Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нидерланд математигі, физигі және астрономы Виллем де Ситтер (6 мамыр 1872 – 20 қараша 1934) – нидерланд математигі, физигі және астрономы болған.
Dutch mathematician, physicist, and astronomer
Willem de Sitter (6 May 1872 – 20 November 1934) was a Dutch mathematician, physicist, and astronomer.
Өмір және жұмыс
Сник қаласында туған де Ситтер Гронинген университетінде математиканы оқыды, содан кейін Гронинген астрономиялық зертханасына қосылды. Ол Оңтүстік Африкадағы Кейп обсерваториясында жұмыс істеді (1897–1899). 1908 жылы де Ситтер Лейден университетінің астрономия кафедрасына тағайындалды. 1919 жылдан өліміне дейін Лейден обсерваториясының директоры болды. Де Ситтер физикалық космология саласына маңызды үлес қосты. 1932 жылы Альберт Эйнштейнмен бірлесіп, ғаламның қисықтығына космологиялық деректердің ықпалын талқылаған мақаланың авторы болды. Ол сондай-ақ де Ситтер кеңістігі және де Ситтер ғаламы тұжырымдамасын жасады – бұл Эйнштейннің жалпы салыстырмалылық теориясының шешімі, онда материя жоқ және оң космологиялық тұрақты бар. Бұл ғаламның экспоненциалды түрде кеңейіп, бос кеңістікке айналуына әкеледі. Де Ситтер Юпитердің серіктерінің қозғалысын зерттеуімен де белгілі болды. Виллем де Ситтер 1934 жылдың қараша айында қысқа аурудан кейін қайтыс болды.
Born in Sneek, de Sitter studied mathematics at the University of Groningen and then joined the Groningen astronomical laboratory. He worked at the Cape Observatory in South Africa (1897–1899). Then, in 1908, de Sitter was appointed to the chair of astronomy at Leiden University. He was director of the Leiden Observatory from 1919 until his death. De Sitter made major contributions to the field of physical cosmology. He co authored a paper with Albert Einstein in 1932 in which they discussed the implications of cosmological data for the curvature of the universe. He also came up with the concept of the de Sitter space and de Sitter universe, a solution for Einstein's general relativity in which there is no matter and a positive cosmological constant. This results in an exponentially expanding, empty universe. De Sitter was also famous for his research on the motions of the moons of Jupiter. Willem de Sitter died after a brief illness in November 1934.
Құрметтер
1912 жылы ол Нидерланды Корольдік өнер және ғылым академиясының мүшесі атанды.
In 1912, he became a member of the Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences.
Отбасы
Оның ұлдарының бірі, Ульбо де Ситтер (1902 – 1980), голланд геологы болды, ал Ульбоның ұлдарының бірі голланд социологы Ульбо де Ситтер (1930 – 2010) еді. Виллемнің тағы бір ұлы, Аерноут де Ситтер (1905 – 15 қыркүйек 1944), Индонезиядағы (бұрын Голландиялық Шығыс Үндістан) Лембанг қаласындағы Босша обсерваториясының директоры болды, онда ол Мессье 4 шар тәрізді жұлдыздар шоғын зерттеді.
One of his sons, Ulbo de Sitter (1902 – 1980), was a Dutch geologist, and one of Ulbo's sons was a Dutch sociologist Ulbo de Sitter (1930 – 2010). Another son of Willem, Aernout de Sitter (1905 – 15 September 1944), was the director of the Bosscha Observatory in Lembang, Indonesia (then the Dutch East Indies), where he studied the Messier 4 globular cluster.