Суксаха (1607-1667) – Цин әулетінің саяхатшысы, Қанкси императорының регенті. Қытайды жаулауға қатысып, өлім жазасына кесілді. Тарихы мен тегі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Цинь әулетінің саясаткері (1607–1667)
Qing Dynasty politician (1607–1667)
Суксаха (маньчжур: ; ; 1667 жылы қайтыс болды) – Нара тайпасынан шыққан, Цинь әулетінің алғашқы кезеңіндегі маньчжур шенеунігі. Маньчжурлардың Қытайды басып алуына қатысқан әскери офицер Суксаха, Цинь әулетінің (1644–1912) Кангси императорының (1661–1722) билігінің басындағы Төрт регенттің бірі болды. Кейін ол басқа регент, Обоймен араздасып, өлім жазасына кесілді.
Suksaha (Manchu: ; ; died 1667) was a Manchu official of the early Qing dynasty from the Nara clan. A military officer who participated in the Manchu conquest of China, Suksaha became one of the Four Regents during the early reign of the Kangxi Emperor (r. 1661–1722) in the Qing dynasty (1644–1912). He eventually fell out with another regent, Oboi, and was sentenced to death.
Өмірбаян
Сукшаха – Қара ақ тудың Нара руынан шыққан, Гинтайсимен тең тайпалас болған. Оның есімі маньчжур тілінде «бузау» немесе «үлкен аяқ» деген мағына береді. Ол Сунаның ұлы еді. Сукшаха маньчжур, моңғол және қытай тілдерін білген. 1630 және 1640 жылдары Жосон Кореясына және Мин Қытайына қарсы әскери жорықтарда көзге түскен. 1641 жылы Соншань және Цинчжоуда шайқасты, нәтижесінде 1642 жылы Мин қолбасшысы Хун Ченчжоу Циньге бағынды. Маньчжулардың Қытайды жаулап алуы кезінде, әскери жетістіктері үшін Сукшаха марапатталды және ерте Цинь әулетінің басты саясатты қалыптастыру органы – Делиберативтік Кеңеске мүше болды. Шунчжи императоры таққа отырғаннан кейін Сукшаха император әйелі Чжаошэннің сенімді кеңесшісіне айналды. 1661 жылы Шунчжи императоры қайтыс болғаннан кейін, жаңадан таққа отырған Канси императоры үшін төрт регент тағайындалған императорлық өсиетнама жарияланды, ол алты жаста ғана болды. Төрт регент – Сони, Обой, Сукшаха және Эбилун – 1651 жылы Дзиргаланг пен Шунчжи императорына Даргонның жақтастарын тазартуға көмектескен. Төрт адам император әйелінің императорлық туыстардың қолына билік шоғырланбауына тырысуының нәтижесінде тағайындалды, бұл Шунчжи билігі кезінде императорлық биліктің таралуына әкелді. Сукшаха төрт регенттің ең кішісі болды. Сукшаха Канси билігінің алғашқы жылдарында Минге адал Чжэн Чжилонгты атқызуда шешуші рөл атқарды. Кейіннен императордың кәмелетке толмауы кезінде Обоймен саяси және жеке дауларға қатысты. Ақырында ол Обойдан толығымен айырылды. Обой басқа үш регенттің беделін түсіру арқылы билікті өз қолына алуға тырысты; Сони қарт және осал болды, ал Эбилун әлсіз деп есептелді. Осылайша Сукшаха Обойдың жалғыз нақты саяси қарсыласы болды. 1667 жылдың тамызында Сони қайтыс болғаннан кейін бірнеше күн өткен соң, ол осы қақтығыстарды реттеуге қабілетсіз болды, Сукшаха қарттығы мен ауруына байланысты зейнетке шығуын сұрады. Мүмкін, Обойдың кеңесімен Канси императоры дереу Делиберативтік Кеңеске Сукшаханың ниеттерін тергеуді бұйырды. Екі күннен кейін, 2 қыркүйекте Кеңес Сукшаха мен оның барлық еркек туыстарын қамауға бұйрық берді; 4 қыркүйекте ол Сукшаханы жиырма төрт «ауыр қылмыс» жасады деп тапты және оны баяу кесіп өлімге кесуді ұсынды. Олар сондай-ақ, оның көптеген туыстарын, сондай-ақ Сукшаханың жоспарларына қатысқан императорлық күзетшілердің көптеген мүшелерін өлімге кесуді ұсынды. Сукшаханың жазасы асылып өлімге ауыстырылды. Бірнеше жылдан кейін императорлық сот оның бұрынғы үкімі асығыс шығарылғанын мойындады және оның ұлдары мен еркек туыстарын жазалау туралы бұйрықты күштен жойды. Сукшаханың ұлдарының бірі Су Чаншуға оның ұятқа қалмас бұрын ие болған асыл атағын мұрагерлікке алуға рұқсат берілді.
Suksaha was from the Nara clan of the Plain White Banner, hailing from the same tribal affiliation as Gintaisi. His name was Manchu language for "calf" or "big leg". He was the son of Suna. Suksaha spoke Manchu, Mongolian, and Chinese. He distinguished himself in military campaigns against Joseon Korea and Ming China in the 1630s and 1640s. Notably, he fought at Songshan and Jinzhou in 1641, a series of battles that led to the surrender of Ming commander Hong Chengchou to the Qing cause in 1642. During the Manchu conquest of China led by Prince Regent Dorgon (1612–1650), who headed the Plain Yellow Banner, Suksaha was rewarded for his military successes and was made a member of the Deliberative Council, the main policy making organ of the early Qing dynasty. After the accession of the Shunzhi Emperor, Suksaha became a trusted advisor to the Empress Dowager Zhaosheng. After the death of the Shunzhi Emperor in 1661, a modified imperial will was made public which named four regents for the newly enthroned Kangxi Emperor, who was only six years old. The four regents—Soni, Oboi, Suksaha, and Ebilun—had all helped Jirgalang and the Shunzhi Emperor to purge the court of Dorgon's supporters in 1651. The four were appointed due to the Empress Dowager's wishing to avoid accruing further power in the hands of imperial relatives, which led to a diffusion of imperial power during the Shunzhi reign. Suksaha was the youngest of the four regents. Suksaha played a decisive role with the execution of Ming loyalist Zheng Zhilong in the early years of the Kangxi reign. Later, he became entangled in political and personal disputes with Oboi during the Emperor's minority. Eventually, he split decisively with Oboi. Oboi was looking to consolidate power in his own hands through discrediting the other three regents; Soni was old and frail, and Ebilun was seen as weak. Suksaha thus became Oboi's only serious political rival. A few days after Soni died in August 1667 and was no longer able to mediate these conflicts, Suksaha asked to retire on account of old age and illness. Possibly on the advice of Oboi, the Kangxi Emperor immediately ordered the Deliberative Council to investigate Suksaha's motives. Two days later on September 2, the Council ordered Suksaha and all his male kin arrested; on September 4, it found Suksaha guilty of twenty four "grave crimes" and recommended that he be executed by slow slicing. They also suggested that many of his male relatives be executed, along with many members of the imperial guard who had supposedly connived in Suksaha's schemes. Suksaha's sentence was commuted to death by hanging. Several years later, the imperial court recognized that his prior sentencing had been conducted in haste, and rescinded the order to penalize his sons and male kin. One of Suksaha's sons, Su Changshou, was allowed to inherit the noble title that the former held prior to his disgrace.
Пайдаланылған әдебиеттер
Please provide the English text and the existing translation reference. I need both to complete the translation as requested. I will then provide only the final Kazakh translation.