Антон Дворжактың 1880 жылғы Симфониясы

Кіріспе

1880 жылы Антонин Дворжак симфониясы

Антонин Дворжак 1880 жылы D мажордағы, Op. 60, B. 112 нөміріндегі 6-шы симфониясын жазды. Оның тұңғыш орындалуы 1881 жылғы 25 наурызда болды. Бұл симфония бастапқыда 1-ші симфония ретінде жарияланған және Вена филармония оркестрінің дирижері Ханс Рихтерге арналған. Шамамен 40 минутқа созылатын төрт бөлімнен тұратын бұл шығарма Дворжактың ірі симфониялық туындыларының алғашқыларының бірі болып, халықаралық назар аударуға мүмкіндік берді. Онда ол стандартты германдық классикалық-романтикалық формада чех ұлттық стилінің ерекшеліктерін көрсете білді.

Өмірбаян

Дворжак симфониясы № 6 Вена филармониясы үшін жазылған. Бұл симфонияны құрастырудың мән-жайын түсіну үшін Венадағы Дворжактың ертедегі шығармаларының қабылдануы мен атмосферасын ескеру керек. 1879 жылдың соңында Ханс Рихтер Вена филармониясын үшінші славян рапсодиясын қосатын концертте дирижерлік етті. Дворжактың айтуынша, 23 қараша 1879 жылы жазған хатында, мен өткен жұма күні үшінші рапсодиямның орындалуына қатыстым, ол көпшілікке өте ұнады және мен көрерменге өзімді көрсетуім керек болды. Мен оркестрдегі органның жанында Брамспен отырдым, ал Рихтер мені шақырып алды. Мен көрінуім керек еді. Барлық оркестрдің бірден маған ықылас білдіргенін және олар сынаған барлық жаңа туындылардың ішінде, Рихтер алпыс туынды бар деді, менің рапсодиямды ең жақсы көргенін айтайын. Рихтер мені сол жерде-ақ сүйіп, менімен танысқанына қуанғанын жеткізді. Музыка тарихшылары бұл хаттың Дворжактың Венадағы қабылдануы туралы қандай ой білдіретіні туралы әртүрлі тұжырымдар жасады. Дворжак зерттеушісі Джон Клэфэм бұл хатты концерттегі көрерменнің жылы қарсы алумен жауап бергенін және Рихтердің туындыға риза болғанын көрсетеді. Алайда, Дэвид Бродбектің пікірінше, бұл есеп тек киімдерді кигізу репетициясын сипаттайды (филармонияның киімдерді кигізу репетициялары шектеулі көрерменге ашық болды), өйткені Брамс пен Дворжактың сахнада болуын түсіндірудің басқа жолы жоқ. Сол кезде Венадағы музыка сыншысы Эдуард Ханслик: «Рапсодия құрметпен, бірақ жылы қабылдамады. Киімдерді кигізу репетициясынан кейін оның күшті әсер ететінін күткен едім», - деп хабарлады. Концерттегі көрерменнің қабылдауы аса ынталы болмаса да, Рихтер Дворжактың туындысында үміт көріп, оған оркестр үшін симфония жазуды ұсынды. Ол симфонияны келесі жылы, 1880 жылдың қазанында аяқтады және туындыны фортепианода Рихтерге ойнау үшін Венаға сапарлады, ол бұл жұмысты өте қызықтырды. Дворжак өзінің симфониясының тұсаукесерін 1880 жылдың желтоқсан айында Вена филармониясымен өткізуді күтті. Алайда Рихтер отбасылық аурулар мен оркестрдің шаршағандығын айтып, спектакльді бірнеше рет кейінге шегерді. Венадағы чехтарға қарсы сезімдерге күдікпен қараған Дворжак ақырында наразылық білдірді. Кейіннен ол оркестр мүшелерінің екі маусым қатарынан чех композиторының туындыларын орындауға қарсы болғанын білді. Оның орнына Адольф Чех 25 наурыз 1881 жылы Прагада Чехия филармониясымен Симфония № 6-ның тұсаукесерін дирижерлік етті. Скерцо қайтадан орындалды. Рихтер ақырында 1882 жылы Лондонда спектакльді өткізді. Ол Венада ешқашан дирижерлік етпесе де, Дворжактың туындыларына қызығушылық танытты. Вена филармониясы бұл симфонияны 1942 жылға дейін орындаған жоқ. Дворжактың Симфония № 6 бастапқыда Дворжактың неміс музыка баспасы Simrock-тың туындысы ретінде Симфония № 1 ретінде жарық көрді, өйткені бұл оның осы жанрда жарық көрген алғашқы жұмысы болды. Дворжактың симфонияларын нөмірлеудегі шатасу бірнеше себептерден туды. Дворжак өзінің бірінші симфониясы жоғалып кеткенін сендірді және қалған симфонияларды композицияланған күні бойынша № 1-ден 8-ге дейін нөмірледі. Simrock алғашқы төрт симфонияны ескермей, симфонияларды жарияланған күні бойынша тапсыруды жалғастырды. Сондықтан, Дворжак бойынша бұл туынды оның бесінші симфониясы, баспагер бойынша оның біріншісі, бірақ хронологиялық тұрғыдан (және бірінші симфония табылғаннан кейін) қазір оның Симфония № 6 ретінде белгілі. Симфониялардың ретін алғаш рет Дворжак зерттеушісі Отакар Шоурек анықтады.

Dvořák’s Symphony No. 6 was composed for the Vienna Philharmonic. In order to understand the context in which he composed this symphony, the climate and reception of Dvořák’s earlier works in Vienna should be taken into consideration. In late 1879, Hans Richter conducted the Vienna Philharmonic in a subscription concert that included the Third Slavonic Rhapsody. According to Dvořák, in a letter dated 23 November 1879,
I set out last Friday and was present at the performance of my Third Rhapsody, which was liked very much, and I had to show myself to the audience. I sat next to Brahms by the organ in the orchestra, and Richter drew me out. I had to appear. I must tell you that I immediately won the sympathy of the whole orchestra and that out of all the new works they tried over, and Richter said there were sixty of them, they liked my Rhapsody best of all. Richter kissed me on the spot and told me he was very glad to know me. Music historians have made various conclusions regarding what this letter implies about Dvořák’s reception in Vienna. Dvořák scholar John Clapham interprets this letter to say that the audience at the concert responded with a warm ovation, and that Richter was pleased with the work. Yet, according to David Brodbeck, this account probably only describes the dress rehearsal (the Philharmonic’s dress rehearsals were open to a limited audience), arguing that there is no other way to explain the presence of Brahms and Dvořák on stage during a performance. Eduard Hanslick, a music critic in Vienna at this time, reported: “The Rhapsody was respectfully but not warmly received. I had expected it to make a livelier effect after the impression of the dress rehearsal.” Even though audience reception at the actual concert may have been less than enthusiastic, Richter saw promise in Dvořák’s work and asked him to write a symphony for the orchestra. He finished the symphony the following year, in October 1880, and traveled to Vienna to play the composition on the piano for Richter, who was very excited about the work. Dvořák expected to have the Vienna Philharmonic premiere his symphony in December 1880. However, Richter postponed the performance repeatedly, citing family sickness and an over worked orchestra. Dvořák, suspicious of anti Czech feelings in Vienna, eventually grew frustrated. He learned later that members of the orchestra objected to performing works by the relatively new Czech composer in two consecutive seasons. Instead, Adolf Čech conducted the premiere of Symphony No. 6 with the Czech Philharmonic Orchestra on 25 March 1881 in Prague. The Scherzo was encored. Richter did eventually conduct the piece in London in 1882. Though he never conducted it in Vienna, he still retained an interest in Dvořák's compositions. The Vienna Philharmonic did not perform this symphony until 1942. Dvořák’s Symphony No. 6 was originally issued as his Symphony No. 1 by Simrock, Dvořák’s German music publisher, as it was his first published work in this genre. Further confusion in numbering Dvořák’s symphonies came from several sources. Dvořák believed that his first symphony was lost, and numbered the remaining symphonies Nos.1 to 8 by date of composition. Simrock continued to order the symphonies by publication date, ignoring the first four symphonies. Therefore, according to Dvořák, this work was his fifth symphony, according to the publisher it was his first, but chronologically (and after the first symphony was recovered) it is now known as his Symphony No. 6. The order of symphonies was first codified by Dvořák scholar Otakar Šourek.

Композициялық контекст және әсерлері

Дворжак өмірінің 6-шы симфониясымен аяқталған кезеңі – оның жеке композициялық стилін тәжірибелеу және дамыту дәуірі болды. Ол негізгі композициялық дауысын көбінесе германдық классикалық дәстүрді зерттеу арқылы қалыптастырды. Оның алтыншы симфониясын жазғанда қандай ықпалдар әсер еткені туралы түрлі пікірлер бар: 6-шы симфонияны көптеген ықпалдардың синтезі немесе тек бірнешеуінің көрінісі деп қарастыруға болады. Джеральд Абрахам: «Оның сол кездегі үш маңызды музыкалық бағытқа – Брамс пен оның ізбасарларының консерватизміне, Лист-Вагнер мектебінің модернизміне және Еуропаның дерлік барлық елдерінде болған ұлтшылдыққа жақындығы болды» деп жазады. Әрине, ол осы дәстүрлердің әрқайсысынан танымал музыканттармен жеке қарым-қатынаста болды. 1863 жылы Рихард Вагнер Прагаға келіп, өзінің шығармаларынан тұратын концерттік бағдарламаны өткізді, онда Дворжак альт партиясын орындады. Вагнердің композициялық стилі оған үлкен әсер етті. Содан кейін Дворжак Веймардағы Листпен оқу үшін қаржыландыру мақсатында Прагадағы суретшілерді қолдау қоры – «Сватобордан» стипендия алуға өтініш берді. Бірақ ол сыйлыққа ие болмады. Бұл жағдай, әрине, Дворжактың Вагнер мектебіне толық берілуден гөрі жеке интеграциялық композициялық стильге көшуіне зор ықпал етті. 1874 жылы Дворжак Білім министрлігінің жас және жағдайы төмен суретшілерге берілетін стипендиясына ие болу үшін көптеген шығармаларын ұсынды. Дворжакқа сыйлық тағайындаған төрешілердің қатарында ұзақ жылдар бойы досы және қолдаушысы болған Йоханнес Брамс та болды. Дегенмен, осы ықпалдардың қосылысы немесе тепе-теңдігі 6-шы симфонияда толыққандай көрініс тапты деу қиын. Дэвид Бродбектің сөзінше, Дворжак австриялық тыңдаушылардың және олардың мәдени құндылықтарының қалауын қанағаттандыру үшін германдық дәстүрден әдейі көздерді пайдаланды. Сол кезде Вена мәдениеті неміс сапаларын бағалап, чехтарды екінші орынға қойды. Осы көзқарасқа сәйкес, Дворжак Брамс пен Бетховеннің шығармаларына, сондай-ақ Веналық биге сілтеме жасады. Оркестрлік құрам, тональность, көңіл-күй және финалдың темпі – Брамстың Екінші симфониясының финалымен толық сәйкес келеді.

The period of Dvořák's life that culminated with his Symphony No. 6 in D major was a time of experimentation and development of his personal compositional style. He developed his basic compositional voice largely from a study of the Germanic classical tradition. There are differing opinions about what influences were in play as he wrote his sixth symphony; it is possible to see the No. 6 as a synthesis of many influences, or as the focus of just a few. Gerald Abraham writes, " he had recognizable affinities with all three of the principal musical tendencies of the period, with the conservatism of Brahms and his followers, with the modernism of the Liszt Wagner school, and with the nationalism that was in almost every country in Europe." To be sure, he had personal contact with musical giants from each of these traditions. In 1863, Richard Wagner came to Prague and conducted a program of his own works, in which Dvořák played as a violist. He was very impressed with Wagner's compositional style. Dvořák then applied for a stipend from Svatobor, a Prague association for the support of artists, to finance a period of study with Liszt in Weimar. He was not selected for the prize. This turn of events probably greatly affected Dvořák's eventual shift to a personal integrative style of composition, as opposed to a complete devotion to the Wagner school. In 1874, Dvořák submitted numerous works to apply for the Austrian State Stipendium, money offered to young poor artists by the Ministry of Education. On the panel of judges that awarded Dvořák the prize was Johannes Brahms, who became a longtime friend and supporter of the young Czech. Yet, it may not be quite so simple to categorically say that a mix or balance of these influences culminated in Symphony No. 6. According to David Brodbeck, Dvořák purposely utilized sources from the German tradition in order to cater to a Viennese audience and their cultural values. At that time, Viennese culture elevated German qualities, and not Czech. In keeping with this attitude, Dvořák referenced works by Brahms and Beethoven, as well as a Viennese dance. The orchestral makeup, the key, the mood and the tempo marking of the Finale are all identical to the finale of Brahms's Second Symphony.

Аспаптар

2 флейта (2-ші пикколоны еселейді), 2 гобой, 2 кларнет, 2 фагот, 4 валторна, 2 труба, 3 тромбон, туба, литавра, скрипкалар тобы. Пикколо тек үшінші бөлімде ғана қолданылады. Тромбондар мен туба тек бірінші және төртінші бөлімдерде қолданылады.

Оркестрлеу және стиль

Дворжак әуендері көбінесе ағаш үрмелі аспаптар мен мүйіздерде, сондай-ақ скрипкалар тобында естіледі. Дворжак аспаптар тобымен жиі әңгімелесіп, бір-біріне жауап береді, кейде бір-бірінің музыкалық ойларын аяқтайды. Мырыш аспаптар көбінесе толық дауыста қолдау ретінде қолданылады, сирек жағдайда ғана мелодияны жетекшілік етеді.

I. Аллегро нон танто

Бірінші бөлім дәстүрлі соната формасында жазылған. Ол ре мажорлық тоналдықта және 4/4 өлшемінде орындалады. Дворжак екі негізгі тақырып, екі көпірлік бөлім және екі қосалқы тақырыпты қамтитын қосымша мелодиялық материал қосты. Бастапқы негізгі тақырып үш бөліктен тұрады, Дворжак оны шығарманың көп бөлігінде пайдаланады. Біріншісі (x) – жоғары қарай төртінші интервал, одан кейін нүктелі ырғақпен қайталанатын D нотасы (y), содан соң бесінші сатыдан екінші сатыға дейін төмен қадамдық қозғалыс (z). Көпірлік бөлім 78-ші тактіден басталады, ол бастапқы негізгі тақырыпты (x) ашқан төртінші интервалды толтыру ретінде немесе сол тақырыпты (z) жабатын төмен қадамдық қозғалыстың инверсиясы ретінде қарастырылуы мүмкін. Қай жағдайда болса да, бастапқы негізгі тақырыпқа байланыс орнатуға болады. Екінші бөлім 108-ші тактіден басталады. Бастапқы қосалқы тақырып B минорында, ал бастапқы негізгі тақырыппен (y және z) ырғақтық ұқсастықтары бар. 120-шы тактіден бастап екінші қосалқы тақырып B мажорға кіреді. Ол – гобойде орындалатын лирикалық тақырып. Бұл бөлім pianissimo-мен басталып, біртіндеп 161-ші тактіден басталатын жабылу бөліміне дейін крещендо болады, ол да B мажорда. Партитурада экспозицияның қайталануы қарастырылған, бірақ Дворжак оны кейіннен жоюға шешім қабылдағандықтан, бұл көбінесе орындалмайды. "Ол Чехия филармония оркестріне тиесілі партитураға: "Бір рет және қайталамастан" деп жазды." Даму бірінші негізгі тақырыптың тақырыптық элементтерімен басталады, оның әр фрагменті кезекпен, сондай-ақ екінші көпірлік бөлімнен алынған материалдар пайдаланылады. Бұл бөлім өте жұмсақ басталып, біртіндеп оркестрлеудің, фугато бөлімдерінің және бесіншілік шеңберіндегі прогрессиялардың артуымен қызығушылықты күшейтеді. Рекапитуляцияға дейін, скрипкалар 310-320 тактідерінде pesante белгісімен, жоғары қарай жылдамдықпен 11 тактіден тұратын гомофониялық фортиссимо мәлімдемесін орындайды, содан соң толық оркестр рекапитуляцияға қайта өту үшін қосылады, ол D мажорда. Адажио жиі жырлы сололармен жеңіл оркестрленген. XX ғасырдың басында Дворжакты зерттеген Отакар Шоурек: "Екінші бөлімде жұмсақ сағынышпен толған ноктюрн мен құштарлықпен жалынды интермеццоның сапасы бар" деп жазды. Негізгі тақырып немесе А бөлімі, бірінші бөлімнің басындағыдай (x), жоғары қарай төртінші интервалға негізделген. Бөлімнің көп бөлігі осы тақырыпқа шоғырланған, ол көп рет қайта оралады және әртүрлі өңделеді. Әр А бөлімі B мажорда. B бөлімдерінде қысқа төмен қарай қозғалыс мотиві бар және бөлімнің кіріспесінен (1-4 тактідер) алынған материалдар да қамтылған. Бірінші B бөлімі (35-72 тактідер) D мажорға өтеді және модуляциялық көпірмен алдын ала дайындалады. B бөлімі 156-шы тактіден қайта оралады. C бөлімі (104-139 тактідер) дамытушылық деп санауға болады. Ол B минорында басталады, бірақ тез алыстайды және тоналды тұрақсыздыққа ұшырайды. Ол кіріспеден алынған мелодиялық материалды және негізгі тақырыпты пайдаланады. 115-122 тактідерінде негізгі тақырыптың алғашқы төрт нотасы бастапқы биіктікте, содан соң үштен бір октава жоғары, жарты жылдамдықпен орындалады. Бұл материал бастапқы ырғақтық мәндеріне қайтарылып, мүйіз мен гобой арасында алмастырылады. Адажио негізгі тақырыптың қарапайым нұсқасымен аяқталады, бұл кіріспе материал мен негізгі тақырыптың тығыз байланысын көрсетеді. Бөлім pianissimo жырлы дыбыстарымен және қозғалыс мотивтерінің үстіне жабысуымен аяқталады, бұл бөлімнің басындағыдай.

The first movement is written in a traditional sonata form. It is in time and in the key of D major. Dvořák has included extra melodic material with two primary themes, two transitional phrases, and two secondary themes. The initial primary theme has three parts that Dvořák uses in many ways throughout the piece. The first (x) is an ascending fourth, followed by a repeated D with a dotted rhythm (y), and finally descending stepwise motion from the fifth scale degree to the second (z). The transition begins in measure 78 with an upward stepwise motive that could be seen as filling in the interval of a fourth, which opened the initial primary theme (x), or as an inversion of the downward stepwise motive that closes the same primary theme (z). Either way, a connection can be drawn back to the initial primary theme. The secondary area begins in measure 108. The initial secondary theme is in B minor and includes rhythmic similarities to the initial primary theme (y and z). In measure 120 the second secondary theme enters in B major. It is a lyrical theme presented in the oboe. This section begins pianissimo and gradually crescendos into the closing section in measure 161, which is also in B major. The score includes a repeat of the exposition; however, this is not usually observed because Dvořák later decided to eliminate it. "He finally wrote in the score now owned by the Czech Philharmonic Orchestra: 'once and for all without repetition.'" The development begins with the thematic elements of the first primary theme, using each of these fragments in turn, as well as material from the second transitional phrase. It begins very softly and gradually gathers excitement with an increase in orchestration, fugato sections, and circle of fifths progressions. Shortly before the recapitulation, the strings break into a homophonic fortissimo statement of rising quarter notes for eleven measures, marked pesante (measures 310–320), before the full orchestra joins in for the retransition into the recapitulation in D major. The Adagio is lightly scored with frequent woodwind solos. Otakar Šourek, an early 20th century Dvořák scholar, wrote, "the second movement has the quality of a softly yearning nocturne and of an ardently passionate intermezzo." The main theme, or A section, is built on the interval of an upward fourth, just as the first movement begins (x). Much of the movement is focused on this theme, which returns many times and is varied throughout. Each A section is in B major. The B sections feature a short falling motive and also incorporate material from the introduction of the movement, measures 1–4. The first B section (measures 35–72) moves to D major and is preceded by a modulatory transition. The B section returns in measure 156. The C section, measures 104–139, could be considered developmental. It begins in B minor but moves away fairly quickly and is tonally unstable. It uses melodic material from the introduction as well as the main theme. In measures 115–122, the first four notes of the main theme are presented at half the speed, first at the original pitches, and then a major third higher. This material is then returned to the original rhythmic values and passed back and forth between the horn and oboe. The Adagio closes with a simplified version of the opening of the main theme, which reveals the close relationship between the introductory material and the main theme. The movement ends with pianissimo woodwinds and overlapping motives, similar to the opening of the movement.

III. Шерцо (Фуриант): Престо

Үшінші бөлімде чех биі – фуриант кездеседі. Бұл үштік өлшемдегі шапшаң би, фразаның басында гемиолалар қолданылады. Осының нәтижесінде, қозғалыс екі түрлі өлшем арасында ауысып отырғандай сезіледі. Фуриантты пайдалану – ұлттық сипаттама. Үшінші бөлімнің формасы – үш бөлімді шекерцо мен трио. Ол D минорында, ал триода D мажорға көшеді (154–288 такт). Бастапқы шекерцо екі бөлімнен тұрады, екеуі де қайталанады. Мелодияның бірінші бөлімінде жиі гемиолалар мен жарты тондық интервал кездеседі. Екінші бөлім лирикалық және F мажорда. Трио әлдеқайда сергіп, үштік өлшемді сақтайды, гемиолалық аралықтар азырақ. Бұл бөлімде пикколо, пиццикатода ойнайтын скрипкалармен лирикалық соло бар. Трио ұзақ D мажорлық гармониямен аяқталады, ал шекерцо скрипкалық бөлімнің гемиолаларымен басталады. Соңғы шекерцо бастапқы шекерцоға ұқсас, бірақ қайталанбайды.

IV. Соңғы: Allegro con spirito

Финале сонаталық формада жазылған және құрылымы мен гармониялық қозғалысының қағидаларын сақтайды. Экспозиция D мажорда басталады, алғашқы бөлімнің бірінші негізгі тақырыбына ұқсас негізгі тақырыппен, онда төртінші (x) интервалы жоғары қарай, қайталанатын D (y) нотасында нүктелі ырғақ және тұғырлы қозғалыс кездеседі. Екінші тақырып 70-ші тактіден бастап доминант, А мажорда пайда болады және төмен қарай бағытталған үштік фигурадан тұрады. Даму бөлімі (139–318 тактідер) тақырыптардың ретін өзгертеді, ең әуелі екінші тақырыпты, содан кейін негізгі тақырыпты зерттейді, көбінесе имитациямен. Реприза біршама түзу. Шығарма негізгі тақырыпқа фуга бөлімінен басталатын, және кваверлердегі контрапункттік тақырыптан тұратын, сондай-ақ қола аспаптарында негізгі тақырыпты жартылай жылдамдықпен көрсететін бірнеше гомофониялық бөлімдері бар отты кодамен аяқталады. Симфонияның соңы – барлық аспаптардың біріккен күшімен (tutti) фортиссимода берілген мәлімдеме.

Әсерлер

Дворжак симфониясы No. 6-да Брамс пен Бетховен симфонияларына көптеген ұқсастықтар бар, сондай-ақ чех халық әуендеріне сілтемелер де кездеседі. Бұл байланыстарды ғалымдар мен музыка сыншылары ұсынды және талқылады. Ең көп айтылатын байланыс – Иоганнес Брамстың No. 2 симфониясымен байланыс, ол Дворжак симфониясы No. 6 жазылғаннан үш жыл бұрын, 1877 жылы жазылған. А. Питер Браун былай жазады: «Брамстың No. 2 симфониясы, бірдей тональдықта, Дворжак үшін ғана емес, жас композитор үшін үлгі болды: екі шығарманың бірінші және соңғы бөлімдерінің ұпайы, темпі, өлшемі және тональдығы бірдей». Ол бірінші және төртінші бөлімдердің негізгі тақырыптарындағы, сондай-ақ құрылымдық және оркестрлік ұқсастықтарды көрсетеді. Дэвид Беверидж Дворжак симфониясының бірінші және төртінші бөлімдерін Брамстың No. 2 симфониясымен салыстырады, екі композитордың төртінші бөлімдегі негізгі тақырыбын бірінші бөлімдегі негізгі тақырыпқа байланыстыратынын, бұл циклдік ерекшелік екенін атап өтеді. Дворжақтың 100 жылдығына арналған мақаласында Юлиус Харрисон Брамстың No. 2 симфониясымен салыстырулармен келіседі, сонымен қатар екі композитордың айырмашылықтарын да көрсетеді: «Брамс D мажорлық үшіншісін үш рет диссертация ретінде қабылдайды, одан ол осы үшіншіден туындаған мелодиялар арқылы қадам-қадаммен логикалық қорытындыға жетеді. Дворжак ерекше дыбысты, жай ғана доминантты тоникалық прогрессияны алып, содан кейін, біздің үлкен қуанышымызға орай, оны классикалық құрылымдағы, бірақ тақырыптық жағынан әдемі импровизация сипатына ие бөлімге айналдырады». Роберт Лейтон Дворжак симфониясының бірінші бөліміне арналған алғашқы эскиздері D минорында және белгілі бір өлшемде жасалғанын, бұл Брамстың No. 2 симфониясынан ерекшеленетінін айтады. Ол бірінші бөлімнің негізгі тақырыбы үшін шабыт көзі ретінде чех халық әнін, «Já mám koně» келтіреді, кейін Дворжак ладты және өлшемді өзгертеді. «Әрине, оның осы идеяны жарқын және сәнді тақырыпқа айналдыра алуы – оның генийінің дәлелі». [[Сурет:Dvorak6Ex7.jpg|frame|center|Дворжак симфониясының I бөлімінің негізгі тақырыбының алғашқы эскизі. Егер бұл рас болса, онда Дворжак симфонияны арнайы Вена аудиториясы үшін жазды деген ойға қолдау көрсетіледі және Дворжак ұлтшылдық ықпалына күмән тудырады. [[Сурет:Dvorak6Ex8.jpg|frame|center|Großvater Tanz-дың бастауы. Джозефсонның көптеген салыстырулары өтпелі материалды, модуляциялық процестерді және оркестрлеуді қамтиды, бұл Дворжак Бетховеннің процедураларынан ғана емес, мелодияларынан да әсерленгенін көрсетеді. «Дворжак көбінесе Бетховеннің техникаларын шығармашылыққа ынталандыру ретінде қолданды». Дворжак симфониясының екінші бөлімі No. 6, мелодиялық пішіні, ағаштан жасалған үрмелі аспаптарды қолдануы және тональдық құрылымы (B мажордан D мажорға дейін) үшін Бетховен симфониясының үшінші бөлімімен No. 9 салыстырылады. Дворжак тақырыбы халық әнінің сөзбе-сөз аудармасы емес, бірақ ол ұқсас, соның ішінде фразаның бірінші жартысындағы гемиола және көршілес дыбыстар арасындағы қарым-қатынас бар. [[Сурет:Dvorak6Ex9.jpg|frame|center|Чех халық әнінің бастауы: Sedlák, sedlák. Бірнеше жыл бұрын Дворжак неміс мәдениетіне бейімделген композитор деп есептелсе, 1879 жылы ол чех болып саналды және осылайша Венадағы қалыптасқан неміс мәдениетіне қауіп төндірді. Оның бұрынғы шығармалары, мысалы, Моравиялық дуэттер, славян билері және славян рапсодиясы, Еуропаның көптеген елдерінде, кем дегенде олардың «экзотикалық» ерекшеліктері үшін танымал болды. Бірақ Венадағы жағдай германиялық емес тамырлардан шыққан кез келген шығармаларға, әсіресе басқа ұлттарға анық сілтеме жасайтын шығармаларға (мысалы, Симфониядағы Furiant No. 6) қарсы болды. «Венада музыканың басқа жерлерде жақсы қабылданған экзотикалық сипаты либералдардың билікті жоғалтуынан туындаған саяси дағдарысқа соқты». Бұл Вена филармониясының элитасы Дворжак симфониясының тұсаукесерін өткізбеуінің басты себебі болды. Оны алғаш рет 1883 жылы Венада Вильгельм Герике дирижерлік етіп, Gesellschaft der Musikfreunde орындады.

Dvořák's Symphony No. 6 has many similarities to symphonies by Brahms and Beethoven, as well as references to Czech folk tunes. These links have been proposed and debated by scholars and music critics. The most common connection claimed is with Johannes Brahms' Symphony No. 2, which was written in 1877, three years before Dvořák’s Symphony No. 6. A. Peter Brown writes, "Brahms's Symphony no. 2, in the same key, was more than an inspiration to Dvořák; it became a model for the younger composer: the first and final movements of both works have the same scoring, tempo, meter, and key " He points out similarities in the primary themes of the first and fourth movements, as well as structural and orchestration similarities. David Beveridge also compares the first and fourth movements of Dvořák's Symphony no. 6 with Brahms' Symphony no. 2, noting that both composers relate their fourth movement primary theme back to the primary theme of the first movement, a cyclical feature. Writing for Dvořák's 100th anniversary, Julius Harrison agrees with these comparisons to Brahms' Symphony No. 2, while also pointing out differences in the two composers:Brahms takes a D major triad as a kind of thesis in triplicate, from which, by means of the melodies resulting from that triad, he proceeds step by step to a logical conclusion. Dvořák takes an odd bit of sound, a mere dominant tonic progression and then, to our great delight fashions it into a movement, structurally classical, yet thematically having the nature of lovely improvisation. Robert Layton argues that Dvořák's early sketches for the first movement were in D minor and meter, differing from Brahms' Symphony No. 2. He cites a Czech folk song, Já mám koně, as the inspiration for the primary theme of the first movement, with Dvořák later altering the mode and time signature. "It is of course the test of his genius that he should have transformed this idea into the glowing and radiant theme that the definitive score can boast." [[Image:Dvorak6Ex7. jpg|frame|center|Dvořák’s Early sketch for the first primary theme of Mvt. I. If this is the case, it would lend support to the idea that Dvořák wrote the symphony specifically for a Vienna audience and lessen the case for Dvořák's nationalistic influences. [[Image:Dvorak6Ex8. jpg|frame|center|Opening of the Großvater Tanz. Many of Josephson's comparisons involve transitional material, modulatory processes, and orchestration, emphasizing that Dvořák was influenced by Beethoven's procedures, not just his melodies. "Dvořák frequently employed Beethovenian techniques as creative stimuli." The second movement of Dvořák's Symphony No. 6 has often been compared to the third movement of Beethoven's Symphony No. 9 for its melodic shape, use of woodwinds, and the key structure (B major to D major). Dvořák's theme is not a literal translation of the folk song, but it does have similarities, including hemiola in the first half of the phrase and neighbor tone relationships. [[Image:Dvorak6Ex9. jpg|frame|center|Beginning of the Czech folksong: Sedlák, sedlák. While a few years earlier Dvořák might have been judged an acculturated German, in 1879 he was increasingly considered a Czech and thus a threat to the established dominant German culture in Vienna. His previous works, such as the Moravian Duets, Slavonic Dances and Slavonic Rhapsody, were popular in many other countries in Europe at least in part for their "exoticism". But the climate in Vienna was becoming quite unwelcoming of any compositions that issued from non Germanic roots, especially those works with obvious references to other nationalities (such as the Furiant in Symphony no. 6.) " in Vienna the musical exoticism that had played so well elsewhere ran head on into the political crisis engendered by the Liberals' recent loss of power." It is likely that this was the main reason that the established, elite Vienna Philharmonic did not premiere Dvořák's Symphony No. 6. It was first performed in Vienna in 1883 by the Gesellschaft der Musikfreunde, with Wilhelm Gericke conducting.

Еуропадағы

Бұл шығарма Еуропаның көп бөлігінде көрермендер мен сыншылардың көңілінен шықты. Симрок D мажорлы симфониясын жариялағаннан кейін көп ұзамай, жарты ондай елде орындаулар өтті, және жаңа туынды Дворжакты өзінің буынының ең көрнекті композиторларының бірі ретінде орнықтыруға үлкен үлес қосты. Ағылшын музыка сыншысы Эбенезер Прут 1882 жылғы шолуында симфонияны "(а) кейбір кемшіліктеріне қарамастан, соңғы уақыттарда жарық көрген осы сияқты туындылардың ең маңыздыларының бірі деп есептеуге болады. Оның орындалуы зор шабытпен ерекшеленді, ал көрермендер ықылас білдірді" деп сипаттады. Дворжактың 6-шы симфониясы Англияда ерекше танымал болды. Дворжак 1884 жылы Лондонға барып, 6-шы симфониясын қосатын бағдарламаны Корольдік филармониялық қоғаммен бірге өткізді. Сапары сәтті аяқталды және Корольдік филармониялық қоғам бірнеше айдан кейін Дворжакты құрметті мүше етіп қабылдады, сондай-ақ одан тағы бір симфония жазуды тапсырды. Джозеф Беннетт 1884 жылы Лондондық музыкалық басылым үшін Дворжак туындыларына шолу жазып, оның жөнінде былай деді: "Дворжактың Англиядағы жетістігі қуанышқа орайлы жағдай. Ол бізге жаңа нәрсе әкелді, ол зиянды емес, халықтың музыкалық сезіміне негізделген. Сондықтан Дворжактан көбірек болған сайын жақсы, және оның көп бөлігі бізді күтіп тұрғанын көрсетеді." thumb|450px|right|Прага панорамасы.

Үйде

Дворжактың шетелде жеткен табысы туған елінде де мойындалды. 1878 жылы ол Прагада тек өзінің шығармаларынан тұратын концерт өткізді, ол көпке ұнады. Дворжакты кейде отандастары жеткілікті ұлттық емес деп сынағанмен, 1881 жылғы сәуірде "Далибор" чех газетінің бір сыншысы былай деп жазды: "Дворжақтың бұл жаңа симфониясы заманауи музыка әдебиетіндегі осы типтегі барлық басқа симфониялардан басым. Шындығында, бұл туынды (6-симфония) шынайы чех рухымен сіңген, Дворжак өзінің зор және ағынды күшінің негізінде жұмысын жалғастыруда, ал оның шығармашылығының әрқашан гүлденген жемістері оның ағашын әсемдейді."

Өнер тарихы

Премьерасы 1881 жылы 25 наурызда. Прага: Чех филармониясы, Адольф Чех, дирижер. Ханс Рихтермен алғашқы орындалуы 1882 жылы 15 мамырда. Лондон: Ханс Рихтер, дирижер. 1942 жылы Вена филармониялық оркестрінің алғашқы орындалуы. Вена: Вена филармониялық оркестрі.

2013 жылдың 21 желтоқсанында BBC Radio 3 радиосының «CD-ді қарау» бағдарламасының эфирінде музыка сыншысы Ян Смацкий Дворжактың 6-шы симфониясының жазбаларын қарастырып, Лондон симфониялық оркестрінің Иштван Кертес (дирижер) орындауындағы жазбаны ең жақсы нұсқа деп атады.