Кіріспе

Панама провинциясы

Кокле (koˈkle) – елдің оңтүстік жағалауында орналасқан орталық Панама провинциясы. Әкімшілік орталығы – Пенономе қаласы. Бұл провинция 1855 жылғы 12 қыркүйектегі заңмен, доктор Юсто де Аросемена президенттігі кезінде Кокле департаменті ретінде құрылды. 1985 жылғы 20 қазандағы №190 жарғымен провинция мәртебесі берілді. Кокле негізінен ауыл шаруашылығымен айналысатын аймақ, маңызды егістері – қант пен томат. Провинцияда Санта-Клара, Фаралон және Рио-Хато сияқты танымал жағажайлар көп, соңғы жылдары туризм қызметі артып келеді. Оның ауданы 4,946.6 км² және 2023 жылы 268,264 адам тұрды.

Колумбияға дейінгі кокле

Колумбияға дейінгі дәуірде Панаманың қазіргі Кокле провинциясын қамтитын аймақта бірнеше анықталған жергілікті мәдениеттер болған. Археологтар бұл мәдениеттерді керамика стилі бойынша шартты түрде бөліп қарастырады. Жақсы зерттелмеген Ла Мула кезеңі б.з.д. 150 жылдан 300 жылға дейін сағалады. Одан кейін б.з. 300 жылдан 550 жылға дейінгі Тоноси кезеңі және б.з. 550 жылдан 700 жылға дейінгі Кубита кезеңі келді. Шамамен б.з.д. 1200 жылдан 16 ғасырға дейін осы аймақта біртұтас жергілікті мәдениет гүлденген сияқты.

Ғылыми-зерттеу және қорғау

Панаманың бұрынғы басшысы Омар Торрихостың ұшақ апаты болған жеріне жақын орналасқан General de División Omar Torrijos Herrera ұлттық паркі Кокленің солтүстік-шығыс бөлігінде орналасқан. "Парк Омар" деп белгілі бұл парк, ұлттық парк мәртебесімен қамтылған және заңдық түрде қорғалады. Кокледе орхидеяларды сақтау орталығы – APROVACA да орналасқан, ол орхидеяларды қорғауға, жабайы табиғатқа қайта енгізуге және Панаманың ұлттық гүлі Peristeria elata-ны қолдау бағдарламасын жүзеге асырады. Халықтық мәдениет зерттеушісі Розита Ляо Гонсалес Кокле провинциясының мәдениеттерін жүйелеген еңбегі үшін Мануэль Хосе Хуртадо орденімен марапатталды.