Мамлүк сұлтаны Баибарс әл-Жашанкир: Өмір және билік тарихы
Baybars II
Мәмлүк сұлтаны Баярстың өмірі мен әскери жетістіктері. 1309-1310 жылдары Египетті басқарған, моңғолдарға қарсы шайқаста жеңіске жеткен сұлтан туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мамлюк сұлтаны
Mamluk sultan
Байбарс әл-Жасханкир (بيبرس الجاشنكير; 1310 жылы қайтыс болды) немесе Байбарс II, патшалық аты әл-Малик әл-Музаффар Рүкн ад-Дин Байбарс әл-Жасханкир әл-Мансури (الملك المظفر ركن الدين بيبرس الجاشنكير المنصورى), сондай-ақ Әбу әл-Фатх (أبوالفتح) деп те белгілі, 1309–1310 жылдары Мысырдың 12-ші мамлюк сұлтаны болды.
Baybars al Jashankir (بيبرس الجاشنكير; died 1310) or Baybars II, royal name al Malik al Muzaffar Rukn ad Din Baybars aj Jashankir al Mansuri (الملك المظفر ركن الدين بيبرس الجاشنكير المنصورى), also known as Abu al Fath (أبوالفتح), was the 12th Mamluk sultan of Egypt in 1309–1310.
Өмірбаян
Ол Сұлтан Қалауынның черкес мамлюгі болды және Қалауынның ұлдары Әл-Ашраф Халил мен Әл-Насыр Мұхаммедтің сарайында қызмет етті. Ол әмір (князь) болды, содан кейін Жашнакир дәрежесіне жетті. Сұлтан Әл-Насыр Мұхаммедтің 1299 жылдан 1309 жылға дейінгі екінші билігі кезінде ол Мысырдың вице-сұлтаны болды. 1302 жылы Жоғарғы Мысырдағы көтерілісті басуға қатысты, ал 1303 жылы Шәкаб шайқасында Қутлуғ Шаһ бастаған моңғолдарды жеңген Мысыр армиясының қолбасшысы болды. 1302 жылы Сұлтан әл-Насыр Мұхаммедтің мамлюк армиясы Жоғарғы Мысырдағы бедуиндердің көтерілісін жанжақты басып, "жер бетіндегі барлық бедуинді аяусыз өлтіріп, әйелдерін тұтқынға алды". Г. У. Мюррейдің айтуынша, "Бедуин мәселесіне осы қатаң шешім беру, жаулап алушылардың таза араб ұрпақтарын тарих сахнасынан алып тастады, соның арқасында бежа тайпасы араб қанының ықпалынан мүлдем еркін африкалық тайпа ретінде сақталу мүмкіндігіне ие болды, ал Жоғарғы Мысырдың шөлдік аймақтары Батыс бедуиндерінің қоныстануына ашық болды". Армияны ойрат моңғол мамлюгі Сайф әд-Дин Салар және черкес мамлюгі әл-Байбарс әл-Жашнакир (Бейбарлар) басқарды.
He was a Circassian Mamluk of Sultan Qalawun and served at the court of Qalawun's Sons Al Ashraf Khalil and Al Nasir Muhammad. He became an Emir (a prince) then a Jashnakir. During the second reign of Sultan Al Nasir Mohammed from 1299 to 1309 he was the Vice Sultan of Egypt. In 1302 he took part in suppressing a rebellion in upper Egypt and in 1303 he was a commander in the Egyptian army that defeated the Mongols led by Qutlugh Shah at the Battle of Shaqhab. In 1302, the Mamluk army of Sultan al Nasir Muhammad crushed a Bedouin rebellion in Upper Egypt and "slew mercilessly every Bedouin in the land and carried off their women captive". G. W. Murray said that "This drastic solution of the Bedouin question removed the pure Arab descendants of the Conquerors from the scene and so enabled the Beja to preserve themselves as an African race practically uninfluenced by Arab blood, while leaving the desert edges of Upper Egypt free for settlement by the Western Bedouin." The army was led by the Oirat Mongol Mamluk Sayf al Din Salar and Circassian Mamluk al Baibars al Jashnakir (Beibars).
Атаудың этимологиясы
Монархтың аты түрік, парсы және араб тілдерінен құралған. Байбарс есімі түркі-монғолдық есім, "басшының/әмірдің таңдауы" деген мағынаны білдіреді. Әл-Малик әл-Мұзаффар атағы – араб тілінде "жеңісқанатты патша" деген құрметті атау, ал Рұқн ад-Дин атағы – араб тілінде "діннің тірегі" деген мағынаны білдіретін құрметті атау. Екінші бөлігі "Жашангир" парсы тілінде "тағамды танып білуші" деген мағынаны білдіреді: Сұлтанның тағамын уланбағанын тексеру үшін дәміне қарап отыратын мамлюк князі.
The monarch's name was a combination of Turkic, Persian and Arabic terms. The given name Baibars was a Turco Mongolian name, meaning "Chosen by the chief/lord". The title of al Malike al Muzaffar was an Arabic honorific title that meant "the victorious king", and the title Rukn ad Din was an Arabic honorific title meaning the "pillar of faith". The second portion, "Jashangir", is Persian, meaning "Food connoisseur": the mamluk prince who tastes the Sultan's food to make sure it is not poisoned.
Билікке көтерілу және құлау
Әмір Сейф әл-Дин Салармен бірге ол жас сұлтан Әл-Насыр Мұхаммедтің үстемдігін жүзеге асырды, ол қиналғандықтан Әл-Караққа көшіп, 1309 жылы тақтан бас тарды. Бейбарс әл Жашнакир әмір Сейф әл-Дин Салар мен Буржи мамлюктерінің ықпалымен сұлтан атанды. Оның билік құру кезеңі (он ай мен 24 күн) экономикалық және саяси тұрақсыздықпен, сондай-ақ крестшілер мен моңғолдардың қаупімен сипатталды. Моңғол империясымен одақтасқан крестшілер Левант аймағындағы мамлюк бекініштерін мазалады. Кедейшілікке ұшыраған қара халық Каир көшелерінде оны "Ракин" (қанағатсыз) деп атап, "Рұқн" (басшы) емес, сұлтан Әл-Насыр Мұхаммедтің Мысырға қайта оралуын талап етті. 1310 жылы Бейбарс әл Жашнакир тақтан түсіп, ашулы халықтан қашып, мамлюктерімен бірге қашты. Сұлтан Әл-Насыр Мұхаммед Мысырға оралды, ал Бейбарс әл-Жашнакир оның бұйрығымен тұтқындалып, өлім жазасына кесілді.
With Emir Sayf al Din Salar he dominated the young Sultan Al Nasir Muhammad who, feeling distressed, moved to Al Karak and resigned in 1309. Baibars al Jashnakir became a Sultan after the position was imposed on him by Emir Sayf al Din Salar and the Burji Mamluks. The brief period of his reign (ten months and 24 days) was marked by economical and political unrest in addition to threats from Crusaders and Mongols. The Crusaders who had allied with the Mongol Empire continued to harass Mamluk outposts in the Levant. The poverty stricken commons kept rampaging the streets of Cairo, calling him Rakin (useless) instead of Rukn (principal) demanding the return of Sultan al Nasir Muhammad to Egypt. In 1310 Baibars al Jashnakir stepped down and fled with his Mamluks from the angry mob. Sultan al Nasir Muhammad returned to Egypt and Baibars al Jashnakir was arrested and executed on his orders.