Кіріспе

1984–1999 Жаңа Зеландия сатирикалық саяси партиясы

Макгилликудди Серьезді партиясы (McGSP) – 20 ғасырдың соңында Жаңа Зеландиядағы сатирикалық саяси партия. 1984 және 1999 жылдар аралығында партия азаматтардың саяси процеске тым ернi қабылдамауы үшін "көңіл көтеру" қызметін атқарды. Партияның логотипі – ортағасырлық сарай клоунының бас суреті, оның әзіл партиясы екенін көрсетеді. Партия 1984, 1987, 1990, 1993, 1996 және 1999 жылғы жалпы сайлауларда, сондай-ақ 1986, 1989, 1992, 1995 және 1998 жылғы жергілікті билік органдарының сайлауларында, жергілікті билік және парламенттік ара сайлауларда, университет студенттік ұйымдарының сайлауларында кандидаттар тікті. Партия ең көп дауыс жинаған 1993 жылғы соңғы бір мандатты бірінші жеңіске (FPP) сайлауда 99 округтің 62-сінде кандидаттарды тікелей қойып, 11 714 дауыс, яғни дауыс берушілердің 0,61%-ын алды.

Құлдырау

Партия күтпеген деңгейде қолдауға ие болды және парламенттен тыс ірі партиялардың біріне айналды. Бірнеше рет, әсіресе аралас пропорционалды сайлау жүйесі енгізілгеннен кейін, сарапшылар партияның парламенттік өкілдікке ие болуы мүмкін деген болжам жасады, бірақ бұл ешқашан орындалмады. 1993 жылы Тауранга округіндегі сайлауға ірі партиялар бойкот жариялағанда, партияның үміткері Грег Питтэмс, осы науқан барысында тек көйлек пен споран киіп, "императордың жаңа киімі" деп аталатын киімін көрсетіп, Уинстон Петерстен кейін екінші орынды иеленді. Партияға берілген дауыстар көбінесе наразылық білдіру мақсатында болды, партияның бір ұранымен дәл осыны ілгерілетті: "Дауысыңызды бекер кетіргіңіз келсе, бізге дауыс беріңіз". Партия әдетте әзіл партияларында кездесетін мәселеге тап болды – партияның қаншалықты қатысты болуы керек деген пікір таласы. Партияның негізін қалаушылар оны "күлкілі ойын" ретінде қарастырды, мақсаты – әзіл мен ойын-сауық сыйлау. Бұл партияның маңызды бөлігі болып қала берді. Дегенмен, кейінірек партияға қосылғандар партияның сатирасын тереңірек мағынада қарастырып, оны адамдардың саяси жүйені сынап, мазақтап алу құралы ретінде бағалады. Атап айтқанда, бірқатар анархистер партияға қосылды, оны дәстүрлі тәртіпке қарсы құрал ретінде көріп, партияны анархистік идеологияны кеңінен танымал ету үшін пайдалануға ниеттенді. Шын мәнінде, "көңіл көтеру үшін сатира" мен "саяси мәселе көтеру үшін сатира" арасындағы қарама-қайшылық күшейді. Партияның көптеген алғашқы мүшелері партияның саяси және анархистік мақсаттарға бағынуын дұрыс көрмеді және партияның ашық түрде "анархистік" болуы сатира үшін саясаттың кейбір салаларын "жабық" етеді деп ойлады. Олар мұны қабылдай алмады. Сонымен қатар, олар нақты ұстанымға ие болудың партияның сатирик ретіндегі тиімділігін төмендетуі мүмкін деп санады. Алайда, басқа мүшелер ашық анархистік көзқарастарды білдіруге қарсы болған жоқ. 1996 жылғы жалпы сайлауда партия 65 тізімдік үміткер мен 45 округтік үміткер тікелей сайлауға қатысты.

Тарату және тіркеуден шығару

1999 жылғы сайлау науқаны көңіл көншілік болды. Партия дауыстардың бар болғаны 0,15%-ын алды, бұл үлкен құлдырау еді. Сайлаудан кейін көп ұзамай партия таратылды және Сайлау комиссиясы оны саяси партия ретінде ресми түрде тіркеуден шығарды. Партия жетекшісі Грейм Кернс бұл оқиғаны белгілеп, 1999 жылдың желтоқсан айында Гамильтон қаласындағы Garden Place-те өзін қорларға тігіп, жоғалғандық үшін өзін кінәлі санады, ал наразы партия мүшелері оны шіріген жемістермен лақтырды.

Сайлау нәтижесі

Келесі кесте партияның жалпы сайлаудағы қолдауын қысқаша көрсетеді. Сайлау Сайлаушылар дауысының саны Сайлаушылар дауысының үлесі Партия дауысының саны Партия дауысының үлесі Кандидаттар саны Орын Сайлау қорытындысы19841780.01% 3 0 Еңбек партиясының жеңісі19872,9900.16% 19 0 Еңбек партиясының жеңісі19909,9180.54% 59 0 Ұлттық партиясының жеңісі199311,7140.61% 62 0 Ұлттық партиясы көпшілікте199612,1770.59%5,9900.29% 65 0 Ұлттық партиясы көпшілікте19993,6330.18%3,1910.15% 640 Еңбек партиясы көпшілікте20082590.008% 10 Ұлттық партиясы көпшілікте

Қосалқы сайлау

Сайлау бойыншаЖылКандидат# дауыс% дауысҚорытындыТамки1992Адриан Холройд730,42%7-ші орынсақтап қалдыТауранга1993Грег Питтэмс2712,15%2-ші орынұтып алдыСелвин1994Тим Оуэнс260,12%8-ші орынсақтап қалдыТаранаки Король елі1998Пол Кук760,38%11-ші орынсақтап қалды

Макгилликудди кандидаттары

Бірқатар бұрынғы мүшелері "нағыз" партиялардың кандидаттары болып сайланды. Бұрынғы депутат және Жасылдар партиясының тең төрағасы Метриа Турей бұрын партия мүшесі болған және 1999 жылғы жалпы сайлауда партия тізімінде 27-орында болған. Осы алғашқы сайлау кампаниясынан танымал кандидаттардың арасында партияның негізін қалаушысы және басшысы Грейм Кернс, "Гамильтонның лорды"; Марк Сервиан; ұзақ жылдар бойы партия төрағасының орынбасары болған КТ Джулиан; Адриан Холройд; Сесил Г. Мургатройд (кейіннен Британдық Императорлық Консервативтік партиясының туы астында Австралия премьер-министрі Боб Хокке қарсы тұрды); Сэм Бьюкенен; Стив Ричардс; Донна Дементе; және Пенни Боусфилд болды.

Жас қалжыңдаушылар

Партияның кейбір бастапқы мүшелері өмір бойына мүшелік статусын жоюға наразылық білдірді. 2005 жылдың шілдесінде "Макгилликудди Серьезді партиясы" 2005 жылғы сайлауға қатысу жоспарларын жариялаған баспасөз хабарламасын шығарды, оның бірінші қадамы депутаттарды зиянсыз сөздер жасаушы машиналармен алмастыруды көздеді. Бұл баспасөз хабарламасын партияның бұрынғы басшылығынан және Макгилликудди кланының жоғары лауазымды өкілдерінен хабарсыз бұрынғы мүше бірі шығарды. Макгилликудди кланы ішіндегі қарқынды талқылардан кейін, баспасөз хабарламалары жарияланбады, партия ресми түрде тіркелмеді, сондай-ақ партия да, кандидаттар да 2005 жылғы сайлау бюллетенінде көрінбеді. 2008 жылғы жалпы сайлауда McGillicuddy Serious туымен бір кандидат өтті: Стив Ричардс Батыс жағалаудағы Тасман сайлау округінен үміткер болып, 259 дауыс жинады. Ричардс, партияның алғашқы күндерінің мүшесі, бұрынғы сайлауларда да үміткер болған.

Ағымдағы жағдай

Партияның құлдырауына қарамастан, Макгилликудди кланы белгілі бір уақыт бойы тұрақты қоғамдық іс-шаралар өткізуді жалғастырды. 2007 жылдың 31 желтоқсанында Оамаруда өткен бейбітшіл шайқаста Макгилликудди "Марсиандары" Альфтың Императорлық армиясына қарсы "Әлемдер соғысы" қойылымын жасады. Осы шайқастың видеосы YouTube-та қолжетімді. 2013 жылдың 31 желтоқсанында Уайтитиде тағы бір бейбітшіл шайқас болды, онда Макгилликуддилер өз мүшелерінің үйіне ұқсас Касл Алмонд қамалын жергілікті Уайти ополченнясының "шабуылынан" қорғады.