Кіріспе
Жарық уақытын түзету – жарық оның бақылаушыға жетуіне кеткен уақыт ішінде объектінің қозғалысынан туындаған аспан денесінің шын (немесе геометриялық) орнынан көрінетін орынның ығысуы. Жарық жылдамдығы шекті болғандықтан, кез келген қозғалатын объектіні бақылау кезінде принцип бойынша жарық уақытын түзету пайда болады. Орынның ығысу мөлшері мен бағыты объектінің бақылаушыдан алыстығына және объектінің қозғалысына байланысты, ал өлшеу объектінің жарығы бақылаушыға жеткен сәтте жүзеге асырылады. Ол бақылаушының қозғалысына тәуелсіз. Оны жарық аберрациясымен салыстыру керек, ол бақылау кезінде бақылаушының жылдамдығына байланысты және объектінің қозғалысы мен қашықтығынан тәуелсіз. Жарық уақытын түзету қашықтығы мен қозғалысы белгілі кез келген объектіге қолданылуы мүмкін. Атап айтқанда, оны планетаның немесе Күн жүйесінің басқа объектілерінің қозғалысына қолдану әдетте қажет. Осы себепті жарық уақытын түзету мен аберрацияның әсерінен туындаған көрінетін орынның біріктірілген ығысуы планеталық аберрация деп аталады. Келісім бойынша, жарық уақытын түзету жұлдыздардың орнына қолданылмайды, өйткені олардың қозғалысы мен қашықтығы дәл белгіленбеуі мүмкін.
Light time correction is a displacement in the apparent position of a celestial object from its true position (or geometric position) caused by the object's motion during the time it takes its light to reach an observer. Light time correction occurs in principle during the observation of any moving object, because the speed of light is finite. The magnitude and direction of the displacement in position depends upon the distance of the object from the observer and the motion of the object, and is measured at the instant at which the object's light reaches the observer. It is independent of the motion of the observer. It should be contrasted with the aberration of light, which depends upon the instantaneous velocity of the observer at the time of observation, and is independent of the motion or distance of the object. Light time correction can be applied to any object whose distance and motion are known. In particular, it is usually necessary to apply it to the motion of a planet or other Solar System object. For this reason, the combined displacement of the apparent position due to the effects of light time correction and aberration is known as planetary aberration. By convention, light time correction is not applied to the positions of stars, because their motion and distance may not be known accurately.
Есептеу
Жарық уақытын түзетуді есептеу әдетте итерациялық процесті қамтиды. Объектінің Жерден геометриялық қашықтығын жарық жылдамдығына бөлу арқылы жарық уақытының шамамен мәні есептеледі. Содан кейін объектінің жылдамдығы осы шамамен жарық уақытына көбейтіледі, бұл уақыт ішіндегі кеңістіктегі шамамен орын ауыстыруын анықтау үшін. Оның алдыңғы орны жарық уақытын дәлірек есептеу үшін пайдаланылады. Бұл процесс қажет болған жағдайда қайталанады. Планеталық қозғалыстар үшін негізгі эфемерлердің дәлдігіне жету үшін бірнеше (3–5) итерация жеткілікті.
Ашылу
Аспан денелерін бақылаудағы жарықтың шекті жылдамдығының әсерін алғаш рет 1675 жылы Оле Рёмер Юпитердің серіктерінің тұтылуларын бақылау барысында байқады. Ол Жер мен Юпитер жақындағанда тұтылулар арасындағы уақыт аралығы қысқаратынын, ал алыстағанда ұзаратынын анықтады. Ол бұл айырмашылықтың себебін жарықтың Юпитерден Жердегі бақылаушыға жеткенге кеткен уақытына байланысты деп дұрыс қорытындылады.