технологиялар: Онлайн үкімет, 2003 жыл: «Онлайн үкіметтің негізгі принциптерінің бірі – бағдарламалар мен қызметтер клиенттер мен азаматтардың қажеттіліктері мен күтулеріне сай келу үшін өзгертіледі. Үкімет тарапынан қарағанда, GOL бастамасының жалпы мақсаты – толыққанды қызмет көрсетуді өзгерту, үкіметтің жұмыс істеу жолын түбірінен өзгерту және канадалықтарға жақсы қызметтер ұсыну».

Америка Құрама Штаттары

Барак Обаманың АҚШ президенті болып сайлануы оның сайлау науқаны кезінде және 2009 жылы жаңа әкімшілігін іске асыру кезінде интернет технологияларын тиімді пайдаланумен байланысты болды. 2009 жылдың 21 қаңтарында Президент өзінің алғашқы меморандумдарының біріне қол қойды – «Ашық үкімет және ашықтық туралы» атқарушы ведомстволар мен агенттіктер басшыларына арналған меморандум. Меморандумда үкіметте бұрын-соңды болмаған деңгейдегі ашықтық туралы айтылып, агенттіктерге «халықтың сенімін қамтамасыз ету және ашықтық, қоғамдық қатысу және ынтымақтастық жүйесін құру» тапсырылды. 2009 жылы АҚШ федералды үкіметі Data.gov платформасын іске қосты, мақсаты – үкімет деректерін жұртшылыққа қолжетімді ету. Data.gov деректері арқылы жұртшылық қолданбалар, веб-сайттар және аралас контенттер құра алады. «Gov 2.0» тұжырымы мен термині 2000-шы жылдардың ортасынан бері қолданыста болғанымен, оны «вирустық» еткен Data.gov-тың іске қосылуы болды. DataSF.org іске қосылғаннан кейін бірнеше апта өткен соң жаңа қолданбалар мен веб-сайттар жасалды. DataSF.org-та қолжетімді деректерді пайдаланып, азаматтық жауапкершілігі жоғары бағдарламашылар қоғамдық көліктің келу және кету уақытын, қауіпті заттарды қайда тапсыру керектігін және қылмыс үлгілерін көрсететін бағдарламалар жасады. DataSF.org іске қосылғаннан бері Сан-Франциско деректерімен 70-тен астам қолданба құрылды. 2009 жылдың наурызында Сан-Францисконың бұрынғы мэрі Гэвин Ньюсом үкіметтегі технологиялар тақырыбында әңгімелесу үшін Twitter штаб-пәтеріне барды. Қалалық әкімдікте болған кезде Ньюсом шұңқыр туралы твиттерде хабарлама алды. Ол Twitter негізін қалаушылары Биз Стоун мен Эван Уильямсқа бұрылып, адамдардың өз өтініштерін тікелей Сан-Францисконың 311 клиенттік қызмет орталығына жіберуге мүмкіндік іздеу керектігін айтты. Үш айдан кейін Сан-Франциско алғашқы Twitter 311 қызметін – @SF311 іске қосты, ол тұрғындарға твиттер арқылы хабарласуға, мәтіндік хабар жіберуге және шұңқырлардың суреттерін және басқа да өтініштерін тікелей қалаға жіберуге мүмкіндік берді. Twitter-мен жұмыс істеп, ашық кодты платформаны пайдаланып, CoTweet @SF311 жобасын іске асырды. Мұндай бағдарламалық қамтамасыз етуді сатып алу процесі әдетте бірнеше айға созылар еді, бірақ бұл жағдайда үш айдан да аз уақыт кетті. @SF311 қалаға колл-орталық шығындарын үнемдеуге көмектеседі. 2011 жылы АҚШ Мемлекеттік есеп беру кеңсесі интернет пен ақпараттық технологияларды тиімді пайдалануды ынталандыру мақсатында 2002 жылғы «Электрондық үкімет» заңын қабылдады. Бұл, сондай-ақ, азаматтарға мемлекеттік қызметтерді жетілдіруге, ішкі мемлекеттік операцияларды жақсартуға және үкіметке азаматтардың қатысу мүмкіндіктерін кеңейтуге бағытталған. 2012 жылы іске қосылған «Президенттік инновациялық бағдарламасы» аясында «үкімет сарапшылары мен жеке сектор өкілдері адамдар, процестер, өнімдер және саясаттың қиылысында тұрақты нәтижелерге қол жеткізу үшін пайдаланушыға бағытталған тәсілді қолданады». 2014 жылдың басында жаңа цифрлық үкіметтік қызмет – 18F құрылды, ал 2014 жылдың соңында АҚШ Цифрлық қызметі (USDS) іске қосылды.

The election of Barack Obama as President of the United States became associated with the effective use of Internet technologies during his campaign and in the implementation of his new administration in 2009. On January 21, 2009, the President signed one of his first memorandums – the Memorandum for the Heads of Executive Departments and Agencies on Transparency and Open Government. The memo called for an unprecedented level of openness in government, asking agencies to "ensure the public trust and establish a system of transparency, public participation, and collaboration." In 2009 the U. S. federal government launched Data. gov to make more government data available to the public. With data from Data. Gov, the public can build apps, websites, and mashups. Although "Gov 2.0", as a concept and as a term, had been in existence since the mid 2000s, it was the launch of Data. gov that made it "go viral". Just weeks after the DataSF. org launch, new apps and websites were developed. Using data feeds available on DataSF. org, civic minded developers built programs to display public transportation arrival and departure times, where to recycle hazardous materials, and crime patterns. Since the launch of DataSF. org there have been more than seventy apps created with San Francisco's data. In March 2009, former San Francisco Mayor Gavin Newsom was at Twitter headquarters for a conversation about technology in government. During the town hall, Newsom received a tweet about a pothole. He turned to Twitter co founders Biz Stone and Evan Williams and said let's find a way for people to tweet their service requests directly to San Francisco's 311 customer service center. Three months later, San Francisco launched the first Twitter 311 service, called @SF311, allowing residents to tweet, text, and send photos of potholes and other requests directly to the city. Working with Twitter and using the open source platform, CoTweet turned @SF311 into reality. The software procurement process for something like this would normally have taken months, but in this case, it took less than three months. The @SF311 is saving the city money in call center costs. In 2011, The United States Government Accountability Office passed the Electronic Government Act in 2002 to promote better use of internet and information technology. Besides, to improve government services for citizens, internal government operations, and opportunities for citizen participation in government. Presidential Innovation Fellows program where "teams of government experts and private sector doers take a user centric approach to issues at the intersection of people, processes, products, and policy to achieve lasting impact" launched in 2012. 18F a new digital government delivery service, was formed in early 2014 and United States Digital Service (USDS) was launched later in 2014.

Бразилия

"Цифрлық үкімет" стратегиясында белгіленген мақсат – 2022 жылдың соңына дейін қызметтерді толық цифрлық форматқа көшіру. "Цифрлық үкіметтің басты міндеті – азаматтарды мемлекетке жақындату. Технологиялардың арқасында біз әрбір бразилиялықты, тіпті өзін шеттетілген сезінетіндерін де жақсырақ тануға, мемлекеттік саясатты одан да жылдам әрі тиімдірек жолға салуға және ең қажеті бар адамдарға қол жеткізуге мүмкіндік аламыз", – деп мәлімдеді Экономика министрлігінің Цифрлық үкімет хатшысы Луис Фелипе Монтейро. OASIS 2010 жылдың қыркүйегінде трансформациялық үкімет аясындағы жаңа жаһандық ең жақсы тәжірибе стандартын әзірлеу үшін жаңа техникалық комитет құрды. Аталған стандарт бірнеше "үлгілік тіл" ретінде ұсынылған, олардың әрқайсысы қажетті өзгерістерді іс жүзінде қалай жүзеге асыруға қатысты егжей-тегжейлі нұсқаулар мен сәйкестік шарттарын қамтиды.