Кіріспе
Құс түрі. Розалы қасыққұс (Platalea ajaja) – ибис және қасыққұстар тұқымдасының (Threskiornithidae) әлеуметтік су құсы. Ол Оңтүстік және Солтүстік Америкада қоныстанады және көбейеді. Розалы қасыққұстың қызғылт түсі – диетасымен байланысты, американдық фламинго сияқты каротиноид пигменті кантаксантиннен тұратын тағамнан алынады.
The roseate spoonbill (Platalea ajaja) is a gregarious wading bird of the ibis and spoonbill family, Threskiornithidae. It is a resident breeder in both South and North America. The roseate spoonbill's pink color is diet derived, consisting of the carotenoid pigment canthaxanthin, like the American flamingo.
Таксономия
Роза түстес қасыққұйрықты кейде жеке туысқа – Ajaia-ға жатқызады. 2010 жылы Чессер және оның әріптестері қасыққұйрықтардың митохондриялық ДНК-сын зерттегенде, қызғылт және сары қасыққұйрықтардың бір-біріне ең жақын туыс екендігін және екеуінің де басқа төрт қасыққұйрық түрінің ата-тегінен ертедегі тармақтан тарағанын анықтады. Олар генетикалық деректердің барлық алты түрді Platalea туысына жатқызуға немесе екеуін тиісінше Platibis және Ajaia монотиптік туыстарына жатқызуға болатынын көрсетті деп ойлады. Дегенмен, алты түр морфологиялық тұрғыдан өте ұқсас болғандықтан, оларды бір туысқа біріктірудің мағынасы зор.
Сипаттама
Роза түстес қасыққұйрық ұзын, қанаттарының еңбегі және дене массасы құрайды. Тарсығының ұзындығы , тұмсығының ұзындығы және қанатының ұзындығы болып табылады, сондықтан аяқтары, тұмсығы, мойны және қасық тәрізді тұмсығы созылғандай көрінеді. Ересектердің басы жалаңаш жасыл түсті ("көбейген кезде алтын қоңыр"), ал мойны, арқасы және кеудесі ақ (көбейген кезде ортасында қызыл қауырсын шоғы бар), ал қалғаны терең қызғылт түсті. Тұмсығы сұр. Маңызды жыныстық ерекшеліктер байқалмайды. Америка фламингосы сияқты, олардың қызғылт түсі каротиноид пигменті кантаксантинге байланысты. Тағы бір каротиноид – астаксантин, ұшу және дене қауырсындарында да кездеседі. Түстері жасына, көбейе ме, көбеймей ме және орналасқан жеріне қарай ақшыл қызғылттан ашық магентаға дейін өзгеруі мүмкін. Қасық тұмсықтылардан айырмашылығы, олар мойынды созбай ұшады. Олар қатаң, беткей қанат соққыларын сырғанаумен ауыстырады.
Тарату
АҚШ-та бұл түр Техас, Флорида және Луизиананың оңтүстік-батыс бөлігінде жергілікті түрде көп кездеседі. Жалпы алғанда, бұл түр Оңтүстік Америкада Анд тауларының шығысында, Кариб теңізінің жағалау аймақтарында, Орталық Америкада, Мексикада және АҚШ-тың Мексика шығанағының жағалауында, сондай-ақ Флориданың Атлантикалық жағалауының орталық бөлігіндегі Мерит аралы ұлттық жануарлар қорығында, NASA Кеннеди ғарыш орталығымен шектес, кем дегенде Оңтүстік Каролинаның Мертл Бич қаласына дейін таралған. 18 және 19 ғасырларда қауырсын аң аулау салдарынан қызғылт қасыққұйрық құсының саны жойылуға жақын болды. Вирджиния штатының Фэрфакс округіндегі Хантли-Медоуз паркінде үлкен топ құстар байқалды, бұл көптеген көрермендерді қызықтырды. Флорида шығанағында қызғылт қасыққұйрықтар экологиялық және ғылыми индикаторлық түрлер болып табылады. Ылғалды жерлер ашық мұхитқа айналуына байланысты, ондағы ұялардың саны тұщы судың мөлшеріне де, теңіз суының тереңдігіне де байланысты өзгереді. Құстар Флоридада солтүстікке және құрлықтың ішкі аймақтарына ұя салуды қалайды, 2006-2020 жылдары ұялардың орналасқан жерлерінде айқын өзгерістер байқалды.
Мінез-құлық
Роза түстес қасыққұйрықтың азықтанатын кезінен басқа мінез-құлқы туралы көп мәлім емес. Бұл түр, көбінесе топтасып, тұщы немесе жағалау суларының саяз бөлігінде жүріп, тұяғын бір жақтан екінші жаққа қозғай отырып азықтанады. Сонымен қатар, қасық пішіндес тұмсы оған лайдан оңай өтуге мүмкіндік береді. Бразилиядағы зерттеушілердің мәліметінше, олардың рационы балық, жәндіктер, шаяндар, моллюскалар және тұщы су мекендеу орталарынан алынған тұқымдардан тұрады. Бұл мекенге бейімделуі, ірі балықтардың азық іздеу мінез-құлқының салыстырмалы икемділігімен бірігіп, екі түрдің көбейту маусымында бәсекелестікті азайтуға көмектеседі. Роза түстес қасыққұйрықтар қарлы балықтар, үлкен балықтар, үш түсті балықтар және американдық ақ пеликандар сияқты басқа тұщы су құстарымен де азық үшін бәсекелесуге тиіс. Роза түстес қасыққұйрықтар азықтанатын кезде, "ізбасар" қарым-қатынасында балықтар олардың артынан еріп жүреді, себебі қасыққұйрықтың шөгіндіні қозғауы балыққа (ізбасарға) жем алуды жеңілдетеді.
Өсіру
Роза түстес қоңырауқұлақ бұталар немесе ағаштарда, көбінесе мангрларда ұя салады, екіден беске дейін жұмыртқа туады, олар ақшыл түсті және қоңыр іздері болады.