Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сэр Роджер Уильямс (1539-1540 – 12 желтоқсан 1595) – Уэльс сарбазы және әскери теоретик, протестанттық іске қызмет етіп, бірнеше соғыс ареналарында испандықтарға қарсы күрескен. Роберт Дадли, Лестердің 1-ші графы, оны жауынгер ретінде "алтынға тең" деп бағалаған. Кейіннен ол Роберт Деверэ, Эссекстің 2-ші графымен жақын байланыста болды және католик лигасына қарсы күресі үшін ұлттық батыр атанды. Ол "Эссекстің берілген одақтасы және адамы" болған, "қарсыласатын, пікір білдіретін Уэльс сарбазы" деп сипатталған. Әскери өнер туралы жазған еңбектерінде Уильямс әскерді жаңартуды және жаңа әскери технологияларды пайдалануды ынталандырған. Кейбір Шекспир зерттеушілері оның Уильям Шекспирдің "Генрих V" пьесасындағы қайраткер, Уэльс капитаны Флюэлленнің прототипі болғанын айтады, ол да тартымды және адал адам ретінде бейнеленген.
Sir Roger Williams (1539–1540 – 12 December 1595) was a Welsh soldier of fortune and military theorist, who served the Protestant cause, fighting against the Spanish in several theatres of war. Robert Dudley, 1st Earl of Leicester said that as a soldier he was "worth his weight in gold". He was later a close associate of Robert Devereux, 2nd Earl of Essex, and became a national hero because of his exploits fighting the Catholic League. He has been described as "an obstreperous, opinionated Welsh soldier" who was "Essex's devoted confederate and agent". In his writings on the art of war, Williams was a strong advocate of the modernisation of armies and the exploitation of new military technologies. Some Shakespeare scholars have suggested that he was the basis for the pugnacious Welsh captain Fluellen in William Shakespeare's Henry V, a character who is also both argumentative and unflinchingly loyal.
Өмір
Пенрос, Монмутширде туған Уильямс, Томас Уильямс пен оның әйелі Элеонораның ұлы болды. Элеонора, сэр Уильям Вауганның қызы еді. Энтони Вуд оның Оксфордтағы Брассеноз колледжінде оқығанын айтқан. Өмірінің көп бөлігін әскери қызметте, көбінесе Еуропа құрлығында өткізді. Өзінің жазбаларында, соғыстағы алғашқы тәжірибесі 1557 жылы Сент-Квентинге шабуылға қатысқан Пемброктың 1-ші графы Уильям Герберттің пажасы болғанын айтады. Ол Испания қызметінде болған-жоқ деген мәселеде нақтылық жоқ, бірақ 1572 жылы Уильямс Гос қамалы кезінде, Миддельбургтегі испандық негізгі базасының алғы шебі – Оңтүстік Бевилендке шабуылға қатысты. Гарнизон күткеннен әлдеқайда көп болды, шабуыл сәтсіз аяқталды және шабуыл жасағандардың көпшілігі қаза тапты. Уильямс пен Роуланд Йорк ішек-қарнымен арықтар арқылы жүніп қашып құтылды. 1577 жылы ол Джон Норрейстің Төмен елдерге ағылшын еріктілерінің экспедициясына қосылды, Норрейстің әскери кеңесшісі қызметін атқарды. 1580-жылдары ол Нидерландыда Оранж князі Уильям II-нің (Үндемеуші) ісі үшін Испанияға қарсы күресті. 1584 жылы князь қанынан айырылғанда ол сол жерде болды және кісі өлтірген Бальтазар Жерарды ұстауға көмектесті. Эссекс Англияға оралғаннан кейін Уильямс Генриге қолдау көрсеткен ағылшын күштерінің бас қолбасшысы және, де-факто, патшайымның өкілі болды. Одан кейін ол 600 сарбазбен ғана Аумерльді басып алды. 1592 жылы Руан қамалы кезінде ол жеке шайқаста албандық-итальяндық көшбасшы Джорджо Бастаның мойнын кесіп, оны және оның әскерін шайқас алаңынан ығыстырып шығарды. Бұл іс-әрекеттері Уильямсты Англияда белгілі батыр етті, оның ерліктері туралы жазбалар жарық көрді. 1594 жылы ол Англияға қайтып келді, бірақ денсаулығы нашарлағандықтан келесі жылы қайтыс болды, оның өліміне байланысты халық арасында үлкен қайғы туды. Ол мүлкін Эссекс графына қалдырды. Ол Санкт-Пол соборында «толық әскери салтанатпен» жерленді, оның жобасын граф қаржылады.
Born in Penrhos, Monmouthshire, Williams was the son of Thomas Williams and his wife, Eleanor, daughter of Sir William Vaughan. He was said by Anthony Wood to have attended Brasenose College, Oxford. He spent most of his life soldiering, mainly on the continent. In his own writings he says that his first experience of war was as a page under William Herbert, 1st Earl of Pembroke, participating in the storming of St. Quentin in 1557. Whether or not he ever served Spain, in 1572 Williams took part in a raid during the siege of Goes, South Beveland, an outpost of the main Spanish base at Middelburg which was also under siege. The garrison was far larger than they had expected and the attack failed, with many of the raiding party being killed. Williams and Rowland Yorke escaped by crawling out through ditches on their stomachs. In 1577 he joined John Norreys' expedition of English volunteers to the Low Countries, serving as Norreys' military adviser. In the 1580s he was in the Netherlands fighting on behalf of William the Silent, Prince of Orange, against Spain. He was present when the Prince was assassinated in 1584, and helped capture the assassin, Balthasar Gérard. After Essex returned to England Williams became overall commander of the English forces supporting Henry and de facto envoy of the Queen. Shortly afterwards he captured Aumerle with only 600 men. During the Siege of Rouen in 1592, he almost killed Albanian Italian leader Giorgio Basta in personal combat, slicing his neck and driving him and his men from the field. These actions made Williams a famous hero in England, and pamphlets of his exploits were published. He returned to England permanently in 1594, but broken in health he died the following year and his death elicited a great show of public mourning. He left his property to the Earl of Essex. He was buried in St Paul's Cathedral with "full military honours" in an expensive funeral funded by the Earl.
Жазбалар мен бағалаулар
Уильямс замандастарымен әскери істердегі сарапшы ретінде танылды және 1590 жылы "Соғыс туралы қысқаша әңгіме" және "Жауынгерлік тәртіптің" кейбір аспектілеріне қатысты пікірлерін жазды. Ол сондай-ақ 1591 жылы Сэр Роджер Уильямстан келген "Жаңалықтарды" жазды. Оның Нидерландыдағы тәжірибесі туралы еңбегі оның өлімінен кейін 1618 жылы "Төмен елдердегі іс-қимылдар" деген атпен жарияланды. Сидни Ли былай деді: "Оның хаттары мен әдеби еңбектері оның өткір және қуатты лексикасын, сондай-ақ соғыс өнерін зерттеуші ретінде зор білімін көрсетіп тұр."
Williams was recognised as an expert on military matters by his contemporaries, and wrote A Brief Discourse of War, with his opinions concerning some part of Martial Discipline (1590). He also wrote Newes from Sir Roger Williams (1591). After his death his account of his experiences in the Netherlands was published as Actions of the Low Countries in 1618. Sidney Lee says that "His letters and literary work prove him to have possessed command of a blunt and forcible vocabulary as well as much sagacity as a student of the art of war."
Үндеу туралы анекдот
Камден қоғамы жазған анекдотқа сәйкес, Уильямс бірде патшайымның алдына одан қашқысы келген өтінішпен барды. Ол мәселені тағы да көтергенде, патшайым оны жаңа етіктерінің тері илеу иісі тым күшті деп айтып, ыңғайсыздықпен қуылды. Сэр Роджер Уильямс (ол уэльстік және бастапқыда тігінші болған, бірақ кейін өте батыл әскерге қатысқан) Елизавета патшайымға ұнап, оған өтініш жасады, бірақ патшайым оны қабылдауға лайық емес деп ойлады. Ол жауап күтпегендіктен, тағы да әрекет етуге бел буды. Сөйтіп, бір күні сарайға келіп, патшайымға сөйледі де, оның бос және көңілді сәттерін күтіп, қайтадан бастады. Патшайым дереу сезіп, оның аяғындағы жаңа етіктерге көңіл бөлді, мұрнын қысып, "Уильямс, енді кет, етіктерің тым жаман иіс таратады!" деді. "Тут-тут, ханым," деді ол, "иіс тарататыны менің өтінішім!" Оқиғада Уильямстың әскерге дейін тігінші болғаны туралы күмәнді айғақ бар, бұл "suit[e]" сөзінің ойнауынан туындаған шатасу болуы мүмкін, бірақ Ли оның отбасы, ақсүйек болғанымен, салыстырмалы түрде кедей болғанын айтады. Сондай-ақ, Ли "Шекспирдің Флюелленің сияқты, ол да табиғатынан шаршағыш мінезді және тілге келмейтін" екенін айтады. Уилсон Уильямстың Мартин Марпрелат трактаттарының авторы екенін де дәлелдеді. Э.К. Чемберс "Уилсон Флюеллендегі уэльстік солдат Сэр Роджер Уильямстың белгілерін табуға лайықты жағдай жасады" деп мойындады. Бұл тұжырымды басқа да бірнеше зерттеушілер қолдады.
According to an anecdote recorded by the Camden Society, Williams once appeared before the queen with a petition she wished to avoid. When he pressed the matter, she dismissed him with the excuse that his new boots smelled too strongly of tanning. Sir Roger Williams (who was a Welchman, and but a taylour at the first, though afterwards a very brave souldier) being gracious with Queen Elizabeth, prefer’d a suite to her, which she thought not fit to grant; but he, impatient of a repulse, resolv’d to give another assault; so coming one day to court, makes his address to the Queen, and watching his time, when she was free and pleasaunt, began to move again; she perceived it at the instant, and observing a new pair of boots on his legs, claps her hand to her nose and cryes, "Fah, Williams, I prythee, begone, thy boots stink". "Tut, Tut, madame", says he, “'tis my suite that stinks". The story includes the implausible assertion that Williams was a tailor before he was a soldier, which may result from a confusion about the pun on "suit[e]", but Lee notes that his family, though members of the gentry, were relatively poor. Likewise, Lee says that "Like Shakespeare's Fluellen, he was constitutionally of a choleric temper and blunt of speech". Wilson also argued that Williams was the author of the Martin Marprelate tracts. E. K. Chambers accepted that "Wilson has made a fair case for finding, traits of the Welsh soldier Sir Roger Williams in Fluellen". The connection has been supported by some other commentators.