Кіріспе

Солан қаласы – Үндістанның Химачал-Прадеш штатындағы қала. Солан ауданының орталығы болып табылады. Ол штаттың астанасы Шимладан оңтүстікке қарай орналасқан. Соланның теңіз деңгейінен орташа биіктігі 1502 метрді (5249.34 фут) құрайды. Ең биік нүктесі – Кароль тауының шаңырағы, биіктігі 2280 метр. Қала Чандигарх (Пенджаб және Харьянаның бірлескен астанасы) мен Шимла (штат астанасы) арасында, Калка-Шимла ұлттық тас жолының бойында жатыр. Солан арқылы тар жолды Калка-Шимла темір жолы өтеді. Пәнджаб және Химачал шекарасында орналасқан Солан, Гималайдың Шивалик тауларында жатыр. Солан бастапқыда Багат князьдігінің астанасы болған. Соланның ерекшелігі – оның ежелгі храмдары мен монастырлары. Шоулини Мата храмы және Джатоли Шив храмы туристер арасында танымал. Бұл аймақтағы ең танымал монастырьлардың бірі – Юндун монастыры. Тау қаласы индуист қасиеті Шолини Девидің құрметіне аталған, ол – Дурга Девитің соғысшы бейнесі. Шолини сөзінің тікелей мағынасы – «найза ұстаған қасиетті әйел». Жыл сайын маусым айында қасиетті қасиеттің құрметіне Тодоның орталық алаңында 3 күндік мела (халықтық той) өткізіледі. Солан сапалы саңырауқұлақ өндірісімен мәшһүр, себебі аймақта кең көлемде саңырауқұлақ шаруашылығы дамыған, сондай-ақ, Шамбагхатта орналасқан Саңырауқұлақ зерттеулер дирекциясының (DMR) қызметі де бар. Осы себепті Солан «Үндістанның саңырауқұлақ қаласы» деп те аталады. Соланды «Қызыл алтын қаласы» деп те атайды, себебі аймақта қызанақ көп өндіріледі. 1815 жылы британдықтар Гуркалардан Багат князьдігін (қазіргі Солан) бағындырды. Гурка бекінісі немесе Арки бекінісі Солан қаласына жақын таудың басында қазірге дейін тұр және Соланның тарихи туристік орталықтарының бірі болып саналады. Бағат қаласы Бағат князьдігінің астанасы болған. Бағат сөзі «көп» деген мағына беретін Бау немесе Баху және «өтпелі жер» деген мағына беретін Гхат сөздерінен құралған. Бағат князьдігінің бас кеңсесі бастапқыда Бухали парғанасындағы Бхоч қаласында орналасқан. Қалада гарнизон құрылғаннан кейін бас кеңсе Соланға көшірілді; темір жол 1902 жылы салынды. Солан қаласының дамуын келесі рет-тәртіп бойынша түсінуге болады:
Британдықтардың Солан қаласында гарнизондық аймақ құруы.
1855 жылы сапалы минералды судың болуына байланысты Солан қаласында сыра зауытының ашылуы.
Бағат князьдігінің бас кеңсесінің Бхочтан Соланға көшірілуі.
1902 жылы Калка-Шимла темір жолының құрылысы.
Калка-Солан-Шимла тас жолында көлік қызметінің басталуы.
1950 жылы Солан қалалық кеңесі сияқты жергілікті басқару органының құрылуы.
1972 жылдың 1 қыркүйегінде Солан тәуелсіз ауданға айналды, ал Солан қаласы аудан орталығы болды.
Барог темір жол станциясы.
Хари Мандир – атақты Кришна құдайына арналған храм.
Салоградағы темір жол станциясы және темір жол демалыс үйі.
Шилли жолындағы резиденция.
Салман Рушдидің ата-бабаларының үйі – Анис вилласы, Шилли жолы, резиденцияның жанында.
Бағат князьдігінің дурбар залы болған ПВД кеңсесі.
Бағат князьдігінің сарайындағы ескі қонақ үй.
Халифа ложасы (қазір онда ЖБТ колледжі орналасқан).
Айналма жолдағы Кишан Нивас және Хилл Вью.
Пандавалар 12 жылдық жер аударында медитация жасаған деп саналатын Пандава үңгірі тау басында орналасқан. Солан аймағында қыс айларында кейде қар жауады. Солан – жақын маңдағы Чайл, Дагшаи, Сабату, Кандагахат, Касаули, Раджгарх, Салогра және Чурдар шыңы сияқты туристік орындарға бару үшін базалық станция болып табылады.

Климат

Орташа биіктігі 1600 метр болатын Соланды орташа температуралы тау станциясы деп санауға болады. Солан Шимла сияқты суық та емес, Калка сияқты ыстық та емес, себебі температура көбінесе 35 °C (95 °F) аспайды. Осы себепті, тұруға арналған станция ретінде бұл өте ыңғайлы деп есептеледі. Қыс айларында Соланға жеңіл қар жауады. Жыл бойы температура әдетте 4 °C (25 °F) пен 34 °C (93 °F) аралығында ауытқып, рекордтық ең жоғары температура 39 °C (102.2 °F) құрайды.

Экономика

Солан – бау-бақша өнімдерін сату орталығы. Помидор, слива, абрикос, киви, алма және маусымдық көкөністер қаланың экономикасының негізгі бөлігін құрайды. Сапрун айналма жолында ірі кешен орналасқан, онда көкөніс-жеміс базары бар. Қала аумағында саңырауқұлақтар кеңінен өсіріліп, тұрғындардың табысына үлес қосады. Туризм Солан экономикасына да өз үлесін қосады. Басқа жерлерден келген адамдар Соланға денсаулық сақтау, білім беру, сауда және басқа да инфрақұрылымдық мүмкіндіктерді пайдалану үшін келеді, осы арқылы қала экономикасына қолдау көрсетеді.

Мәдениет

Салвар костюмі – Солан ауданының басты этникалық киімі. Әйелдер басқа да киімдерді киеді, ал еркектерде ерекше дәстүрлі киім жоқ. Гагра чоли – Солан әйелдерінің дәстүрлі киімі. Бірақ, ол жиі кездеспейді, тек белгілі бір мәдени билерде ғана көрінеді. Дәстүрлі әшекейлерге қатысты айтсақ, әйелдер 9 лади хаар (тоғыз жіптен тұратын әшекей), чаак (басқа тағатын алтын әшекей) және гаджру (салмақты күміс білезіктер) тағады. Пахари гиддха немесе парухан – Солан ауданының дәстүрлі биі. Бұл бидің бастауы Солан ауданының мәдени ауылы саналатын Кунихар қаласынан. Оны әйелдер тобы қарқынды дәстүрлі әндермен орындайды. Шоулини меласында әр жыл сайын маусым айында «Тода» деп аталатын тарихи би қойылады. «Тода» биі – садақпен атуға негіделген би, онда садақ пен жебелер қолданылады. Сондай-ақ, халық Химачал тұрғындарының көптеген аймақтарында кең таралған «Нати» биін орындайды. «Нати» биін орындағанда, адамдар реджта мен дхаату киімін киеді.

Флора мен фауна

Солан жоспарлау аймағында Чиль, Бан және Кайл орналасқан, қалада негізінен деодар кедрі мен қарағай ағаштары өседі. Жасыл желекті жерлерде, биіктеп орналасқан аймақтарда емен ормандары да кездеседі. Шаил сияқты жерлер әртүрлі өсімдік түрлерімен ерекше көзге түседі. Жергілікті өсімдіктерге қоса, сәндік және әкелінген түрлер де бар. Олар күміс емен, жакаранда, шүмек қылқалам, жылаушы ива, качнар, шөптер және тағы да басқалар.