Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Алқаның екі ұзын сүйегінің бірі – радиус немесе радиалдық сүйек (радиустар немесе радиустер) – алқаның екі ірі сүйегінің бірі, екіншісі – шынтақ сүйегі. Ол шынтақтың сыртқы жағынан қолдың бас бармақ жағына дейін созылып, шынтақ сүйегімен қатар жүреді. Шынтақ сүйегі радиустан ұзын, бірақ радиус қалыңдау. Радиус – ұзын сүйек, призма тәрізді және бойлық бағытта сәл иілген. Радиус екі буынның құрамына кіреді: шынтақ және білек буындары. Шынтақта ол жамбас сүйегінің қалқасымен (capitulum) қосылады, ал жеке аймақта – шынтақ сүйегінің радиалдық ойысымен (radial notch). Білекте радиус шынтақ сүйегімен буын құрайды. Төменгі аяқтағы сәйкес сүйек – тібік сүйегі.
One of the two long bones of the forearm
The radius or radial bone (: radii or radiuses) is one of the two large bones of the forearm, the other being the ulna. It extends from the lateral side of the elbow to the thumb side of the wrist and runs parallel to the ulna. The ulna is longer than the radius, but the radius is thicker. The radius is a long bone, prism shaped and slightly curved longitudinally. The radius is part of two joints: the elbow and the wrist. At the elbow, it joins with the capitulum of the humerus, and in a separate region, with the ulna at the radial notch. At the wrist, the radius forms a joint with the ulna bone. The corresponding bone in the lower leg is the tibia.
Құрылымы
Ұзын, тар ми қуысы тығыз сүйек қабырғасымен қоршалған. Ол сүйек аралық шекарада ең қалың, ал шеттерінде ең жұқа, сондай-ақ бас бетінің тостаған тәрізді буындық ойысы (фовея) үстінде де солай. Сүңгуірлі тінінің трабекулалары жоғарғы жағында сәл иіліп, білік шегінің тығыз қабатынан басталып, fovea capituli (иық сүйегінің тостаған тәрізді буындық ойысы) жоғалы қарай өтеді; олар фовея бетіне параллель басқа трабекулалармен қиылысады. Төменгі жағындағы орналасуы да осыған ұқсас. Радиалды аплязияда ол жоқ. Радиус денесінен және екі шетінен тұрады. Радиустың жоғарғы шеті цилиндр тәрізді бас, иық және шыбық сүйектерімен буын жасайтын мойын және радиалды түйінді бөлігінен құралған. Радиус денесі түсінікті, ал радиустың төменгі шеті төртбұрышты пішіндес, омыртқа, қаптал және ай тәрізді сүйектермен буын жасайтын беттері бар. Радиустың дистальды шетінде екі анық нүкте анықталады: радиалды стилоидты өсінді және шыбық жағында Листердің түйіні. Проксималды және дисталды радиоульнарлық буындармен қатар, радиус денесінің орталық бөлігінен сүйек аралық мембрана басталып, радиусты шыбық сүйегіне бекітеді.
The long narrow medullary cavity is enclosed in a strong wall of compact bone. It is thickest along the interosseous border and thinnest at the extremities, same over the cup shaped articular surface (fovea) of the head. The trabeculae of the spongy tissue are somewhat arched at the upper end and pass upward from the compact layer of the shaft to the fovea capituli (the humerus's cup shaped articulatory notch); they are crossed by others parallel to the surface of the fovea. The arrangement at the lower end is somewhat similar. It is missing in radial aplasia. The radius has a body and two extremities. The upper extremity of the radius consists of a somewhat cylindrical head articulating with the ulna and the humerus, a neck, and a radial tuberosity. The body of the radius is self explanatory, and the lower extremity of the radius is roughly quadrilateral in shape, with articular surfaces for the ulna, scaphoid and lunate bones. The distal end of the radius forms two palpable points, radially the styloid process and Lister's tubercle on the ulnar side. Along with the proximal and distal radioulnar articulations, an interosseous membrane originates medially along the length of the body of the radius to attach the radius to the ulna.
Бүйірінің жағасы
Радиустың жоғарғы ұшы (немесе проксимальді ұшы) бас, мойын және түбіршіктерден тұрады. Радиалды бас цилиндр тәрізді пішіндес, ал оның үстіңгі бетінде иық сүйегінің капитулумымен (немесе капителлюмымен) бунақ үшін шалқақ тостаған немесе фовея орналасқан. Бастың шеті тегіс; ол радиалды ойықпен бунақ болатын медиалды бөлігінде кең, ал қалған бөлігінде тар, оны сақина тәрізді байланыс тіні қоршап тұрады. Фовеяның ең терең нүктесі радиустың бойлық осімен симметриялы емес, бұл пронация және супинация кезінде дөңгелек тәрізді әсер тудырады. Бас, мойын деп аталатын дөңгелек, тегіс және тар бөлікке тіреледі, оның артқы жағында супинатор бұлшығының бір бөлігі бекітілетін кішкене тіс бар. Мойынның астында, медиалды жағында радиалды түбіршік орналасқан; оның беті артқы, қабыршақты бөлікке, бицепс бұлшығының сіңірі орналасуына, және алдыңғы, тегіс бөлікке, онда сіңір мен сүйек арасында бурса орналасқан, бөлінеді.
The upper extremity of the radius (or proximal extremity) presents a head, neck, and tuberosity. The radial head has a cylindrical form, and on its upper surface is a shallow cup or fovea for articulation with the capitulum (or capitellum) of the humerus. The circumference of the head is smooth; it is broad medially where it articulates with the radial notch of the ulna, narrow in the rest of its extent, which is embraced by the annular ligament. The deepest point in the fovea is not axi symmetric with the long axis of the radius, creating a cam effect during pronation and supination. The head is supported on a round, smooth, and constricted portion called the neck, on the back of which is a slight ridge for the insertion of part of the supinator muscle. Beneath the neck, on the medial side, is an eminence, the radial tuberosity; its surface is divided into a posterior, rough portion, for the insertion of the tendon of the biceps brachii muscle, and an anterior, smooth portion, on which a bursa is interposed between the tendon and the bone.
Даму
Радиус үш орталықтан сүйектеледі: дене үшін біреуі, әр шеті үшін біреуі. Денеге арналған орталық ұрықтың өмірінің сегізінші аптасында сүйектің ортасында пайда болады. Сүйектелу 9 мен 26 ай аралығында сүйектің төменгі жағында басталады. Жоғарғы жағына арналған сүйектелу орталығы бесінші жылы пайда болады. Жоғарғы эпифиз денемен он жеті немесе он сегіз жасында, ал төменгісі шамамен жиырма жасында бірігеді. Радиальды дөңгелекшеде кейде кездесетін қосымша орталық он төртінші немесе он бесінші жылы пайда болады.
The radius is ossified from three centers: one for the body, and one for each extremity. That for the body makes its appearance near the center of the bone, during the eighth week of fetal life. Ossification commences in the lower end between 9 and 26 months of age. The ossification center for the upper end appears by the fifth year. The upper epiphysis fuses with the body at the age of seventeen or eighteen years, the lower about the age of twenty. An additional center sometimes found in the radial tuberosity, appears about the fourteenth or fifteenth year.
Бұлшықетті жалғаулар
Бицепс бұлшықеті сүйектің жоғарғы жағындағы радиалдық түбіршеге бекінеді. Сүйектің жоғарғы үштен бірі супинатор, беткей саусақ бүгуші және ұзын бағай шана бұлшықеттеріне жалғасады. Дененің ортаңғы үштен бірі бағай метакарпалдық сүйек созғышы, бағайдың бірінші буын аралық созғышы және дөңгелек бүгуші бұлшықеттеріне жалғасады. Дененің төменгі ширегі төртбұрышты бүгуші бұлшықетіне және ұзын супинатордың сіңіріне бекінеді.
The biceps muscle inserts on the radial tuberosity of the upper extremity of the bone. The upper third of the body of the bone attaches to the supinator, the flexor digitorum superficialis, and the flexor pollicis longus muscles. The middle third of the body attaches to the extensor ossis metacarpi pollicis, extensor primi internodii pollicis, and the pronator teres muscles. The lower quarter of the body attaches to the pronator quadratus muscle and the tendon of the supinator longus.
Клиникалық маңызы
Радиалдық аплязия - радиустың туа біткен жоқтығы немесе оның қысқа болуы.
Radial aplasia refers to the congenital absence or shortness of the radius.
Тарих
Радиус сөзі латын тілінде "сәуле" деген мағынаны білдіреді. Радиус сүйегіне келгенде, сәуле капитулдың ортасынан басталып, дистальды шынтақтың ортасына дейін көлденең бағытта созылатын осьтік сызық бойымен айналуы мүмкін. Шынтақ буынының негізгі бөлігі шынтақ сүйегі болса, радиус негізінен білезік буынына қатысады. Радиус сүйегі радиус (дөңгелек) сияқты қызмет атқаратындықтан осылай аталған. Ол шынтақ сүйегінің айналасында айналады, ал оның шеткі бөлігі (қол сүйектерімен қосылатын жері), радиус стилоидты процесі деп аталады, ол шынтақ сүйегінен (дөңгелек ортасынан) радиус сүйегінің шетіне (дөңгелекке) дейінгі қашықтықты көрсетеді. Қол айналғанда шынтақ сүйегі қозғалмайтындықтан, ол дөңгелек ортасы болып табылады.
The word radius is Latin for "ray". In the context of the radius bone, a ray can be thought of rotating around an axis line extending diagonally from center of capitulum to the center of distal ulna. While the ulna is the major contributor to the elbow joint, the radius primarily contributes to the wrist joint. The radius is named so because the radius (bone) acts like the radius (of a circle). It rotates around the ulna and the far end (where it joins to the bones of the hand), known as the styloid process of the radius, is the distance from the ulna (center of the circle) to the edge of the radius (the circle). The ulna acts as the center point to the circle because when the arm is rotated the ulna does not move.
Басқа жануарлар
Төрт аяқты жануарларда радиус – төменгі алдыңғы аяқтың негізгі жүк көтергіш сүйегі. Оның құрылымы көптеген құрлықта тіршілік ететін төрт аяқты жануарларда (тетраподтарда) ұқсас, бірақ кейбір сүтқоректілерде (мысалы, жылқыларда) ол шыбық сүйекпен бірігіп кеткен болуы мүмкін, ал жүзу қанаттары немесе қалыптасқан алдыңғы аяқтары бар жануарларда кішірейіп немесе өзгеріп қалуы мүмкін.
In four legged animals, the radius is the main load bearing bone of the lower forelimb. Its structure is similar in most terrestrial tetrapods, but it may be fused with the ulna in some mammals (such as horses) and reduced or modified in animals with flippers or vestigial forelimbs.