Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үндістанның Химчал-Прадеш штатындағы аудан
District of Himachal Pradesh, India
Кулу – Үндістанның Химчал-Прадеш штатындағы аудан. Ол оңтүстікте Шимла, батыста Манди және Кангра, шығыста Киннаур, солтүстік және шығыста Лахаул және Спити аудандарымен шектеседі. Бұл таулы аудандағы ең үлкен аңғар – Кулу аңғары. Кулу аңғары Беас өзенінің бағытымен созылады, Аут қаласында теңіз деңгейінен 833 метрден басталып, Рохтанг жотасының төменгі жағындағы Атал туннелінің оңтүстік порталында теңіз деңгейінен 3330 метрге дейін көтеріледі. Беас өзенінің оң жағасында орналасқан Кулу қаласы – Кулу ауданының әкімшілік орталығы. Кулу ауданы Беас өзенінің көптеген салалық аңғарларын да қамтиды, оның ішінде Парвати, Сайнж және Тиртан өзендерінің аңғарлары бар, сондықтан кейбір аймақтар Кулу аңғарынан біршама қашықта жатыр. Аудан экономикасы негізінен бау-бақша шаруашылығына, егіншілікке, туризмге және дәстүрлі қолөнерге байланысты.
Kullu is a district in Himachal Pradesh, India. It borders Shimla district to the south, Mandi and Kangra districts to the west, Kinnaur to the east and the Lahaul and Spiti district to the north and east. The largest valley in this mountainous district is the Kullu Valley. The Kullu valley follows the course of the Beas River, and ranges from an elevation of 833m above sea level at Aut to 3330m above sea level at the Atal Tunnel South Portal, below the Rohtang Pass. The town of Kullu, located on the right side of the Beas River, serves as the administrative headquarters of the Kullu district. The Kullu district also incorporates several riverine tributary valleys of the Beas, including those of the Parvati, Sainj, and Tirthan rivers, and thus some regions somewhat distant from the Kullu valley. The economy of the district relies mainly on horticulture, agriculture, tourism, and traditional handicrafts.
Тарих
Құллу патшалығының ежелгі патшаларының ордасы қазіргі Құллу қаласынан солтүстікке қарай 12 шақырым жерде орналасқан Наггар қамалы болды және ол 15 ғасырдың соңында салынған деп есептеледі. Раджа Джагат Сингх (1637–72 жылдары Құллуды басқарған) 17 ғасырдың ортасында астананы Наггардан бүгінгі Құллу қаласындағы Сұлтанпурға көшірді. 1839 жылы Махаража Ранджит Сингхтің шапқынынан кейін Құллу тәуелсіз патшалық мәртебесін жоғалтты. Содан кейін, Британ империясының сикх империясын басып алуымен, Құллу 1846 жылы сикхтерден британдықтарға өткізілді, осылайша британдықтар басқаратын Кангра ауданының (өзі Британдық Үндістанның Пүнжаб провинциясының бір бөлігі) бір бөлігіне айналды. Құллу әулетінің басшысына сикх императоры «Раи» атағымен бірге Вазири Рупи табысталды, және бұл британдық кезеңде де сақталды. Сұлтанпурдағы Рупи сарайы бүгінге дейін Құллу әулетінің ұрпақтарының үйі ретінде қолданылады. 1963 жылы Құллу Пүнжабтың ауданына айналды, ал 1966 жылғы 1 қарашада Пүнжабты қайта ұйымдастыру заңы арқылы Химчал-Прадештің ауданы болды.
The ancient seat of the kings of the kingdom of Kullu was the Naggar Castle, about 12 km north of the present day town of Kullu, and was thought to have been built in the late 15th century. Raja Jagat Singh (who ruled Kullu between 1637–72) moved the capital in the middle of the 17th century from Naggar to Sultanpur, within today's Kullu town. Kullu ended being an independent kingdom upon the invasion by Maharaja Ranjit Singh in 1839. Following, in turn, the takeover of the Sikh Empire by the British Empire, Kullu was ceded by the Sikhs to the British in 1846, whereupon it became a tehsil of the British administered Kangra district (in turn a part of the Punjab Province, British India). The head of Kullu's royal family had been granted the Waziri Rupi by the Sikh emperor along with the title 'Rai', and this continued throughout the British period. The Rupi Palace in Sultanpur is still used as home by the descendants of Kullu's royal family. Kullu became a district of Punjab in 1963, and on November 1, 1966, it became a district of Himachal Pradesh, through the Punjab Reorganisation Act of 1966.
Демография
2011 жылғы халық санауы мәліметтері бойынша Кулу ауданының халқы 437 903 адамды құрайды, бұл Мальта мемлекетінің халқына шамамен тең. Бұл көрсеткіш Үндістандағы 640 ауданның ішінде 553-ші орынды белгілейді.
According to the 2011 census Kullu district has a population of 437,903, roughly equal to the nation of Malta. This gives it a ranking of 553rd in India (out of a total of 640).
Саясат
Сайлау округтері тұрғысынан, мемлекеттік деңгейде Кулу Химачал-Прадеш штатының заң шығарушы жиналысының 68 сайлау округінің төртеуін қамтиды: Манали, Кулу, Банжар және Анни. Республикалық деңгейде Кулу Мәнди сайлау округінің құрамына кіреді, ол Химачал-Прадеш штатын Үндістан Парламентінде (Лок Сабха) өкілдік ететін төрт округтің бірі.
Electorally, at the State level, Kullu contains four of the 68 assembly constituencies of the Himachal Pradesh Legislative Assembly, namely Manali, Kullu, Banjar, and Anni. At the Central level, Kullu is a part of the Mandi Lok Sabha Constituency, one of the four such constituencies that represent the state of Himachal Pradesh in the Lok Sabha.
Жол жүрісімен
Құллу ауданы арқылы өтетін негізгі тас жол – бұрын 21-ші ұлттық тас жол деп аталған 3-ші ұлттық тас жол. Бұл тас жолдың Құллу ауданындағы бөлігі Ауттан басталып, Атал туннелінде аяқталады. Бұл тас жол шамамен оңтүстікке қарай солтүстікке дейін созылады. Құллу мен Манали арасындағы әдеттегі қарбалас қозғалыстан қашу үшін, Бяс өзенінің сол жағалауымен Құллудан жолға түсіп, Наггар арқылы Маналиге баруға болады.
The main highway running through the Kullu district is the National Highway 3, formerly known as National Highway 21. The segment of this highway through the Kullu district begins at Aut and ends at the Atal Tunnel. This highway runs in a roughly south north direction. To evade the usually heavy traffic between Kullu and Manali, one can take the road along the left bank of the Beas River at Kullu, so as to arrive in Manali via Naggar.
Әуе арқылы
Құллу ауданында Бхунтарда шағын ұшақтарды қабылдай алатын әуежай бар. Манали, Палчан, Құллу (Далпур алаңы) және Наггарда тікұшақтарға қону алаңдары бар.
The Kullu district has an airport at Bhuntar, capable of accommodating small aircraft. There are helipads at Manali, Palchan, Kullu (Dhalpur ground), and Naggar.
Темір жолмен
Құлу ауданы теміржол желісімен байланысты емес.
The Kullu district is not connected through railways.
Экономика
Ауыл шаруашылығы мен бау-бақша шаруашылығы Күллу ауданының негізгі күнкөріс көзі болып табылады. Бидай, жүгері, көкөністер және сарымсақ негізгі егілген дақылдар. Бұл таулы аудандағы ауыл шаруашылығының көп бөлігі террасалық егіс түрінде жүзеге асырылады. Ауыл шаруашылығының көп бөлігі күнкөріс деңгейінде жүргізіледі. Бау-бақша шаруашылығы, әсіресе алма өсіру, Күллу ауданында тиімдірек болды. Бірақ климаттың өзгеруі осы екі салаға да кері әсер етеді. 1980 жылдардан бері ауданда марихуана өсіру де табысты, бірақ заңсыз табыс көзі болып келді. Ауданнан ірі минералдар табылмайды. Ауданның кейбір аңғарларында Гадди және Гуджар көшпелі қауымдастықтарының тарихи маусымдық көшіп-қону жолдары сақталған. Туризм Күллу ауданындағы көптеген жерлерде, қонақүйлер, жекеменшік үйлер, мейрамханалар, саяхат агенттіктері, дүкендер, дастарқандар, гидтер, аспаздар, жүк тасушылар және такси қызметтері арқылы маңызды күнкөріс көзі болып табылады. Туризмнің ауданға елеулі экологиялық әсері бар. Құллу шалының қолмен тоқылатын өндірісі мен сатуы да ауданның кейбір бөліктерінде маңызды. Туризм, білім беру, гүл өсіру, мал және құс шаруашылығы сияқты қызмет көрсету салалары ауданда өсуге жақсы мүмкіндіктерге ие. Күллу ауданында ірі өнеркәсіп жоқ. Географиялық шектеулер мен қолжетімділіктің қиындығы Күллу ауданындағы өнеркәсіптердің дамуына кедергі келтіреді.
Agriculture and horticulture are the predominant sources of livelihood in the Kullu district. Wheat, maize, vegetables, and garlic are the main crops grown. Most agriculture in this mountainous district is done in the form of terrace farming. Most of this agricultural activity is subsistence level. Horticulture, particularly apple farming, has been more profitable in Kullu district. But both these activities are being negatively influenced by climate change. Cannabis farming has also been a lucrative though illegal source of income in the district, particularly since the 1980s. No major minerals are found in the district. Some valleys in the district contain historic seasonal migration routes of the Gaddi and Gujjar transhumant communities. Tourism is a major source livelihood at many places in the Kullu district, in the form of hotels, homestays, restaurants, travel agencies, shops, dhabas, guiding services, cooks, porters, and taxi services. Tourism has had a major ecological footprint in the district. The handloom based production and sale of Kullu shawls is also important in some parts of the Kullu district. Service sector industries, in field such as tourism, education, floriculture, and livestock and poultry farming have a good scope of growth in the district. There is no large scale industry in the Kullu district. Geographic constraints and difficulty of access inhibit the growth of industries in the Kullu district.
Көрікті жерлер
Әсіресе 1980 жылдары Кашмирдегі тәртіпсіздіктер басталғаннан бері Кулу аймағы туристік орын ретінде маңызға ие болды. Кулу аңғары «Құдайлар аңғары» немесе «Дев Бхуми» деп аталады, себебі аңғардағы дерлік әрбір ауылдың жергілікті құдайы бар және олардың төңірегінде жыл сайын тойланарлық мерекелер өткізіледі. Төменде Күллу ауданындағы тарихи, мәдени, діни, көркем және экологиялық қызығушылық тудыратын орындардың толық емес тізімі келтірілген.
Particularly since the onset of the unrest in Kashmir in the 1980s, the Kullu region has gained in significance as a tourist destination. The Kullu valley is known as the "Valley of the Gods" or "Dev Bhumi" because almost every village in the valley has a local deity and annual festivities around them. The following is a non exhaustive list of historical, cultural, religious, scenic, and ecological places of interest in the Kullu district.
Фестивальдар
Құллу аймағы Дхалпур алаңында тойланатын ерекше Дүшера мерекесімен мәшһүр. Құллу Дүшерасының бастауы 17-шы ғасырдың ортасына дейін барып жетеді. Әдетте ол қазан айында өтеді, бұл Ашвин айының ақ ай фазасымен сәйкес келеді. Мерекеге Ратх-ятра, Құллу аймағының барлық бөліктерінен (Банджар және Нирманд сияқты алыс аймақтарды қоса) құдайлардың бір апталық жиыны, мәдени шаралар мен бірнеше аптаға созылатын үлкен жәрмеңке кіреді. Пипал Жатар – бұл жыл сайын сәуір айының соңында тойланатын көктем мерекесі, Құллудың Дхалпур алаңында үлкен жәрмеңке өтеді.
Kullu Dussehra The Kullu region is known for its unique celebration of the Dussehra festival in the Dhalpur grounds. The origins of Kullu's version of Dussehra lie in the mid seventeenth century. It typically takes place in the month of October, which overlaps with the traditional period of the white lunar half of the month of Ashvin. It includes a rath yatra, a week long congregation of deities from all parts of the Kullu region (including distant parts such as Banjar and Nirmand), a series of cultural performances, and a large fair that lasts several weeks. Pipal Jatar This is a spring festival celebrated towards the end of April every year, with a large fair held in Kullu's Dhalpur ground.
Сыртқы спорт түрлері
Аң аулау / Балық аулау Құлу аңғарында алабұға балық аулауға қолайлы көптеген орындар бар. Оларға Катрейн, Раисон, Касол және Наггар, содан кейін Ларжи маңындағы Тиртан өзені бойында, Сайиндж аңғарында және Хурла шатқалы кіреді. Тау шаңғысымен айналысуға қызығушылар Аттал Бихари Важпаи атындағы тау шаңғысы және оған байланысты спорт институтында бастауыштан нұсқаушы деңгейіне дейін оқуға болады. Ауданның Хануман Тибба, Папсура және Индрасан сияқты альпинистер арасында танымал бірнеше шыңдары бар. Параглайдинг Кулу аңғарындағы Доби және Соланг аңғары сияқты белгілі бір жерлерде ұсынылады. Дегенмен, Кулу аңғарында осы спорт түрінен қаза тапқан бірнеше адам бар. Рафтинг Беас өзенінде ақ су рафтингі туристер арасында танымал. Аттал Бихари Важпаи атындағы тау шаңғысы және оған байланысты спорт институты рафтинг және каякинг курстарын да ұсынады. Скалолазу және боулдеринг Кулу аңғарындағы Манали маңындағы Сетан және Алео сияқты бірнеше жерлер соңғы жылдары скалолазу және боулдерингке танымал орындарға айналды. Шаңғы тебу, тікұшақпен шаңғы тебу және сноуборд Бұл қысқы спорт түрлері Маналиға жақын жерлерде, мысалы Соланг аңғары мен Хамтаның беткейлерінде мүмкін. Жайау серуендеу Ауданның көптеген жаяу серуендеу жолдары бар, олар бір күндік саяхаттан бастап бірнеше күндік саяхаттарға дейін жетеді. Көп күндік танымал саяхаттардың қатарында Бхригу көліне саяхат, Чандрахани асуынан Маланаға саяхат және Пин Парвати асуы бар. Ұлы Гималай ұлттық паркінде де орташа және қиын жаяу серуендеу жолдары жеткілікті.
Angling/Fishing The Kullu valley has numerous places for trout fishing. These include Katrain, Raison, Kasol and Naggar, then along the river Tirthan near Larji, in the Sainj Valley and in the Hurla khud. Mountaineering People interested in mountaineering can take basic to instructor level training at the Atal Bihari Vajpayee Institute of Mountaineering and Allied Sports. The district has several peaks popular with mountaineers, such as Hanuman Tibba, Papsura, and Indrasan. Paragliding Paragliding is offered at certain sites in the Kullu valley, such as Dobhi and Solang valley. However, there have been several fatal accidents in this sport in Kullu valley. Rafting White water rafting is popular as a tourist activity on the Beas river. The Atal Bihari Vajpayee Institute of Mountaineering and Allied Sports also offers courses in rafting and kayaking. Rock climbing and bouldering In recent years, several places near Manali, such as Sethan and Aleo, have emerged as popular rock climbing and bouldering sites. Skiing, heli skiing, and snowboarding These winter sports are possible in areas near Manali, such as the slopes of Solang valley and Hamta. Trekking The district possesses numerous trekking routes, with possibilities ranging from single day hikes to multi day treks. Some popular multi day treks are the Bhrigu Lake trek; the Chandrakhani Pass to Malana trek, and the Pin Parvati Pass trek. The Great Himalayan National Park also has several moderate to strenuous trekking routes.