Кіріспе

Австралиядағы Молонгло өзені – Мюррей-Дарлинг алабындағы Мюрримбиджі су жиналатын алабының бір бөлігі, жыл бойы суы толық болатын өзен. Ол Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Монаро және Капитал аймақтарында, сондай-ақ Австралияның Австралия астанасы аумағында орналасқан.

Орналасуы және ерекшеліктері

Өзен Ұлы Бөлу жотасының батыс жағында, Талаганда мемлекеттік орманында басталады және негізінен оңтүстіктен солтүстікке қарай ағып, содан кейін солтүстік-батысқа бұрылады. Карвула мен Квинбейан қалаларының шетінен өтеді, онда ол өзінің ірі саласы – Квинбейан өзенімен қосылады. Содан кейін Канберра арқылы ағып өтеді, онда Скривенер бөгетімен тоғатылып, Бурли Гриффин көлін құрайды. Өзен Уриарра өткеліне жақын Муррамбиджи өзеніне құяды. Ағысы бойында Молонгло өзені ұзын, кең су тасқыны жазықтары мен тар, жартасты шатқалдардың арасында бірнеше рет алмасады. Осы су тасқыны жазықтарының бірі Молонгло жазығы деп аталады. Көзінен сағасына дейін өзен бойымен Капитан Флэт жолы, Карвуладағы Бриарс Шарроу жолы, Квинбейан мен арасындағы Кингс тас жолы, Квинбейанның солтүстігіндегі Ясс жолы, Монаро тас жолы, Комонвелл және Кингс даңғылдары Бурли Гриффин көлінің арасында, Лэди Денман Драйв Скривенер бөгетінде және Гленлох түйіскен жерінен оңтүстікке қарай Туггерангонг парк жолы өтеді. Бұл өзеннің жергілікті Молинггола халқы берген атауы болуы мүмкін. (Абориген тілінде Канберра аймағындағы өзендерге "биджи" жұрнағы жиі қолданылады, ол "су" немесе "өзен" дегенді білдіреді.) Капитан Флэт ауданындағы Мулинггола халқы, әдетте, Молонглоға осы атты берген болуы мүмкін. Өзен қазіргі Канберра қаласы арқылы аққан жерде, ол Нгамбри халқының атымен белгілі болған, ол Кембри, Канберри және басқа да транскрипциялық нұсқаларда жазылған. "Молонгола" сөзі абориген тілінен аударғанда "көк күркіреуіне ұқсайды" деген мағынаны білдіреді.

Тарих

Батыс елдері бұл өзенге алғаш рет "Тас өзен" деп ат қойған. Кейіннен, Еуропалықтардың қоныстануының алғашқы жылдарында Молонгло және Квинбейан өзендері жергілікті балықтардың көптігіне байланысты "Балық өзені" деп белгілі болды. Молонгло өзені әдемілігімен және Мюррей балығы, Маккуарри балығы және күміс балықтарды ұстауға қолайлы жағдайымен танымал болды. Бірақ жергілікті балықтардың осы көптігі ұзаққа созылмады. Капитан Флэт кенішінің жұмысы басталғаннан кейін (NSW үкіметінің берген уәдесіне қарамастан), кен қалдықтары өзенді үздіксіз ластады, тіпті 1930-1950 жылдар аралығында бірнеше рет жаппай қалдықтар өзенге құлап, өзен төменгі ағысындағы барлық жергілікті балықтар мен көптеген су жануарларын жойды. 1976 жылы үкімет қаржыландырған қайта жаңарту бағдарламаларына қарамастан, Капитан Флэт кенішінен уытты сұйықтықтар әлі де өзенге ағып келуде. Осының салдарынан, 1964 жылы Молонгло өзенінің үстінде Бёрли Гриффин көлі салынғанда, оның суларында жергілікті балықтар болмады. 1970 жылдары басталған және 1980 жылдарға дейін жалғасқан балық шаруашылығы көлде Мюррей балығы мен Алтын балықты және өзеннің шағын бөлігінде қайта орналастырды. Молонглоның үлкен бөлігі әлі де тек сырттан әкелінген балық түрлерін қамтиды және жергілікті балық түрлерін қайта орналастыруды күтуде. 2010 жылдары Скривенер бөгетінің төменгі ағысында, Молонгло аңғарындағы тұрғын үйлермен бірге маңызды табиғи қалпына келтіру жұмыстары жүргізілді. 2024 жылдың ақпан айында Уитлэмді Молонгло аңғарымен байланыстыратын 200 метрлік көпірдің құрылысы басталды. Оның 2025 жылдың желтоқсанында аяқталуы күтілуде.