Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Панама провинциясы
Province of Panama
Бокас-дель-Торо (ˈbokas ðel ˈtoɾo; мағынасы "Бұлқырдың аузы") – Панама провинциясы. Оның ауданы 4 643,9 шаршы километрді құрайды, оған құрлық және тоғыз негізгі арал кіреді. Провинция Бокас-дель-Торо архипелагы, Баия-Альмиранте (Альмиранте шығанағы), Чирики лагунасы және іргелес материктен тұрады. Елордасы – Исла-Колон (Колон аралындағы) Бокас-дель-Торо қаласы (немесе Бокас-тауны). Басқа ірі қалалар мен кенттердің ішінде Альмиранте және Чангинола бар. 2023 жылғы мәлімет бойынша провинцияның халқы 159 228 адамды құрайды. Кристофер Колумб және оның серіктері бұл аймаққа алғаш рет 1502 жылы келген. Бокас-дель-Торо солтүстігінен Кариб теңізімен, батысынан Коста-Риканың Лимон провинциясымен, оңтүстігінен Чирики провинциясымен және шығысынан Нгобе-Бугле комаркасымен шектеседі. Сиксаола өзені Коста-Рикамен шекараның бір бөлігін құрайды. Гуабито мен Сиксаола (Коста-Рика) арасында салынып біткен жаңа көпір өзен арқылы өтеді. Бұл көпір Бокас-дель-Торо мен Коста-Рика арасында саяхаттайтын туристер пайдаланатын шекаралық өткел. Көпірден жаяу өткел арқылы немесе көлігіңізді таңғы 8:00 мен кешкі 18:00 аралығында (Панама уақыты, Коста-Рика бір сағат бұрын) өту үшін алдын ала тіркеуден өтіңіз. Провинцияда екі ұлттық парк орналасқан: Исла Бастиментос ұлттық теңіз паркі және Ла Амистад халықаралық паркі. Смитсония тропикалық зерттеулер институты Колон аралында, Бокас-таунынан солтүстік-батысқа қарай зерттеу стансасын басқарады. Бокас-дель-Торода көптеген банан плантациялары бар, олар көбінесе "жасыл алтын" деп аталады.
Bocas del Toro (ˈbokas ðel ˈtoɾo; meaning "Mouths of the Bull") is a province of Panama. Its area is 4,643.9 square kilometers, comprising the mainland and nine main islands. The province consists of the Bocas del Toro Archipelago, Bahía Almirante (Almirante Bay), Chiriquí Lagoon, and adjacent mainland. The capital is the city of Bocas del Toro (or Bocas Town) on Isla Colón (Colón Island). Other major cities or towns include Almirante and Changuinola. The province has a population of 159,228 as of 2023. Christopher Columbus and his crew first visited the area in 1502. Bocas del Toro borders the Caribbean Sea to the north, Limón Province of Costa Rica to the west, Chiriquí Province to the south, and Ngöbe Buglé Comarca to the east. The Río Sixaola forms part of the border with Costa Rica. A newly constructed bridge spans the river between Guabito and Sixaola, Costa Rica. The bridge is a border crossing used by tourists going between destinations in Bocas del Toro and Costa Rica. Walk across the bridge via the pedestrian causeway or register your vehicle in advance to cross between 8am and 6pm (Panamá time, Costa Rica is an hour earlier). The province contains two national parks, Isla Bastimentos National Marine Park and La Amistad International Park. The Smithsonian Tropical Research Institute operates a research station on Colón Island just northwest of Bocas Town. There are many banana plantations in Bocas del Toro, often called the oro verde, or green gold of Central America.
Тарих
1502 жылы Кристофер Колумб Тынық мұхитына жол іздеп келе жатып, осы аймақты зерттеді. Колумб бұл аралды бастапқыда "Исла-дель-Драго" деп атаған. Колониялық дәуірде Бокас-дель-Торо Верагуас құрамына кірген. Алғашқыда ол Коста-Риканың бөлігі болды, бірақ көптеген аумақтық шиеленістердің бірі кезінде Колумбия оны қарулы күштер арқылы басып алды. Сол кездегі үкімет 1834 жылы Бокас-дель-Торо деп аталған резервация құрды. 1850 жылы Бокас-дель-Торо Чирикиге қосылды, бірақ кейіннен одан бөлініп, Колонның бір бөлігіне айналды. 1903 жылдың 16 қарашасында Бокас-дель-Торо Колоннан бөлініп, жеке провинция болды. 1941 жылы Бокас-дель-Торо екі ауданға – Бокас-дель-Торо және Кримамолаға – бөлінді. Төрт жыл өткен соң, ол бұрынғы құрамына қайта кірді. 1970 жылы Бокас-дель-Торо ауданы Чангинола болып өзгертілді, Бастиментос ауданы таратылды және үш жаңа аудан қосылды, осылайша провинция қазіргі түріне келді. 1997 жылы Нгобе-Бугле комаркасы құрылғанда аудандардың шекаралары өзгерді. Осы провинцияда ағылшын тілінің ерекше Бокас-дель-Торо креол диалектісі қолданылады.
Christopher Columbus explored the area in 1502 while searching for the passage to the Pacific Ocean. Columbus's original name for the island was Isla del Drago. In colonial times, Bocas del Toro was part of Veraguas. It was originally part of Costa Rica until, in one of many territorial disputes, Colombia took control of it with armed forces. The then government made a reservation called Bocas del Toro in 1834. In 1850, Bocas del Toro became a part of Chiriqui, then was separated from it and became part of Colon. On November 16, 1903, Bocas del Toro was separated from Colon and became its own province. In 1941, Bocas del Toro was divided into two districts, Bocas del Toro and Crimamola. Four years later, it became part of the same division as before. In 1970, Bocas del Toro district became Changuinola, the district of Bastimentos was eliminated, and three new districts were added, making the province what it is today. The districts' areas changed in 1997 when the Ngöbe Buglé Comarca was created. The province is the home of the unique Bocas del Toro Creole of English.
Климат
Бокас-дель-Торо – жан-жақты мәдениетімен, жағажайларымен, жаңбырлы ормандарымен және серфингпен танымал саяхат бағыты. Бокас-дель-Торо экономикасының 95% туризмге негізделген деп есептеледі. Бокас-дель-Тородағы ең танымал орындар – Сапатилла аралдары, Бастиментос ұлттық теңіз паркі, Жұлдыз балық жағажайы, Қызыл бақа жағажайы, Блафф жағажайы және Госпиталь нүктесі. Бокас-дель-Торода туризмнің ең жоғары маусымы қарашадан сәуірге дейін, ол құрғақ маусыммен және серфингке ең қолайлы кезеңмен сәйкес келеді. Бокас-дель-Тороға құрғақ ауа-райымен баруға ең жақсы айлар – қаңтар, ақпан, наурыз, мамыр, қыркүйек және қазан. Статистикалық мәліметтер бойынша, бұл жылдың ең құрғақ айлары. Дегенмен, маусым, тамыз, қараша айларында да құрғақ ауа-райы жиі кездеседі, тіпті жылдың ең ылғалды айы – желтоқсанның өзінде де бірнеше апта бойы жаңбыр жаумайды. Бокас-дель-Торо Канкун немесе АҚШ Виргин аралдары сияқты дәстүрлі Кариб теңізінің туристік бағыты емес. Бұл әлі де үшінші дүние елдерінің бірі, даму қарқыны баяу және тыныш. Жағажайлар бойында үлкен қонақүйлер мен аралдарды алып жатқан ірі курорттар жоқ. Олардың орнына шағын, сәнді қонақжайлар бар. Бокас-дель-Тородағы танымал іс-шаралар: серфинг, суға батыру (скуба дайвинг), жартас үңірлерін зерттеу, жергілікті халықтың мәдениетімен танысу, какао фермаларына саяхаттар, жаяу серуендер және түнгі ойын-сауықтар. Бокас-дель-Торо жаңадан салынған, қолжетімді су үсті бунгало қонақүйлерімен әлемдік деңгейде танымал болып келеді. Болжам бойынша, келесі он жылда ол Мальдивтер мен Таитиге су үсті бунгалолары үшін бәсекелес бағытқа айналады.
Bocas del Toro is a travel destination that is most known for its vibrant culture, beaches, rainforests, and surfing. It is estimated that 95% of the economy in Bocas del Toro is based on tourism. The most popular destinations in Bocas del Toro are the Zapatilla Islands, the Bastimentos National Marine Park, Starfish Beach, Red Frog Beach, Bluff Beach, and Hospital Point. The High Season for tourism in Bocas del Toro is from November to April, which also coincides with the dry season as well as the being the best surf season. The best months to visit Bocas del Toro for dry weather are January, February, March, May, September, and October. These are statistically the driest months of the year. However, dry weather is also common in June, August, November, and even the wettest month of the year, December, can see weeks without rain. Bocas del Toro is not a typical Caribbean tourist destination such as Cancún or the US Virgin Islands. It is very much still a 3rd world destination that is embracing development at a typically slow and laid back pace. There are no large hotels lining the beaches or big resorts covering the islands. Instead, there are small, boutique accommodations. Common activities in Bocas del Toro include Surfing, Scuba Diving, exploring Bat Caves, learning about the local indigenous cultures, Cacao Farm tours, hiking, and nightlife. Bocas del Toro is becoming famous globally for the abundance of newly constructed and affordable overwater bungalow hotels. Over the next decade, it is predicted to be a competing location to the Maldives and Tahiti for overwater bungalows.
Қорғалатын аумақтар
Провинцияның ұлттық парктері – Бастиментос аралының көп бөлігін және жақын орналасқан кішігірім аралдарды қамтитын, сондай-ақ Қызыл Бақа Жағажайындағы курорттың үлкен табиғат қорығына дейін жететін Бастиментос аралы ұлттық теңіз паркі (Parque Nacional Marino Isla Bastimentos) және Коста-Рика – Панама шекарасында орналасқан Ла Амистад халықаралық паркі (Parque Internacional La Amistad). Ла Амистад халықаралық паркі ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енген.
The national parks in the province are Isla Bastimentos National Marine Park (Parque Nacional Marino Isla Bastimentos), which contains most of Isla Bastimentos and some smaller nearby islands and extends into the large nature preserve at the Red Frog Beach Island Resort, and La Amistad International Park (Parque Internacional La Amistad), which spans the Costa Rica–Panama border. La Amistad International Park is a designated UNESCO World Heritage site.