Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс дәрігері, ботанигі және саяхатшы Самуэль Георг Готлиб Гмелин (4 шілде 1744 – 27 шілде 1774) – неміс дәрігері, ботанигі және саяхатшы.
German physician, botanist and explorer
Samuel George Gottlieb Gmelin (4 July 1744 – 27 July 1774) was a German physician, botanist, and explorer.
Өмірбаян
Гмелин Тюбингенде танымал табиғаттанушылар отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Иоганн Конрад Гмелин, дәріханашы және хирург болған. Оның інісі Иоганн Георг Гмелин, сондай-ақ Иоганн Фридрих Гмелиннің (Карл Линнейдің «Жаратылыстың жүйесі» еңбегінің баспашысы) інісі еді. Сэмюэл 1763 жылы 18 жасында Лейден университетінен медицина ғылымының дәрежесін алды. Голландияда тұрған кезінде Гмелин теңіз балдырларына қызығушылық танытты. 1766 жылы Санкт-Петербургте ботаника профессоры болып тағайындалды. Келесі жылы Ресей империясының табиғи тарихын зерттеу үшін экспедицияға жіберілді. Ол Дон және Волга өзендерін, Каспий теңізінің батыс және шығыс жағалауларын зерттеді. Кавказда саяхаттап жүргенде, оны Хайтақтардың Усмей ханы тұтқынға алды және Дағыстандағы Ахмедкентте тұтқындықтан туған аурудан қайтыс болды. Оның өмірі 30 жылға жетпеді. Оның өлімі дербентті қысқа мерзімге басып алған орыс жазалау экспедициясына әкелді. Гмелин «Historia Fucorum» (1768) еңбегінің авторы, теңіз биологиясына арналған алғашқы еңбек, ол толығымен балдырларға қатысты және алғаш рет есімдерді екі атаумен белгілеу жүйесін қолданды. Онда бүктелген жапырақтарда теңіз балдырлары мен су балдырларының егжей-тегжейлі суреттері бар. Дегенмен, Гмелиннің «Historia Fucorum» еңбегінде қолданған балдырлардың үлгілері қазір сақталмаған деп есептеледі (Dixon & Irvine, 1970). Оның саяхаттарының нәтижелері «Ресей арқылы үш табиғи аймақты зерттеу үшін сапар» (1770–1784, 4 том) атты еңбекте жарияланды. Соңғы томды Гюльденштедт аяқтауға тиіс болған, бірақ ақырында Гюльденштедт қайтыс болғаннан кейін оны Питер Симон Паллас өңдеді.
Gmelin was born at Tübingen as part of a well known family of naturalists. His father was Johann Conrad Gmelin, an apothecary and surgeon. His uncle was Johann Georg Gmelin, who was also uncle to Johann Friedrich Gmelin (the naturalist publisher of the Systema Naturae of Carolus Linnaeus). Samuel earned his medical degree in 1763 from the University of Leiden at the young age of 18. While living in the Dutch Republic, Gmelin developed a keen interest in marine algae. In 1766 he was appointed professor of botany at St Petersburg. In the following year he was sent on an expedition to study the natural history of the Russian Empire. He explored the rivers Don and Volga, and the western and eastern coasts of the Caspian Sea. Whilst travelling in the Caucasus he was taken hostage by Usmey Khan of Khaïtakes and died of ill treatment in captivity in Akhmedkent, Dagestan. He was only 30 years of age. His death led to a Russian punitive expedition which briefly conquered Derbent. Gmelin was the author of Historia Fucorum (1768), the first work dedicated to marine biology dealing exclusively with algae and the first using the binomial system of nomenclature. It includes elaborate illustrations of seaweed and marine algae on folded leaves. However, algal specimens used by Gmelin in the Historia fucorum are thought to no longer exist (Dixon & Irvine, 1970). The results of his travels were published in Reise durch Russland zur untersuchung der drey natur reiche ("Trip Through Russia To Study the Three Natural Provinces") (1770–1784, 4 vols.). The final volume was to be completed by Güldenstädt, but was ultimately edited by Peter Simon Pallas after Güldenstädt's death.
Өмірбаян
1772 жылы ол әйгілі теңіз капитаны Якоб Чаппузоның (Яков Шапизо) немересі Анна фон Чаппузоға үйленді, ол 1719 жылы Осель аралы шайқасындағы батыр, және сол кезде «Рафаил» кемесіне қолбасшылық еткен.
In 1772, he married Anna von Chappuzeau, granddaughter of the famous naval captain Jacob Chappuzeau (Iakov Shapizo), hero of the battle of Osel Island in 1719, when he commanded the Raphail.